Μετά από εννέα μήνες προσπαθειών να πείσει τη Ρωσία να προχωρήσει σε παραχωρήσεις η κυβέρνηση Τραμπ, σε μια απροσδόκητη κίνηση, ανακοίνωσε την Τετάρτη «τεράστιες κυρώσεις» στους δύο μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου της Μόσχας. Ήταν μόλις μια εβδομάδα νωρίτερα που ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε αποσυρθεί από την προμήθεια πυραύλων Tomahawk στην Ουκρανία μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος εξασφάλισε πρόσκληση για μια δεύτερη διμερή σύνοδο κορυφής, αυτή τη φορά στη Βουδαπέστη. Τελικά, η συνάντηση αναβλήθηκε αφού όπως είπε ο Τραμπ δεν ήθελε να «χάσει χρόνο» σε μια άλλη σύνοδο κορυφής, αν και άφησε την πόρτα ανοιχτή, υπονοώντας ότι «θα το κάνουμε στο μέλλον».
Θα καταστρέψει τη ρωσική πολεμική μηχανή;
Όπως επισημαίνει σε εκτενές του άρθρο το CNN, η απογοήτευση του Τραμπ με τη Ρωσία ολοένα και αυξάνεται τους τελευταίους μήνες, καθώς κατέστη σαφές ότι η πολυδιαφημισμένη σύνοδος κορυφής στην Αλάσκα δεν είχε καταφέρει να σταματήσει την κλιμάκωση της βίας στην Ουκρανία. Μάλιστα, άλλαξε τη θέση του σχετικά με τις ουκρανικές επιθέσεις βαθιά εντός της Ρωσίας, αυξάνοντας την ανταλλαγή πληροφοριών για να βοηθήσει το Κίεβο να στοχεύσει στρατιωτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, δήλωσαν πηγές στο CNN την περασμένη εβδομάδα.
Κι όμως, μετά την αποτυχία του Τραμπ να κάνει τόσο καιρό τις απειλές του κατά της Μόσχας πράξη, η κίνηση της Τετάρτης για την επιβολή κυρώσεων στους ρωσικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς και τις θυγατρικές τους άφησε άναυδους τους ειδικούς.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
«Ήταν πραγματικά εκπληκτικό απλώς επειδή υπήρχε πάντα μια ασυμφωνία μεταξύ της ρητορικής και των πράξεων του Τραμπ», δήλωσε στο CNN η Μαρία Σαγκίνα, ανώτερη ερευνήτρια στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) με έδρα το Λονδίνο. «Φαίνεται ότι σήμερα η Ρωσία έχει υπερβάλει και η υπομονή του Τραμπ εξαντλείται», έγραψε.
Ποιες ακριβώς είναι οι κυρώσεις;
Αυτή είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ επιβάλλει άμεσες κυρώσεις στη Ρωσία από τότε που επέστρεψε στην εξουσία τον Ιανουάριο, αν και τον Αύγουστο η κυβέρνησή του ανακοίνωσε την επιβολή δευτερογενών δασμών στην Ινδία για τις αγορές ρωσικού πετρελαίου.
Οι κυρώσεις είναι τυπικές, με την έννοια ότι οι εταιρείες που αναφέρονται – Rosneft και Lukoil, μαζί με δεκάδες θυγατρικές – θα έχουν τα περιουσιακά τους στοιχεία παγωμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες και θα απαγορευτεί σε αμερικανικές οντότητες να συνεργάζονται μαζί τους. Ωστόσο, οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι η στοχοποίηση της Rosneft και της Lukoil αποτελεί μια σημαντική αλλαγή της στάσης του Τραμπ.
Τον περασμένο Ιανουάριο, η κυβέρνηση Μπάιντεν επιτέθηκε στην τρίτη και τέταρτη μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Ρωσίας, την Gazpromneft και την Surgutneftegaz, στο τελικό πακέτο κυρώσεων ωστόσο δεν άγγιξε τις μεγαλύτερες φοβούμενη κλιμάκωση των παγκόσμιων διαταραχών στον εφοδιασμό πετρελαίου που θα οδηγούσαν και στην αύξηση της τιμής του.
