Το δίλημμα του Τραμπ για το Ιράν

Περισσότερο από έναν μήνα μετά τη «κόκκινη γραμμή» που χάραξε απέναντι στο Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με το πολιτικό κόστος των ίδιων του των δηλώσεων.

Πριν από έναν μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε το Ιράν για τα μέτρα καταστολής εναντίον των διαδηλωτών. Είχε δηλώσει ότι αν το καθεστώς πυροβολήσει διαδηλωτές, «θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά εκεί που πονάει», καλώντας τους παράλληλα να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις με τη διαβεβαίωση ότι «η βοήθεια είναι καθ΄οδόν».

Ο Τραμπ δεν τήρησε τις συγκεκριμένες υποσχέσεις. Αντί για αυτό στα μέσα Ιανουαρίου ισχυρίστηκε ότι «οι δολοφονίες έχουν σταματήσει», ενώ το Ιράν συνέχισε να σκοτώνει διαδηλωτές. Τις εβδομάδες που ακολούθησαν, ο Αμερικανός πρόεδρος ουσιαστικά σταμάτησε να μιλά για τους διαδηλωτές και μετέφερε το βάρος της ρητορικής του στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, απειλώντας την Τεχεράνη με στρατιωτικά μέτρα αν δεν επιτευχθεί συμφωνία.

Η κατάσταση φαίνεται να φτάνει σε κρίσιμο σημείο, με τον Τραμπ να αφήνει να εννοηθεί ότι η απόφασή του είναι κοντά. Το δίλημμα που αντιμετωπίζει είναι σαφές: είτε θα εφαρμόσει, έστω και με καθυστέρηση, την «κόκκινη γραμμή» που ο ίδιος έθεσε, είτε θα προχωρήσει σε μια κίνηση με σοβαρό πολιτικό κόστος, όπως ένα στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν.

Την Πέμπτη, δύο ημέρες μετά τον τελευταίο γύρο έμμεσων συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στη Γενεύη, ο Τραμπ παρουσίασε το πιθανό χρονοδιάγραμμα για ενδεχόμενη δράση. «Θα το μάθετε μέσα στις επόμενες, πιθανότατα, 10 ημέρες», δήλωσε κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση του Συμβουλίου Ειρήνης.

Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να πλήξουν το Ιράν ακόμη και αυτό το Σαββατοκύριακο, μετέδωσε την Τετάρτη το CNN, αν και ο Τραμπ δεν έχει λάβει οριστική απόφαση. Σε ιδιωτικές συζητήσεις, έχει επιχειρηματολογήσει τόσο υπέρ όσο και κατά της στρατιωτικής δράσης, ζητώντας τη γνώμη των συμβούλων και των συμμάχων του.

Οι Αμερικανοί μπορεί να μην ενθουσιάστηκαν με τια αποφάσεις της κυβέρνησης Τραμπ για στρατιωτικά πλήγματα στο εξωτερικό, αλλά μέχρι τώρα δεν έχει υπάρξει κάποιο σοβαρό πολιτικό κόστος. Το Ιράν, όμως, συνιστά μεγαλύτερο πολιτικό ρίσκο.

Τρεις δημοσκοπήσεις τον περασμένο μήνα έδειξαν ότι η αμερικανική κοινή γνώμη τάσσεται ξεκάθαρα κατά περαιτέρω εμπλοκής στο Ιράν. Και στις τρεις περιπτώσεις, η αναλογία ήταν τουλάχιστον δύο προς έναν:

• Το 42% δήλωσε αντίθετο σε πυραυλικά πλήγματα ως απάντηση στην καταστολή των διαδηλωτών από το Ιράν, έναντι 16% που τάχθηκε υπέρ, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Ipsos. Η ίδια έρευνα έδειξε ότι 4 στους 10 παρέμεναν ουδέτεροι.
• Το 67% τάχθηκε κατά στρατιωτικής δράσης για τη στήριξη των διαδηλωτών, έναντι 33% υπέρ, σε έρευνα των CBS News-YouGov.
• Σε δημοσκόπηση του Πανεπιστημίου Quinnipiac, το 70% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα πρέπει να εμπλακούν, ακόμη και αν σκοτώνονται διαδηλωτές, έναντι 18% που υποστήριξε το αντίθετο.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν καθαρή απόρριψη της θέσης του Τραμπ. Ακόμη και οι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται διχασμένοι, με τους περισσότερους να τάσσονται κατά με ποσοστό 53% έναντι 35%.

