Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, μπλοκάρει το σχέδιο της ΕΕ να δεσμεύσει 140 δισ. ευρώ ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για να τα δανείσει στην Ουκρανία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ωστόσο υποστηρίζει ότι έχει βρει νομική παράκαμψη για να αποκλείσει την Ουγγαρία από τη διαδικασία λήψης της απόφασης.
Όπως σημειώνει το Politico, κανονικά, ένα τόσο δραστικό μέτρο, η δέσμευση των παγωμένων ρωσικών αποθεματικών, θα απαιτούσε ομοφωνία των 27 κρατών-μελών, δίνοντας στην πράξη το δικαίωμα του βέτο στον Όρμπαν, τον ηγέτη της ΕΕ που θεωρείται ότι πρόσκειται στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Δεδομένου του μακρού ιστορικού του Όρμπαν στην προσπάθεια να μπλοκάρει κυρώσεις κατά του Κρεμλίνου, νομικοί εμπειρογνώμονες της ΕΕ επεξεργάζονται ένα σχήμα ώστε η απόφαση για το προτεινόμενο «Δάνειο Επανορθώσεων» προς την Ουκρανία να μπορεί να ληφθεί με ειδική πλειοψηφία.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η Επιτροπή ελπίζει να στηρίξει την κίνησή της σε ένα σύνολο συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που όλοι οι ηγέτες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Όρμπαν, είχαν αποδεχθεί στις 19 Δεκεμβρίου πέρυσι.
Σε εκείνη την κοινή δήλωση οι ηγέτες ανέφεραν: «Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία πρέπει να παραμείνουν δεσμευμένα μέχρι η Ρωσία να σταματήσει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας και να την αποζημιώσει για τις ζημιές που προκάλεσε αυτός ο πόλεμος». Εκείνη την εποχή, η δήλωση είχε κατά κύριο λόγο ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι τα ίδια τα περιουσιακά στοιχεία πρέπει να παραμείνουν παγωμένα, κυρίως στην τράπεζα Euroclear στο Βέλγιο, και να μην έχουν πρόσβαση σε αυτά οι Ρώσοι, ενώ οι τόκοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον πόλεμο.
Το νέο επιχείρημα της Επιτροπής είναι ότι αυτή η δήλωση παρέχει επαρκή νομική κάλυψη ώστε να αλλάξουν οι κανόνες των κυρώσεων από την ομοφωνία σε ειδική πλειοψηφία. Για να λειτουργήσει αυτό, θα έπρεπε όλα ή τα περισσότερα από τα υπόλοιπα κράτη να συμφωνήσουν.
«Αυτό θα απαιτούσε υψηλού επιπέδου πολιτική συμφωνία από όλους ή τους περισσότερους αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων», ανέφερε η Επιτροπή σε σημείωμα προς τους πρέσβεις της ΕΕ που συνεδρίασαν την Παρασκευή.
Δεν διαφωνεί μόνο η Ουγγαρία
Η εξασφάλιση μιας τέτοιας ευρύτερης συμφωνίας δεν θα είναι εύκολη, σημειώνει το Politico. Υπάρχουν και άλλες χώρες φιλικές προς τη Ρωσία στον πιθανό συσχετισμό, όπως η Σλοβακία.
Υπάρχει επίσης το «πρόβλημα» του Βελγίου. Η βελγική κυβέρνηση έχει ήδη αντιδράσει εκφράζοντας ανησυχίες ότι η «επιχείρηση αρπαγής» χρημάτων από την ΕΕ θα μπορούσε να εκθέσει το Βέλγιο και την Euroclear, το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που φυλάσσει τα παγωμένα κρατικά περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας, σε νομικά αντίποινα από τη Μόσχα.
