Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έχουν επιφέρει ισχυρά πλήγματα στους πυλώνες της θεοκρατίας του Ιράν, υποβαθμίζοντας τις πυρηνικές και πυραυλικές δυνατότητες, τα ανώτατα στρατιωτικά κλιμάκια και τους θεσμούς διακυβέρνησης.
Ωστόσο, το καθεστώς, αν και αποδυναμωμένο, παραμένει άθικτο, ικανό να ανακάμψει και να αναδυθεί πιο επικίνδυνο και απρόβλεπτο. Μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός δεν έχει μετριάσει τις εντάσεις που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια μιας και πλέον εβδομάδας πολέμου, επισημαίνει η Wall Street Journal.
Ισραηλινά και αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη έπληξαν την αλυσίδα πυρηνικού εφοδιασμού του Ιράν και το Ισραήλ σκότωσε 11 βετεράνους πυρηνικούς επιστήμονες. Κατέστρεψαν ιρανικούς εκτοξευτές πυραύλων, συστήματα αεράμυνας, κρατικά μέσα ενημέρωσης και κτίρια φυλακών. Αλλά το Ιράν εξακολουθεί να έχει μια οδό -αν και επικίνδυνη- προς ένα πυρηνικό όπλο.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
«Το καθεστώς είναι τραυματισμένο, αλλά εξακολουθεί να είναι θανατηφόρο», δήλωσε ο Behnam Ben Taleblu, ειδικός σε θέματα Ιράν στο Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, το οποίο προωθεί τις σχέσεις του Ισραήλ με την Ουάσινγκτον.
Τι δείχνει έκθεση των μυστικών υπηρεσιών
Μια προκαταρκτική έκθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών διαπίστωσε ότι τα χτυπήματα του αμερικανικού στρατού στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις ανέστειλαν τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης μόνο κατά μερικούς μήνες, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις πληροφορίες, αναφέρει η WSJ. Το αρχικό πόρισμα, που συντάχθηκε από την Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας, βασίστηκε σε στρατιωτικές εκτιμήσεις ζημιών μετά τους βομβαρδισμούς, είπαν οι άνθρωποι αυτοί. Η εκτίμηση μπορεί να αλλάξει καθώς συλλέγονται περισσότερες πληροφορίες, πρόσθεσαν.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης επιβεβαίωσε την ύπαρξη της έκθεσης, αλλά δήλωσε ότι δεν είχε φτάσει στο επίπεδο να κοινοποιηθεί σε κορυφαίους ηγέτες του υπουργείου Άμυνας. Τέτοιες εκθέσεις δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις απόψεις άλλων κατασκοπευτικών υπηρεσιών και οι διαφωνίες μεταξύ των υπηρεσιών δεν είναι ασυνήθιστες. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε σε ανάρτηση στο X ότι η «υποτιθέμενη “αξιολόγηση” είναι εντελώς λάθος» και περιέγραψε την έκθεση ως διαβαθμισμένη σε επίπεδο άκρως απόρρητο.
Οι εκτιμήσεις των ζημιών εξακολουθούν να γίνονται για τις εγκαταστάσεις του Φορντόου, τις οποίες οι ΗΠΑ χτύπησαν με βόμβες «bunker buster» για να φτάσουν βαθιά κάτω από μια βουνοπλαγιά. Ο επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε τη Δευτέρα ότι υποψιάζεται ότι υπέστη σοβαρές ζημιές.
Η παλαιότερη εγκατάσταση εμπλουτισμού του Ιράν στη Νατάνζ χτυπήθηκε περισσότερο. Ο Grossi ανέφερε ότι όλες οι φυγοκεντρικές μηχανές που εμπλουτίζουν ουράνιο μπορεί να έχουν καταστραφεί. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ εξουδετέρωσαν επίσης εγκαταστάσεις ικανές να μετατρέψουν το ουράνιο σε μορφή στην οποία μπορεί να εμπλουτιστεί και να μετατρέψουν σχάσιμο υλικό σε μέταλλο ουρανίου, καθώς καταστράφηκαν εργοστάσια για τα εξαρτήματα των φυγοκεντρικών μηχανών.
Ωστόσο, οι επιθέσεις άφησαν πιθανότατα στο Ιράν τον έλεγχο των κύριων συστατικών για μια βόμβα. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αναφέρει ότι το Ιράν εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο περίπου 400 κιλών εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου που έχει παράγει από το 2021. Το πού βρίσκεται το απόθεμα δεν είναι γνωστό – ο Γκρόσι δήλωσε ότι θα μπορούσε να έχει μετακινηθεί από μια εγκατάσταση στο Ισφαχάν πριν από τον βομβαρδισμό. Ο αντιπρόεδρος JD Vance δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θέλουν να συζητήσουν την κατάσταση του αποθέματος με το Ιράν.
«Το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας παραμένει μεγάλο και κατανεμημένο με σημαντικό πλεόνασμα σε εμπειρογνωμοσύνη και ηγεσία», δήλωσε η Nicole Grajewski, συνεργάτης στο Πρόγραμμα Πυρηνικής Πολιτικής στο Carnegie Endowment for International Peace. «Το Ιράν δεν χρειάζεται να ξαναχτίσει ολόκληρη την προηγούμενη υποδομή του, αλλά θα μπορούσε να αναπτύξει μια μικρότερη, εστιασμένη ικανότητα που να επαρκεί για την παραγωγή όπλων», σημείωσε.
