Χαμηλές προσδοκίες και υψηλό ρίσκο: Το Ιράν επιμένει στον εμπλουτισμό ουρανίου στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ

Η Τεχεράνη παρέμεινε αμετάπειστη στην άρνησή της να τερματίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στις συνομιλίες της Παρασκευής μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων των ΗΠΑ και του Ιράν, αλλά έδειξε προθυμία να συνεχίσει να εργάζεται προς μια διπλωματική λύση που θα μπορούσε να αποτρέψει μια αμερικανική επίθεση, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε στους Αμερικανούς ομολόγους του ότι η Τεχεράνη δεν συμφωνεί να τερματίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου ή να τον μεταφέρει στο εξωτερικό, απορρίπτοντας έτσι μια βασική απαίτηση των ΗΠΑ. Ο Αραγτσί, ωστόσο, δήλωσε ότι ήταν μια καλή αρχή, και τόσο ο ίδιος όσο και ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν ανέφεραν ότι οι δύο πλευρές σκοπεύουν να συναντηθούν ξανά. 

Οι δύο πλευρές δεν συναντήθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο, αλλά πραγματοποίησαν εναλλάξ συζητήσεις με διπλωμάτες του Ομάν. Κανείς από τους δύο δεν απομακρύνθηκε πολύ από την αρχική του θέση, σύμφωνα με τη WSJ που επικαλείται πηγές που έχουν γνώση των συζητήσεων.

Δεν είναι άμεσα σαφές πού κατέληξαν οι συνομιλίες της σημερινής ημέρας όσον αφορά την ευρύτερη προσπάθεια εξεύρεσης διπλωματικής λύσης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, προσθέτει η WSJ.

Περιφερειακοί αξιωματούχοι και πολλοί αναλυτές προσήλθαν στις συνομιλίες με χαμηλές προσδοκίες, καθώς το Ιράν δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να τερματίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν να τεθούν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τόσο το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της Τεχεράνης όσο και η στήριξή της σε ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή.

Κάποιοι είχαν αποδεχτεί το ενδεχόμενο αμερικανικού πλήγματος στο Ιράν, ενώ πολλοί θεωρούσαν ότι η καλύτερη έκβαση, δεδομένων των σημαντικών διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών, θα ήταν μια δέσμευση για αποκλιμάκωση και μια συμφωνία για νέα συνάντηση.

«Πρόκειται για την πιο επικίνδυνη περίοδο στις διμερείς σχέσεις των δύο χωρών στα περισσότερα από σαράντα χρόνια που παρακολουθώ το Ιράν», δήλωσε πριν από τις συνομιλίες ο Άλαν Άιρ, πρώην ανώτερος Αμερικανός διπλωμάτης και διαπραγματευτής για τα πυρηνικά με την Τεχεράνη. «Οι πιθανές αρνητικές συνέπειες ενός λανθασμένου χειρισμού είναι τεράστιες».

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Τζάρεντ Κούσνερ και ο Αραγτσί παρευρέθηκαν στις συνομιλίες.

Σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο, στην αμερικανική αντιπροσωπεία συμμετείχε επίσης ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή. Αν και δεν είναι συνηθισμένο οι αξιωματούχοι του υπουργείου Άμυνας να συμμετέχουν σε διπλωματικές συνομιλίες υψηλού επιπέδου, ο Τραμπ έχει αποστείλει ανώτερους στρατιωτικούς ηγέτες σε διαπραγματεύσεις κατά τη διάρκεια της θητείας του. 

Ήταν η πρώτη συνάντηση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν μετά τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου. Ο πόλεμος αυτός, που ξεκίνησε από το Ισραήλ, έληξε με αμερικανική αεροπορική επιδρομή σε σημαντικές ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Οι ΗΠΑ έχουν συγκεντρώσει και πάλι αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις κοντά στο Ιράν και απειλούν να επιτεθούν λόγω του πυρηνικού του προγράμματος.

