Του Χριστόδουλου Αθανασάτου
Από τα ξημερώματα της Τετάρτης, η πόλη της Νέας Υόρκης θα έχει νέο δήμαρχο και το πιο πιθανό, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, είναι πως θα πρόκειται για ένα πρόσωπο που θα ταράξει τα νερά: Ο πολιτειακός βουλευτής, Ζόραν Μαμντάνι, θιασώτης των πολιτικών των Δημοκρατών Σοσιαλιστών (DSA), μουσουλμάνος στο θρήσκευμα και μεγάλος αντίπαλος των πολιτικών του Ντόναλντ Τραμπ, θεωρείται ο επικρατέστερος νικητής, καθιστώντας ιστορική την εκλογική διαδικασία της Τρίτης.
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια εξέλιξη η οποία μέχρι και πριν από 6 μήνες θεωρείτο σχεδόν απίθανη. Ακολουθούν 5 + 1 βασικά ερωτήματα για τη δραματική τροπή που έλαβαν οι φετινές εκλογές για τη Δημαρχία της δημοφιλέστερης πόλης του πλανήτη.
Πώς έφτασε ο άσημος πολιτειακός βουλευτής της Αστόρια, Ζόραν Μαμντάνι, να βρίσκεται προ των πυλών του Δημαρχείου Νέας Υόρκης;
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Ο Ζόραν Μαμντάνι κατήλθε στις προκριματικές του Δημοκρατικού Κόμματος χωρίς να θεωρείται ο επικρατέστερος υποψήφιος. Η εκστρατεία του είχε ανηφορικό δρόμο, όπως επίσης όμως και κάποιες συγκυρίες πιο ευνοϊκές. Αρχικά, δεν υπήρχε το “πλεονέκτημα του ήδη εκλεγμένου”, που θεωρείται κανόνας στις αμερικανικές εκλογές. Ο απερχόμενος δήμαρχος, Έρικ Άνταμς, ένας κεντρώος Δημοκρατικός, είδε το όνομά του να εμπλέκεται σε σκάνδαλα και έφτασε στα όρια της παραίτησης, ενώ απέφυγε τις δικαστικές περιπέτειες λαμβάνοντας χάρη από τον πρόεδρο Τραμπ, μια εξέλιξη που πολιτικά τον αποξένωσε από τους ψηφοφόρους του. Παράλληλα, απέτυχε να κάνει πράξη βασικές δεσμεύσεις του, όπως η καταπολέμηση της εγκληματικότητας στην πόλη, με αποτέλεσμα οι μετριοπαθείς Δημοκρατικοί ψηφοφόροι να τον εγκαταλείψουν, τη στιγμή που οι πιο προοδευτικοί δεν τον έβλεπαν με καλό μάτι εξ αρχής. Αντ’ αυτού, ο Μαμντάνι βρήκε ουσιαστικά απέναντί του τον πρώην Κυβερνήτη Άντριου Κουόμο, ο οποίος, το 2021, είχε οδηγηθεί σε ταπεινωτική παραίτηση πριν τέσσερα χρόνια μετά από καταγγελίες συνεργάτιδών του για σεξουαλική παρενόχληση. Παρόλα αυτά, ουδέποτε αποκόπηκε ή απορρίφθηκε τελείως από τους οικονομικούς ή πολιτικούς μηχανισμούς που επί χρόνια τον στήριζαν.