Το Ισραήλ στόχευσε επίσης τα συμβατικά όπλα του Ιράν, αφήνοντας τους πυρηνικούς στόχους ευάλωτους σε επιθέσεις. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ κατέστρεψε περίπου τους μισούς εκτοξευτές πυραύλων του Ιράν. Το Ισραήλ ανέφερε ότι αχρήστευσε δεκάδες ιρανικές συστοιχίες πυραύλων αεράμυνας και κατέστρεψε τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους. Το Ισραήλ εκτιμά ότι το Ιράν ξεκίνησε τον πόλεμο με 2.500 βαλλιστικούς πυραύλους, με στόχονα κατέχει 8.000 μέσα σε δύο χρόνια.
«Το Ισραήλ πυροβολούσε τον τοξότη και όχι το βέλος», δήλωσε ο Fabian Hinz, ερευνητής για πυραυλικές τεχνολογίες και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών.
Κέρδισε χρόνο το Ισραήλ
Η κατασκευή περισσότερων εκτοξευτών και η αποκατάσταση της αεράμυνας που το Ισραήλ χτύπησε για πρώτη φορά πέρυσι θα πάρει χρόνο, είπαν οι αναλυτές.
«Αυτό που αγόρασε το Ισραήλ είναι χρόνος», δήλωσε ο Michael Horowitz, γεωπολιτικός αναλυτής με έδρα το Ισραήλ. «Το ερώτημα είναι για ποιο λόγο;». πρόσθεσε.
Το Ισραήλ θα μπορούσε να αντιμετωπίσει νέα απειλή από τις πολιτοφυλακές πληρεξουσίων του Ιράν, γνωστές ως Άξονας της Αντίστασης. Η Χεζμπολάχ του Λιβάνου, κάποτε η πιο ισχυρή συμμαχική πολιτοφυλακή του Ιράν, εξακολουθεί να υποφέρει από μια τιμωρητική ισραηλινή στρατιωτική εκστρατεία πέρυσι που αποδεκάτισε την ηγεσία και τον στρατό της. Οι Χούθι στην Υεμένη έμειναν σε μεγάλο βαθμό εκτός της σύγκρουσης αυτού του μήνα.
Το Ιράν θα μπορούσε να προσπαθήσει να τους «αφυπνίσει» τώρα.
«Είναι προς το συμφέρον του Ιράν, να διατηρήσει ό,τι έχει απομείνει από τη Χεζμπολάχ», δήλωσε η Ράντα Σλιμ, συνεργάτης του Ινστιτούτου Εξωτερικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins.
Ταυτόχρονα, είπε η Slim, «υπάρχει ένα αίσθημα μεταξύ των υποστηρικτών της Χεζμπολάχ ότι το Ιράν δεν ήταν εκεί γι’ αυτούς όταν τους χρειαζόταν περισσότερο».
Την Τρίτη, οι θεοκρατικοί ηγέτες του Ιράν κήρυξαν τη νίκη επί του Ισραήλ. «Ενώ ο τρομοκράτης εχθρός ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο, η ολοκλήρωσή του καθορίστηκε από τη θέληση και τη δύναμη του μεγάλου ιρανικού έθνους», δήλωσε ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.
Αλλά το καθεστώς θα μπορούσε να οδηγηθεί σε μια περίοδο εσωτερικής αναταραχής, καθώς φιλόδοξοι αξιωματούχοι ανταγωνίζονται για να καλύψουν κενά εξουσίας και αναζητούν ευθύνες για αποτυχίες των υπηρεσιών πληροφοριών και της ασφάλειας που άφησαν το Ιράν ευάλωτο σε επιθέσεις.
«Το καθεστώς θα κάνει εκκαθάριση εκ των έσω», δήλωσε η Sanam Vakil, διευθυντής του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στο Chatham House στο Λονδίνο. «Υπάρχει κίνδυνος αυξημένης καταστολής κατά των δυνητικών αντιπάλων».
Ορισμένα σκληροπυρηνικά μέλη του ιρανικού κοινοβουλίου ζητούν ήδη από το καθεστώς να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο για να αποτρέψει μελλοντικές επιθέσεις. Οι ηγέτες του Ιράν μπορεί να αποφασίσουν ότι αυτό είναι πολύ μεγάλο ρίσκο προς το παρόν, με την πυρηνική τους υποδομή να έχει υποστεί ζημιές και τον πρόεδρο Τραμπ να έχει δείξει την προθυμία του να χρησιμοποιήσει τον στρατό για να εμποδίσει το Ιράν να ολοκληρώσει μια βόμβα.
«Η σύγκρουση δεν έχει ακόμη τελειώσει», τόνισε η Βακίλ. «Αυτή είναι ενδεχομένως απλώς μια παύση και η κλιμάκωση μπορεί να ξεκινήσει ανά πάσα στιγμή, εκτός αν γίνει μια σωστή συμφωνία», κατέληξε.
Πηγή: skai.gr