Τι άλλο κάνει η Δύση;
Επίσης, για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ, υπήρχε συντονισμός των κυρώσεων με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, κάτι που ήταν συνήθης πρακτική υπό την κυβέρνηση Μπάιντεν.
Στις 15 Οκτωβρίου, το Ηνωμένο Βασίλειο επέκτεινε τις κυρώσεις του ώστε να συμπεριλάβει τη Rosneft και τη Lukoil, και την Τετάρτη, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε επίσης ομόφωνα το 19ο πακέτο κυρώσεων. Το πακέτο αυτό περιλαμβάνει πλήρη απαγόρευση συναλλαγών στη Rosneft. Και ενώ δεν στοχεύει τη Lukoil, επιτίθεται στη Litasco, μια εμπορική μονάδα της Lukoil στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση περιγράφει ως «τον εξέχοντα σκιώδη παράγοντα ενεργοποίησης του στόλου της Lukoil».
«Αυτό είναι ένα σαφές μήνυμα και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού ότι θα συνεχίσουμε να ασκούμε συλλογική πίεση στον επιτιθέμενο», έγραψε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία είχε επίσης τηλεφωνική επικοινωνία την Τετάρτη με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ.
Πόσο μεγάλο πλήγμα είναι αυτό για τη Ρωσία;
Σύμφωνα με το CNN, ο αντίκτυπος που θα μπορούσαν να έχουν οι νέες αυτές κυρώσεις των ΗΠΑ στη ρωσική οικονομία είναι προς συζήτηση. Η Shagina, ανώτερη συνεργάτης του IISS, επισημαίνει ότι η κίνηση αυτή έρχεται σε ένα «ευάλωτο σημείο» για τη Μόσχα, η οποία αντιμετωπίζει το διπλό πλήγμα των δυτικών κυρώσεων και αυτό που αποκαλεί ουκρανικές «φυσικές κυρώσεις» με τις συνεχιζόμενες επιθέσεις που δέχεται με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές της. Αυτές οι επιθέσεις έχουν ήδη συμβάλει σε μείωση κατά 20% των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας μέχρι στιγμής φέτος, αν και η Μόσχα σχεδιάζει να καλύψει μέρος του ελλείμματος μέσω αυξήσεων φόρων.
«Είναι ένα ισχυρό μήνυμα, αλλά εξακολουθεί να είναι περισσότερο ένα μήνυμα παρά ένα τεράστιο πλήγμα για τη ρωσική οικονομία», δήλωσε ο Γιάνις Κλούγκε του Γερμανικού Ινστιτούτου Διεθνών και Ασφαλών Υποθέσεων. Επισημαίνει ότι μέχρι στιγμής δεν υπήρξε καμία έως ελάχιστη επίδραση στο ρούβλι και ότι οι μετοχές της Lukoil και της Rosneft έχουν υποχωρήσει αλλά «δεν έχουν καταρρεύσει».
Οι ειδικοί αναμένουν σε μεγάλο βαθμό ότι, ενώ ενδέχεται να υπάρξουν προσωρινές διαταραχές στον εφοδιασμό, η Ρωσία θα βρει τρόπους να διατηρήσει τη ροή του πετρελαίου της -συμπεριλαμβανομένου αυτού που παράγεται από τις Lukoil και Rosneft- στις παγκόσμιες αγορές.
Θα πλήξει αυτό την παγκόσμια οικονομία;
Το μεγάλο ερώτημα όμως τόσο για τη Ρωσία όσο και για την παγκόσμια οικονομία, λένε οι ειδικοί, είναι το πώς θα αντιδράσει η Ινδία σε αυτές τις νέες κυρώσεις των ΗΠΑ. Επικαλούμενο πηγές του κλάδου, το Reuters ανέφερε την Πέμπτη ότι η Reliance Industries, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικού αργού πετρελαίου στην Ινδία, σχεδιάζει να μειώσει ή να σταματήσει εντελώς τις εισαγωγές, καθώς αυξάνεται η πίεση των ΗΠΑ στο Νέο Δελχί να σταματήσει την εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου ως προϋπόθεση για τη μείωση των δασμών.