Πώς είναι δυνατόν ένας έμπειρος και δικτυωμένος πολιτικός, όπως ο Κουόμο, να χάνει από τον Μαμντάνι τόσο στις προκριματικές των Δημοκρατικών όσο και, πιθανότατα, στις κεντρικές εκλογές;
Το μεγάλο λάθος του Κουόμο είναι πως θεώρησε εαυτόν σίγουρο νικητή στις προκριματικές και, επί της ουσίας, “κρύφτηκε” από το ευρύ κοινό. Εμφανιζόταν να μιλήσει μόνο σε συνεντεύξεις, δεν προσέγγισε ιδιαίτερα τον μέσο Δημοκρατικό ψηφοφόρο – πέρα από κάποιες συλλογικές δηλώσεις υποστήριξης που απέσπασε – και θεώρησε πως παίζει εκ του ασφαλούς, συνεπώς περισσότερες εμφανίσεις επί του πεδίου θα ισοδυναμούσαν με μεγαλύτερη φθορά. Αντίθετα, ο Μαμντάνι, εκτός από τα χαρίσματα που διαθέτει ως προσωπικότητα, καθότι είναι νέος, εμφανίσιμος, επικοινωνιακός και χτίζει το προφίλ του ήδη από το 2020, έστησε μια πολύ πιο διεισδυτική καμπάνια. Αρχικά, μίλησε στην καρδιά του πιεσμένου οικονομικά κατοίκου της Νέας Υόρκης. Ασχολήθηκε με τα υψηλά ενοίκια, το αυξημένο κόστος διαβίωσης και εν γένει τη δύσκολη καθημερινότητα των συμπολιτών του. Παράλληλα, όμως, αξιοποίησε το πιο δυνατό κομμάτι της σοσιαλιστικής πτέρυγας του Δημοκρατικού Κόμματος, που χαρακτηρίζεται από τη συμμετοχή των νεανικών ηλικιών, τον εθελοντισμό και την εξοικείωση με τα νέα μέσα επικοινωνίας. Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, στην καμπάνια του Μαμντάνι συμμετείχε ένας αριθμός – ρεκόρ εθελοντών, οι οποίοι κινητοποιήθηκαν πόρτα – πόρτα.
Είναι πρωτοφανές ένας υποψήφιος Δήμαρχος Νέας Υόρκης να παρουσιάζει ανάλογη προεκλογική υπεροχή;
Οι Δημοτικές Εκλογές στην πόλη της Νέας Υόρκης, ένεκα του συντριπτικού συσχετισμού δυνάμεων υπέρ του Δημοκρατικού Κόμματος, θεωρούνται συνήθως “τελειωμένες” πριν το Νοέμβριο ήδη από το 2013. Διαχρονικά, οι πραγματικές εκλογές είναι οι εσωκομματικές του Δημοκρατικού Κόμματος, που πραγματοποιούνται τον Ιούνιο. Οι δέκα ποσοστιαίες μονάδες διαφορά ανάμεσα σε Μαμντάνι και Κουόμο, παρότι δίνουν ξεκάθαρο φαβορί, είναι ό,τι πιο αμφίρροπο έχει να επιδείξει η αναμέτρηση του Νοεμβρίου στη Νέα Υόρκη τα τελευταία 12 χρόνια. Ασφαλώς, αυτό συμβαίνει επειδή ο βασικός αντίπαλος δεν είναι Ρεπουμπλικανός, αλλά ένας “ανεξάρτητος” όπως ο Άντριου Κουόμο, δηλαδή ένα εμβληματικό στέλεχος της καθεστηκυίας τάξης του Δημοκρατικού Κόμματος. Υπολογίζεται πως εάν ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος Κέρτις Σλίουα αποχωρούσε, μια άτυπη “αντι – Μαμντάνι συμμαχία” κεντρώων Δημοκρατικών και δεξιών Ρεπουμπλικανών θα ψαλίδιζε αποφασιστικά τη διαφορά των δυο. Με τη συμμετοχή του Σλίουα, όμως, δεν σπάει η ψήφος των Δημοκρατικών στα δυο – όπως ισχυρίζονται ορισμένοι μάλλον αδαείς υποστηρικτές του – αλλά η ψήφος του μετώπου ενάντια στο Μαμντάνι. Εάν υπήρχε ο δεύτερος γύρος, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα, τότε θα μιλούσαμε αλλιώς, αφού ο Κουόμο θα ήταν ο επικρατέστερος νικητής.
