Η Ουάσιγκτον και το Ριάντ αναμένεται να ανακοινώσουν ότι κατέληξαν σε συμφωνία που θα επιτρέψει στη Σαουδική Αραβία να αναπτύξει πυρηνική ενέργεια για πρώτη φορά.
Οι δύο χώρες κατέληξαν σε συμφωνία που προβλέπει τη λειτουργία πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από αμερικανικές εταιρείες στο έδαφος της Σαουδικής Αραβίας, όπως δήλωσε στο CBS News ένας τοπικός αξιωματούχος που έχει γνώση της συμφωνίας.
Η συμφωνία ενδέχεται να επιτρέψει στους Σαουδάραβες να εμπλουτίζουν το δικό τους καύσιμο για πυρηνικούς αντιδραστήρες, σύμφωνα με το CBS. Οι εμπλεκόμενες εταιρείες δεν έχουν ακόμη γνωστοποιηθεί, αλλά θα πρέπει να ζητηθεί η γνώμη του Κογκρέσου, προσθέτει με το CBS.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι θα υπάρχουν εγγυήσεις που θα εμποδίσουν τη χρήση υλικών σε προγράμματα πυρηνικών όπλων, δήλωσαν δύο πηγές στο Reuters.
Οι πηγές αναφέρουν ότι η κυβέρνηση θα υποβάλει στο Κογκρέσο ένα έγγραφο γνωστό ως Συμφωνία 123, το οποίο υπέγραψαν ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ και ο Σαουδάραβας υπουργός Ενέργειας Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν. Οι δύο υπέγραψαν πέρυσι στο Ριάντ μια προκαταρκτική συμφωνία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε επίσημα τη συμφωνία. Η νέα συμφωνία θα έχει διάρκεια 30 ετών, και έχει σχεδιαστεί για να δώσει στις αμερικανικές εταιρείες «κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη της πυρηνικής υποδομής της Σαουδικής Αραβίας
Σε αντίθεση με τη συμφωνία με τα ΗΑΕ, η συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία ενδέχεται να της επιτρέψει να εμπλουτίζει ουράνιο με δικές της δυνάμεις
Ένα από τα βασικά σημεία της συμφωνίας, σύμφωνα με δημοσιεύματα των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, είναι ότι η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να λάβει την άδεια να εμπλουτίζει η ίδια το ουράνιο, αντί να βασίζεται σε εισαγόμενο καύσιμο.
Αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, θα πραγματοποιηθεί σε μια εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου που θα κατασκευαστεί από τις ΗΠΑ εντός της Σαουδικής Αραβίας, και αποτελεί μια βασική διαφορά σε σύγκριση με τη συμφωνία των ΗΠΑ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τη συμφωνία του 2009, τα ΗΑΕ δεν παράγουν το δικό τους καύσιμο και υπόκεινται επίσης σε μια σειρά άλλων περιορισμών.
Χρονολογική αναδρομή των συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας σχετικά με την πυρηνική ενέργεια
Οι συζητήσεις σχετικά με τη συνεργασία των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας σε ένα πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας χρονολογούνται από το 2008.
Κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπους, οι δύο χώρες υπέγραψαν ένα μη δεσμευτικό μνημόνιο κατανόησης (MoU), στο πλαίσιο του οποίου οι ΗΠΑ ανέφεραν ότι θα βοηθούσαν το βασίλειο να αναπτύξει την πυρηνική ενέργεια για μη στρατιωτικούς σκοπούς, ενώ η Σαουδική Αραβία ανέφερε ότι προτίθεται να εισάγει πυρηνικό καύσιμο και ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση «ευαίσθητων πυρηνικών τεχνολογιών».
Ακολουθούν μερικά από τα βασικά ορόσημα που σημειώθηκαν από τότε:
– Από το 2017 έως το 2019, οι ΗΠΑ χορήγησαν σε επτά αμερικανικές εταιρείες άδεια να διεξάγουν «συζητήσεις για θέματα πολιτικής πυρηνικής ενέργειας» με τη Σαουδική Αραβία
– Ωστόσο, το 2020 το Γραφείο Λογοδοσίας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ ανέφερε ότι οι δύο χώρες «δεν είχαν σημειώσει σημαντική πρόοδο» λόγω «επίμονων διαφορών» σχετικά με όρους όπως οι περιορισμοί στον εμπλουτισμό.
– Το 2022, οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία υπέγραψαν ένα νέο μνημόνιο κατανόησης σχετικά με «την ανταλλαγή τεχνικών πληροφοριών και τη συνεργασία σε θέματα πυρηνικής ασφάλειας».
– Το 2023, η Wall Street Journal ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέταζαν το ενδεχόμενο να δημιουργήσουν μια εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου υπό αμερικανική διαχείριση στη Σαουδική Αραβία.
– Τον Νοέμβριο του 2025, οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία υπέγραψαν μια κοινή δήλωση, για την οποία η κυβέρνηση Τραμπ ανέφερε ότι «θεμελιώνει το νομικό πλαίσιο για μια συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, διάρκειας δεκαετιών και αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων».
Οι ΗΠΑ έχουν πλησιάσει περισσότερο τη Σαουδική Αραβία υπό την προεδρία του Τραμπ
Οι σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας έχουν υποστεί ριζικές αλλαγές τα τελευταία χρόνια.
Πριν από τέσσερα χρόνια, ο πρώην Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν αντάλλαξε μια αμήχανη χειραψία με τον Σαουδάραβα πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.