Ο Τραμπ θέλει να δει αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λεβίτ, αλλά προειδοποίησε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει πολλές επιλογές στη διάθεσή του εκτός από τη διπλωματία.

Οι ΗΠΑ θέλουν η Τεχεράνη να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, να περιορίσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και να τερματίσει την υποστήριξή της προς περιφερειακές ομάδες. Το Ιράν από τη μεριά του έχει δηλώσει ότι είναι πρόθυμο να συζητήσει μόνο για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ο Φερνάντο Φερέιρα, γεωπολιτικός αναλυτής στην Rapidan Energy Group με έδρα την Ουάσινγκτον, δήλωσε πριν από τις συνομιλίες ότι, ενώ ο Τραμπ φαίνεται να ενδιαφέρεται πραγματικά για μια συμφωνία, το χάσμα με το Ιράν εξακολουθεί να είναι πολύ μεγάλο με το ενδεχόμενο σύγκρουσης να είναι πιθανό.

Το Ιράν επέστρεψε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων σε θέση αδυναμίας, σημειώνει η WSJ. Ο εξοπλισμός για τον εμπλουτισμό ουρανίου καταστράφηκε είτε από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο είτε θάφτηκε κάτω από τόνους ερειπίων. Οι διαδηλώσεις που ξέσπασαν νωρίτερα φέτος αποτέλεσαν τη μεγαλύτερη πρόκληση για το καθεστώς κατά τη διάρκεια του μισού αιώνα που βρίσκεται στην εξουσία και και η καταστολή τους έγινε με βία, με αποτέλεσμα να πεθάνουν χιλιάδες Ιρανοί. Η οικονομία της χώρας βρίσκεται σε κατάρρευση, με το νόμισμά της να πέφτει σε νέα χαμηλά επίπεδα εν μέσω της απειλής νέας σύγκρουσης. 

Ωστόσο, οι ηγέτες του Ιράν επιμένουν, δείχνοντας ελάχιστη προθυμία να συμβιβαστούν στο βασικό ζήτημα της διακοπής του εμπλουτισμού ουρανίου και απειλούν να προκαλέσουν περιφερειακό πόλεμο σε περίπτωση επίθεσης από τις ΗΠΑ. 

Οι ΗΠΑ επίσης υιοθετούν σκληρή στάση, δηλώνοντας αργά την Πέμπτη ότι επιθυμούν την οριστική κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. 

Την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επέμεινε ότι οι συνομιλίες πρέπει να περιλαμβάνουν τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν, την υποστήριξη προς τους περιφερειακούς συμμάχους του, όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, καθώς και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ακόμη και η χρονική στιγμή, ο τόπος και η ατζέντα των συνομιλιών είχαν σε κάποιο σημείο μετατραπεί σε ένα δικό τους δράμα.

Την Τρίτη, το Ιράν εκτόξευσε ένα drone εναντίον ενός αμερικανικού αεροπλανοφόρου και έστειλε πολεμικά πλοία για να παρενοχλήσουν ένα πετρελαιοφόρο με αμερικανική σημαία, προκαλώντας εικασίες ότι η συνάντηση μπορούσε να ακυρωθεί.

Οι ιρανικές αρχές επίσης αρνήθηκαν τον αρχικά συμφωνηθέντα τόπο διεξαγωγής των συνομιλιών – στην Τουρκία – και τη μορφή τους, που περιλάμβανε μια μια περιφερειακή συνάντηση για τη συζήτηση πυρηνικών θεμάτων, αλλά και πυραύλων και υποστήριξης των πολιτοφυλακών. 

Επιτεύχθηκε εν τέλει συμβιβασμός με τη συνάντηση να πραγματοποιείται στο Ομάν.

Οι συνεχείς διαφωνίες σχετικά με διαδικαστικά ζητήματα «δείχνουν πόσο δύσκολο είναι να γεφυρωθούν οι διαφορές επί της ουσίας», δήλωσε πριν από τις συνομιλίες ο Αλί Βαέζ, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group. 

Πηγή: skai.gr