Θα είναι η εκλογή του Ζόραν Μαμντάνι μια “μουσουλμανική στροφή” της Νέας Υόρκης;
Η εκλογή ενός μουσουλμάνου δημάρχου, όπως ο Ζόραν Μαμντάνι, θα εμπεριέχει, αναμφίβολα, ένα υψηλό επίπεδο συμβολισμού για τους μουσουλμάνους της Νέας Υόρκης. Άλλωστε, πρόκειται για ένα ενδεχόμενο το οποίο, εάν πάμε 25 χρόνια πίσω μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, θα φάνταζε πολύ μακρινό, με δεδομένο ότι πρόκειται για θρησκευτική μειονότητα που είχε στοχοποιηθεί. Από την άλλη πλευρά, ούτε η προσωπικότητα, ούτε η ατζέντα του Μαμντάνι παραπέμπουν σε “ισλαμιστή” ή φανατικό μουσουλμάνο, αν και έχει μιλήσει ανοικτά για τα πιστεύω του. Ο ίδιος προέρχεται από ακαδημαϊκή οικογένεια, χωρίς θρησκευτικά οξυμένο λόγο. Παρόλα αυτά, οι μουσουλμάνοι της Νέας Υόρκης θα νοιώσουν πιο άνετα με την εκλογή του, ενώ οι φιλοπαλαιστινιακές θέσεις του – που διαφοροποιούνται από την κεντρική Αμερικανική εξωτερική πολιτική – είναι γνωστές. Δεν θα είναι όμως πρωτοφανές πολιτικό φαινόμενο ή ο μόνος εκλεγμένος στις ΗΠΑ με αυτές τις απόψεις.
Μπορεί ο Μαμντάνι να αποτελέσει σύμβολο του αντι – Τραμπ μετώπου;
Αρχικά, ας είμαστε ρεαλιστές: Το αντι – Τραμπ μέτωπο δεν είναι πλέον όσο ισχυρό ή διεισδυτικό μπορεί να ήταν κατά την πρώτη τετραετία της προεδρίας του, το 2017 – 2020. Σήμερα, ο Τραμπ έχει μια πολύ πιο πιστή και κατασταλλαγμένη βάση συνεργατών και ψηφοφόρων, ενώ ορισμένα από τα οικονομικά και επικοινωνιακά κέντρα που τότε ήταν απέναντί του, σήμερα είτε επιδεικνύουν ουδετερότητα, είτε του κλείνουν ελαφρώς το μάτι. Στην αντίπερα όχθη, ο Μαμντάνι συγκεντρώνει πολλά από τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά, καθότι είναι νέος, μορφωμένος, επικοινωνιακός και προερχόμενος από μειονότητα, η σύνδεσή του όμως με τη ριζοσπαστική αριστερά αποτελεί δίκοπο μαχαίρι. Είναι πολύ πιθανό, εάν ο Τραμπ προχωρήσει σε μονομερείς τιμωρητικές ενέργειες απέναντι στον Δήμο Νέας Υόρκης, όπως περιορισμός ομοσπονδιακής χρηματοδότησης, άμεση επιστράτευση της Προεδρικής Φρουράς ή επιθετικότερη επέμβαση της ομοσπονδιακής υπηρεσίας μετανάστευσης, να τον αναδείξει και να του αυξήσει, άθελά του, τη δημοτικότητα ο ίδιος. Όμως, υπάρχει και το ενδεχόμενο ο Τραμπ να περιμένει κάποια αφορμή σχετικά με θέσεις ή πολιτικές που προσάπτουν οι συντηρητικοί στον Μαμντάνι, όπως η δημόσια ασφάλεια και ο αντισημιτισμός, στοιχειοθετώντας την επικοινωνιακή αναγωγή του σε “αντιπαράδειγμα ακραίων πολιτικών”, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Γενικότερα, η περίπτωσή του θυμίζει έντονα τον Κυβερνήτη Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, που εμφανίστηκε πολλάκις ως “σημαιοφόρος” του αντι – Τραμπ μετώπου, χτυπώντας πλέον την πόρτα της Ουάσιγκτον.
