
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να πραγματοποιήσει ασκήσεις προσομοίωσης για την ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης, μια διάταξη της ιδρυτικής της συνθήκης που αποκτά αυξημένη σημασία εν μέσω εντάσεων στο ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με το Bloomberg, oι ασκήσεις θα αναπαριστούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε περίπτωση που ένα κράτος-μέλος ζητήσει στρατιωτική βοήθεια από τους εταίρους του. Σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο, θα πραγματοποιηθούν αρχικά σε επίπεδο πρεσβευτών στις Βρυξέλλες και στη συνέχεια σε σύνοδο υπουργών Άμυνας τον Μάιο στην Κύπρο, ενώ το θέμα θα τεθεί και στην άτυπη σύνοδο κορυφής της επόμενης εβδομάδας, επίσης στην Κύπρο.
Η πρωτοβουλία αναδεικνύει την προσπάθεια της Ευρώπης να προσαρμοστεί σε μια επιδείνωση των διατλαντικών σχέσεων, μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και την επιθυμία του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, η οποία αποτελεί ημιαυτόνομο τμήμα της Δανίας.
Η ρήτρα του άρθρου 42.7 της ΕΕ προβλέπει ότι, αν ένα κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα υπόλοιπα κράτη έχουν «υποχρέωση παροχής βοήθειας και συνδρομής με όλα τα μέσα που διαθέτουν».
Σε σύγκριση με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, η διατύπωση είναι αυστηρότερη, καθώς η Συμμαχία προβλέπει ότι τα μέλη θα λάβουν «όποια μέτρα κρίνουν αναγκαία», συμπεριλαμβανομένης, αλλά όχι κατ’ ανάγκη, της χρήσης στρατιωτικής ισχύος. Ωστόσο, η ΕΕ δεν διαθέτει την αντίστοιχη στρατιωτική ισχύ και τις δομές του ΝΑΤΟ.
Η ρήτρα έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, από τη Γαλλία μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2015. Στις αρχές του 2026, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κάλεσε τα κράτη-μέλη να την ενεργοποιήσουν πιο ουσιαστικά.
Η Κύπρος, η οποία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ λόγω της μακροχρόνιας σύγκρουσης με την Τουρκία, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της ρήτρας, ιδίως μετά από το πλήγμα ιρανικού drone σε βρετανική στρατιωτική βάση στο νησί στις αρχές Μαΐου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πηγή: skai.gr