Για τη Ρωσία, αυτό θα ήταν κρίσιμο. Η Ινδία εισάγει 1,5 έως 2 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού αργού πετρελαίου ημερησίως, εκτιμά ο Ajay Parmar, διευθυντής αγορών πετρελαίου και ενεργειακής μετάβασης στην Independent Commodity Intelligence Services (ICIS), αντιπροσωπεύοντας περίπου το 30-40% όλων των ρωσικών εξαγωγών. Εάν αυτές οι εισαγωγές σταματούσαν ξαφνικά, «αυτό θα έμενε μόνο η Κίνα ως ο μεγάλος αγοραστής ρωσικού πετρελαίου», δήλωσε στο CNN. «Νομίζω ότι είναι απίθανο η Κίνα να αγοράσει όλο αυτό το χαμένο πετρέλαιο, επομένως ένα μέρος του μπορεί να αποσυρθεί από την αγορά, και αυτός είναι πραγματικά ο μεγαλύτερος παράγοντας για τις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου αυτή τη στιγμή», πρόσθεσε.
Οι τιμές του αργού πετρελαίου στις ΗΠΑ έχουν μειωθεί σχεδόν 25% από το υψηλότερο σημείο τους τον Ιανουάριο, μια πτώση που έδωσε στον Τραμπ «περισσότερο περιθώριο τώρα να επιβάλει κυρώσεις», επεσήμανε ο Γιάνις Κλούγκε. Αλλά η πρόκληση θα είναι η αποφυγή συνεχών αυξήσεων των τιμών που θα μπορούσαν να προσφέρουν ένα απροσδόκητο όφελος στη Μόσχα και να αντισταθμίσουν εν μέρει τον αντίκτυπο των κυρώσεων, είπε. Αυτό πιθανότατα θα σήμαινε ότι ο Τραμπ θα ασκούσε περαιτέρω πίεση στον ΟΠΕΚ+ για να ενισχύσει την παραγωγή πετρελαίου, δήλωσε ο Parmar. Εάν ο Τραμπ επιτύχει, οι αυξήσεις των τιμών θα μπορούσαν να συγκρατηθούν.
Θα φέρει αυτό τον Πούτιν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων;
Σύμφωνα με το CNN, από μόνες τους, αυτές οι κυρώσεις δεν είναι ούτε κατά διάνοια αρκετές για να προκαλέσουν μια διόρθωση πορείας στη Μόσχα, συμφωνούν οι ειδικοί. Κι όμως, θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν πιο δύσκολες στιγμές για το Κρεμλίνο.
Η απάντηση του Πούτιν, η οποία ήρθε σχεδόν 24 ώρες μετά την ανακοίνωση των κυρώσεων των ΗΠΑ, ήταν κάπως αντιφατική.
Ο τελικός οικονομικός αντίκτυπος αυτών των νέων κυρώσεων στη Ρωσία δεν έχει ακόμη καθοριστεί, αλλά η πολιτική μετατόπιση είναι ανησυχητική για τη Μόσχα, δήλωσε ο Κλούγκε.
«Ναι, θα μπορούσε να είναι διαφορετικά αύριο ξανά», είπε αναφερόμενος στην προσέγγιση του Τραμπ απέναντι στη Ρωσία.
Αλλά «είναι ένα σημάδι ότι ο προηγούμενος τρόπος αντιμετώπισης της Ρωσίας, στον οποίο υπήρχε πάντα μια ακόμη ευκαιρία… μια ακόμη παράταση του τελεσιγράφου… έχει στην πραγματικότητα τελειώσει».
Πηγή: skai.gr
