Η επίθεση του Ιράν στο συγκρότημα LNG Ρας Λαφάν του Κατάρ, το μεγαλύτερο στον κόσμο, εγείρει ανησυχίες για τον εφοδιασμό φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Το Κατάρ παράγει περίπου το 20% του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και έχει δηλώσει ότι η επίθεση θα επηρεάσει τις εξαγωγές για έως και πέντε χρόνια.
Τι έχει συμβεί στον εφοδιασμό φυσικού αερίου;
Το Κατάρ, το οποίο προμηθεύει την Ευρωπαϊκή Ένωση με περίπου 9% του LNG της σύμφωνα με ευρωπαϊκά στοιχεία, ανέστειλε την παραγωγή, αφού οι ιρανικές απειλές προς τη ναυσιπλοΐα ουσιαστικά σταμάτησαν την κίνηση των δεξαμενόπλοιων που εξέρχονται από τον Κόλπο.
Στη συνέχεια, η QatarEnergy ανέφερε εκτεταμένες ζημιές σε αρκετές από τις εγκαταστάσεις LNG της, μετά από πυραυλική επίθεση του Ιράν.
Οι κύριοι «χαμένοι» είναι οι ασιατικές αγορές, όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Ινδία, που αγοράζουν περίπου το 80% του LNG του Κατάρ.
Ωστόσο, και η Ευρώπη αναμένεται να δεχθεί έμμεσες πιέσεις, καθώς οι Ασιάτες αγοραστές θα στραφούν περισσότερο στην αγορά spot.
Μπορεί η Ευρώπη να καλύψει το κενό από αλλού;
Η Νορβηγία είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καλύπτοντας πάνω από το ένα τρίτο των αναγκών της, έναντι περίπου 4% που προέρχεται από το Κατάρ το 2025.
Ωστόσο, η κρατική εταιρεία Equinor δήλωσε στο Reuters νωρίτερα μέσα στον Μάρτιο ότι δεν διαθέτει πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα για να αυξήσει την παραγωγή ή τις εξαγωγές της.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναδείχθηκαν το 2025 στον βασικό προμηθευτή LNG της ΕΕ, καλύπτοντας το 25% των εισαγωγών φυσικού αερίου.
ωστόσο, αν και πολλοί παραγωγοί φυσικού αερίου σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή, οι αμερικανικές εγκαταστάσεις λειτουργούν ήδη σχεδόν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους και είναι απίθανο να μπορέσουν να αυξήσουν ουσιαστικά την προσφορά βραχυπρόθεσμα.
Οι τιμές φυσικού αερίου στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί, προκαλώντας πιέσεις από ενεργοβόρες βιομηχανίες για περιορισμό των εξαγωγών, ώστε να συγκρατηθούν οι αυξήσεις στυις τιμές.
Μπορεί να επιστρέψει το ρωσικό αέριο;
Οι εισαγωγές φυσικού αερίου της Ευρώπης έχουν αλλάξει δραστικά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απεξαρτηθεί από τη ρωσική ενέργεια.
Η Ρωσία κάλυπτε παλαιότερα πάνω από το 40% των αναγκών της ΕΕ σε φυσικό αέριο. Το ποσοστό αυτό μειώθηκε περίπου στο 13% το 2025, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού αερίου έως τα τέλη του 2027.
Ορισμένες χώρες, όπως η Ουγγαρία, έχουν ζητήσει απο την ΕΕ να άρει τα μέτρα στις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας, αλλά η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιντεν δήλωσε ότι η επιστροφή στο ρωσικό αέριο θα αποτελούσε «στρατηγικό λάθος» και θα καθιστούσε την Ευρώπη πιο ευάλωτη.
Τι συμβαίνει με τις τιμές του φυσικού αερίου;
Οι τιμές χονδρικής του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν διπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Το ολλανδικό συμβόλαιο αναφοράς (front-month) έφτασε ενδοσυνεδριακά τα 74 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 19 Μαρτίου, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023, αν και παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από τα επίπεδα άνω των 300 ευρώ/MWh που είχαν καταγραφεί κατά την ενεργειακή κρίση του 2022.
Πηγή: skai.gr