«Το να παίρνουμε τα λεφτά του Πούτιν και να επωμιζόμαστε εμείς τους κινδύνους δεν πρόκειται να συμβεί, ας είμαι σαφής», είπε ο πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ στη Νέα Υόρκη, στα περιθώρια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. «Εάν χώρες αντιληφθούν ότι τα αποθεματικά των κεντρικών τραπεζών μπορούν να εξαφανιστούν με απόφαση Ευρωπαίων πολιτικών, ενδέχεται να τα αποσύρουν από τη ζώνη του ευρώ».
Παρότι ο Ντε Βέβερ παραδέχτηκε ότι είναι διατεθειμένος να συζητήσει το θέμα, το Βέλγιο σε γενικές γραμμές στηρίζει μέτρα κατά του Πούτιν, σε αντίθεση με την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Η βασική διαβεβαίωση που αναμένεται να δοθεί στους Βέλγους είναι η ανάληψη της αντικατάστασης των περιουσιακών στοιχείων της Euroclear που θα σταλούν στο Κίεβο από άλλες χώρες της ΕΕ, μέσω κοινά εγγυημένων IOU.
Οι ηγέτες της ΕΕ συναντώνται την ερχόμενη εβδομάδα στην Κοπεγχάγη, όπου προγραμματίζονται συζητήσεις για το δάνειο στην Ουκρανία αν και τυχόν αποφάσεις δεν αναμένονται εκεί, αλλά στη σύνοδο στο τέλος Οκτωβρίου, αφού οι υπουργοί Οικονομικών εξετάσουν την πρόταση στο Λουξεμβούργο στις 10 Οκτωβρίου.
«Ο στόχος στην Κοπεγχάγη είναι να συγκεντρωθεί επαρκής υποστήριξη από άλλα κράτη για να απομονωθεί ο Όρμπαν», είπε διπλωμάτης της ΕΕ. «Βρισκόμαστε σε γκρίζα ζώνη».
Βασικοί υποστηρικτές του σχεδίου της Επιτροπής είναι η Γερμανία, η Ισπανία, η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής που γειτνιάζουν με την Ουκρανία. Αντίθετα, η Γαλλία και η Ιταλία έχουν επιδείξει έως τώρα επιφυλακτικότητα απέναντι σε καινοτόμες ιδέες χρήσης των παγωμένων κρατικών περιουσιακών στοιχείων.
Το στοίχημα των Βρυξελλών
Τα περισσότερα κρατικά ρωσικά περιουσιακά στοιχεία έχουν παγώσει στην Euroclear από τότε που ο Πούτιν ξεκίνησε την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Μέρος τους είχε επενδυθεί σε δυτικά κρατικά ομόλογα που λήγουν και μετατράπηκαν σε μετρητά. Αυτά τα μετρητά βρίσκονται σήμερα σε λογαριασμό κατάθεσης στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Οι Βρυξέλλες στο παρελθόν έχουν επεξεργαστεί ιδέες για χρήση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων, αλλά οι προηγούμενες προσπάθειες συνάντησαν έντονες πολιτικές αντιδράσεις.
Το «Δάνειο Επανορθώσεων» προβλέπεται να εκταμιεύεται τμηματικά και να χρησιμοποιηθεί «για την ευρωπαϊκή συνεργασία στην άμυνα» και «για την κάλυψη δημοσιονομικών αναγκών», σημειώνει η Επιτροπή σε σχετικό σημείωμα.
Ένα βέτο από τη Βουδαπέστη θα επέστρεφε στην πράξη τα ρωσικά χρήματα στη Μόσχα, αφήνοντας τις πρωτεύουσες υπόχρεες να αποπληρώσουν το δάνειο. Η νέα νομική παράκαμψη θα μείωνε αυτόν τον κίνδυνο. Ωστόσο αρκετές χώρες ανησυχούν ότι η χρήση παλαιών πολιτικών δηλώσεων για τη νομιμοποίηση μελλοντικών αποφάσεων θα θέσει επικίνδυνο προηγούμενο.
Πηγή: skai.gr