Και αυτά τα ποσοστά ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά, επειδή ορισμένες από τις ίδιες εταιρείες δημοσκοπήσεων έδειχναν ότι οι Αμερικανοί ήταν διχασμένοι ως προς τα αρχικά πλήγματα του Τραμπ κατά του Ιράν. Η Quinnipiac κατέγραψε διπλάσιο ποσοστό υποστήριξης, 42% μεταξύ των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων,  για τα αμερικανικά πλήγματα τον Ιούνιο, λίγες ημέρες αφότου πραγματοποιήθηκαν.

Τι άλλαξε, λοιπόν;

Ένα στοιχείο που φάνηκε ήδη σε εκείνες τις δημοσκοπήσεις του Ιουνίου ήταν η εμφανής έλλειψη υπομονής,  αλλά και ο φόβος, για το τι θα σήμαινε μια βαθύτερη εμπλοκή.

Τόσο στην προηγούμενη δημοσκόπηση του CBS όσο και σε εκείνη της Quinnipiac, περίπου 8 στους 10 ερωτηθέντες δήλωναν ότι ανησυχούν για το ενδεχόμενο ενός ευρύτερου πολέμου, συμπεριλαμβανομένων 6 στους 10 Ρεπουμπλικανούς.

Η δημοσκόπηση του CBS έδειξε ότι το 71% των Αμερικανών πιστεύει πως το Ιράν θα απαντούσε με επιθέσεις κατά των ΗΠΑ.

Δημοσκόπηση των Reuters–Ipsos κατέγραψε ότι το 79% ανησυχούσε τουλάχιστον «σε κάποιο βαθμό» για το ενδεχόμενο το Ιράν να στοχοποιήσει Αμερικανούς πολίτες ως αντίποινα.

Και οι Αμερικανοί δεν ήταν καν πεπεισμένοι ότι τα περιορισμένα πλήγματα ήταν αποτελεσματικά. Σε έρευνα του CNN, το 58% έναντι 27% απάντησε ότι οι επιθέσεις είναι πιθανότερο να καταστήσουν το Ιράν μεγαλύτερη απειλή για τις ΗΠΑ.

Η συνολική εικόνα από αυτά τα στοιχεία είναι σαφής: οι Αμερικανοί κάθε άλλο παρά ενθουσιάστηκαν με τα πλήγματα. Δεν κατανοούσαν τον σκοπό τους και φοβούνταν τις συνέπειες. Ωστόσο, ίσως επειδή οι επιθέσεις ήταν περιορισμένες και σύντομες, δεν προκάλεσαν έντονη πολιτική αντίδραση.

Οι δημοσκοπήσεις για την επιχείρηση κατά του Μαδούρο στη Βενεζουέλα ήταν παρόμοιες, πιθανότατα εν μέρει επειδή και αυτή η αποστολή είχε περιορισμένη διάρκεια. Και εκεί, τα στοιχεία έδειχναν ότι υπήρχε σκεπτικισμός απέναντι σε μια βαθύτερη εμπλοκή των ΗΠΑ στο μέλλον της χώρας.

Τις επόμενες ημέρες ίσως φανεί πόσο σοβαρά εννοεί ο Τραμπ ότι θα επιβάλει την «κόκκινη γραμμή» του απέναντι στο Ιράν. Το βέβαιο είναι ότι βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη πολιτική επιλογή.

Ένας πρόεδρος, η δημοτικότητα του οποίου έχει υποστεί φθορά, εξετάζει τώρα το ενδεχόμενο να υλοποιήσει μια δέσμευση που δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλής.

Πηγή: skai.gr