Ποιοι είναι οι τομείς στους οποίους ο Μαμντάνι θα στοχοποιηθεί από τους αντιπάλους του τα επόμενα χρόνια;
Οι πρώτες εξετάσεις που θα δώσει ενδιαφέρουν κυρίως τους ψηφοφόρους που τον επέλεξαν. Έχει υποσχεθεί, μεταξύ άλλων, κοινωνικά παντοπωλεία, δωρεάν μετακινήσεις με λεωφορεία, δωρεάν επίβλεψη παιδιών κάτω των 5 ετών και σταθεροποίηση των ενοικίων στις οικίες που μπορεί να εφαρμοστεί. Εάν το πρόγραμμα αυτό όντως είναι κοστολογημένο και προχωρήσει, θα φανεί αξιόπιστος στους ανθρώπους που τον ενδιαφέρει και θα εκθέσει ανεπανόρθωτα τη διαχρονικά “συστημική” ηγεσία της πόλης. Το δεύτερο ερώτημα αφορά στη δημόσια ασφάλεια. Ως πολιτικός προϊστάμενος του NYPD – με δεδομένο ότι στις ΗΠΑ η αστυνομία πόλης υπάγεται στον Δήμαρχο και όχι τον.. Χρυσοχοϊδη – ο δήμαρχος Νέας Υόρκης μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο λειτουργίας του. Οι αντίπαλοί του υπενθυμίζουν ότι είχε ενστερνιστεί τη συνθηματολογία για “αποχρηματόδοτηση της Αστυνομίας” (defund the police) την περίοδο των συλλαλητηρίων για τον Φλόιντ, όμως το ζητούμενο είναι αλλού: Τι αποτέλεσμα θα είχαν ορισμένες παρεμβάσεις στο NYPD, την στιγμή που η Νέα Υόρκη – εξαιτίας και πολιτειακών νόμων – εμφανίζεται ήδη ελαστική ως προς συγκεκριμένα ποινικά αδικήματα, με την κατάργηση της εγγυήσεις αποφυλάκισης; Ήδη, μεγάλα σούπερ μάρκετ έχουν κλειδωμένες στα ράφια ακόμη και τις οδοντόκρεμες, υπό τον φόβο κλοπών που, αν δεν είναι μεγάλης αξίας, ως επί το πλείστον δεν έχουν ιδιαίτερες συνέπειες. Το τρίτο είναι τα δημοτικά τέλη: Θα φορολογήσει όντως τους πλούσιους ή οι φόροι του θα στοχοποιήσουν ως “πλούσιους” τους μεσαίους επιχειρηματίες, προσθέτοντας δυσβάστακτα βάρη στη “ραχοκοκαλιά” της πόλης; Το τέταρτο, αφορά συγκεκριμένη αναφορά στο πρόγραμμά του, βάσει της οποίας θα αυξήσει τη φορολογία ακινήτων στις “λευκές γειτονιές”. Ποιες ακριβώς εννοεί και κατά πόσον θα μπορούσαν ορισμένοι μικροϊδιοκτήτες, που ήδη δίνουν μάχη με τα υψηλά κόστη, να αντέξουν σε μια αύξηση με κριτήριο το δημογραφικό της συνοικίας τους, χωρίς μάλιστα αυτή να περάσει στους ενοικιαστές; Πρόκειται για ερωτήματα τα οποία θα πρέπει να απαντηθούν.
Εν κατακλείδι…
Ο Ζόραν Μαμντάνι, εφόσον εκλεγεί δήμαρχος Νέας Υόρκης, μπορεί να εξελιχθεί είτε σε έναν πολιτικό με προοπτική “νέου Ομπάμα” και εθνική επιρροή, είτε να σημάνει μια εν δυνάμει “αυτοκτονία” του Δημοκρατικού Κόμματος ενόψει των επόμενων εκλογών. Η ανάδειξή του θέτει σε πρώτο πλάνο τη σύγκρουση ανάμεσα στη “μετριοπαθή – παραδοσιακή” και την “αριστερή – ριζοσπαστική” πτέρυγα των Δημοκρατικών, σε μια στιγμή όπου το κόμμα ακόμη αναζητά την πορεία που θα το απαλλάξει από τις πληγές του 2024. Παράλληλα, προβάλλει ως ένας νέος και διαφορετικός αντίπαλος της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ – όχι με το ύφος των υφιστάμενων αντιπάλων του, όπως ο Γκάβιν Νιούσομ, αλλά με ένα μήνυμα πιο κοινωνικό, νεανικό και ιδεολογικά ασυμβίβαστο.
Πηγή: skai.gr