Αυτό συνέβη αφού ο Μπάιντεν είχε προηγουμένως δεσμευτεί να μετατρέψει τη χώρα του Κόλπου σε «παρία», μετά από εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών σύμφωνα με τα οποία ο πρίγκιπας διέταξε προσωπικά τη δολοφονία του δημοσιογράφου και επικριτή Τζαμάλ Κασόγκι στην Τουρκία.
Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας προκάλεσε ραγδαία άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, ο Μπάιντεν στράφηκε προς τη Σαουδική Αραβία, τον κορυφαίο εξαγωγέα πετρελαίου παγκοσμίως, ζητώντας τη βοήθειά της για τη σταθεροποίηση των τιμών. Σε μια μετέπειτα συνάντηση, οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν χειραψία, αλλά η ανάπτυξη μιας θερμής σχέσης άργησε να υλοποιηθεί.
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καταβάλει προσπάθειες για την καλλιέργεια στενότερων σχέσεων. Ένα από τα πρώτα σημαντικά ταξίδια του στο εξωτερικό ήταν στη Σαουδική Αραβία τον Μάιο του 2025, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες, σαουδικές εταιρείες δεσμεύτηκαν να επενδύσουν 600 δισ. δολάρια στις ΗΠΑ.
Τον περασμένο Νοέμβριο, ο Τραμπ υποδέχτηκε θερμά τον Μπιν Σαλμάν στο Λευκό Οίκο με προσωπική υποδοχή πάνω σε κόκκινο χαλί, αεροπορική παρέλαση και ξενάγηση στην προεδρική κατοικία. Ο Αμερικανός πρόεδρος μιλά με μεγάλη εκτίμηση για τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, ισχυριζόμενος συχνά ότι ο βασιλιάς Σαλμάν μπιν Αμπντουλαζίζ του είπε ότι οι ΗΠΑ ήταν «μια νεκρή χώρα» υπό την ηγεσία του Μπάιντεν.
Τους τελευταίους μήνες, η Σαουδική Αραβία βρέθηκε στο στόχαστρο των ιρανικών επιθέσεων, ενώ οι εξαγωγές ενέργειας της έχουν διακοπεί, μετά τις επιθέσεις που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ εναντίον του Ιράν.
Από πού προμηθεύεται η Σαουδική Αραβία την ηλεκτρική της ενέργεια;
Η συμφωνία που πρόκειται να ανακοινωθεί μεταξύ των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας θα επικεντρωθεί στην παραγωγή πυρηνικής ενέργειας, σύμφωνα με το CBS.
Η Σαουδική Αραβία παρήγαγε περίπου 453 τεραβατώρες (TWh) ηλεκτρικής ενέργειας το 2023, με το 62% να προέρχεται από φυσικό αέριο, το 38% από πετρέλαιο και λιγότερο από 1% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών (EIA).
Η Σαουδική Αραβία δεν διαθέτει επί του παρόντος πυρηνικούς σταθμούς, αλλά, τον Σεπτέμβριο του 2023, ο υπουργός Ενέργειας της χώρας επανέλαβε την πρόθεση της χώρας να κατασκευάσει έναν.
Υπάρχουν φόβοι ότι η συμφωνία αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μία πυρηνική κούρσα στη Μέση Ανατολή
Η συμφωνία ωστόσο είναι αμφιλεγόμενη.
Ο λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ προχωρούν σε αυτό είναι διττός. Υπάρχει εμπορικό συμφέρον, καθώς οι αμερικανικές εταιρείες θα αποκομίσουν κέρδη από αυτό.
Αλλά εν μέρει γίνεται και για να διατηρηθεί η Σαουδική Αραβία εντός της στρατηγικής σφαίρας επιρροής τους.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξασφάλισαν τη βοήθεια των Νοτιοκορεατών σε αυτόν τον τομέα, καθώς και των ΗΠΑ.
Αν η Ουάσιγκτον απορρίψει ένα αίτημα της Σαουδικής Αραβίας για βοήθεια στο πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας για μη στρατιωτικούς σκοπούς, τότε οι Σαουδάραβες θα μπορούσαν να στραφούν προς τους Κινέζους για βοήθεια.
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει ήδη ένα πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας για μη στρατιωτικούς σκοπούς που βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, ενώ ο μεγάλος περιφερειακός της αντίπαλος, το Ιράν, διαθέτει ένα πολύ προηγμένο πρόγραμμα.
Η συμφωνία αυτή έρχεται την ώρα που μαίνεται πόλεμος κοντά στον Κόλπο και πολλές χώρες λένε στο Ιράν: «Δεν μπορείτε να εμπλουτίζετε το δικό σας ουράνιο, αλλιώς δεν μπορείτε να θεωρηθείτε αξιόπιστοι».
Ο φόβος είναι ότι, αν η Σαουδική Αραβία αρχίσει να εμπλουτίζει το δικό της ουράνιο, αυτό θα μπορούσε απλώς να ενθαρρύνει τους σκληροπυρηνικούς στο Ιράν να επιταχύνουν κρυφά την προσπάθειά τους να κατασκευάσουν μια πυρηνική βόμβα.
Θα μπορούσε επίσης, ενδεχομένως, να πυροδοτήσει μία πυρηνική κούρσα στην περιοχή, με την Αίγυπτο και την Τουρκία να εντείνουν τα δικά τους προγράμματα.
Πηγή: skai.gr
