Επικίνδυνα υπερανθεκτικά βακτήρια εξαπλώνονται στην Ουκρανία

Όταν ο στρατιώτης Ολεξάντερ Μπερβέρκνι μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Feofaniya στο Κίεβο, κανείς δεν πίστευε πως θα τα κατάφερνε. Ο 27χρονος είχε σοβαρό τραύμα στην κοιλιά και τα θραύσματα είχαν διαπεράσει τους γλουτούς του. Επιπρόσθετα, οι γιατροί ανακάλυψαν ότι οι λοιμώξεις του δεν μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με αντιβιοτικά ευρείας χρήσης και η μάχη για την επιβίωσή του ήταν άνιση. 

Η μικροβιακή αντοχή (AMR) συμβαίνει όταν τα βακτήρια εξελίσσονται και μαθαίνουν πώς να αμύνονται ενάντια στα αντιβιοτικά και άλλα φάρμακα, καθιστώντας τα αναποτελεσματικά.

Η Ουκρανία δεν είναι η μόνη χώρα που έχει αυτό το πρόβλημα. Περίπου 1,4 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν παγκοσμίως από λοίμωξη από ανθεκτικά στα αντιβιοτικά βακτήρια το 2021 και στο Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξαν 66.730 τέτοιες σοβαρές λοιμώξεις το 2023. Ωστόσο, ο πόλεμος φαίνεται να έχει επιταχύνει την εξάπλωση των πολυανθεκτικών παθογόνων στην Ουκρανία.

Οι κλινικές που περιθάλπουν τραυματισμένος από τον πόλεμο έχουν καταγράψει απότομη αύξηση κρουσμάτων ΑΜΡ. Περισσότερο από το 80% όλων των ασθενών που εισάγονται στο νοσοκομείο Feofaniya έχουν λοιμώξεις που προκαλούνται από μικρόβια τα οποία είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, σύμφωνα με τον αναπληρωτή επικεφαλής ιατρό, Άντριου Στρόκαν.

Οι ανθεκτικές στα αντιμικροβιακά λοιμώξεις συχνά προέρχονται από ιατρικές εγκαταστάσεις. Το ιατρικό προσωπικό προσπαθεί να ακολουθεί αυστηρά πρωτόκολλα υγιεινής και να χρησιμοποιεί προστατευτικό εξοπλισμό για να ελαχιστοποιήσει την εξάπλωση αυτών των λοιμώξεων, αλλά οι εγκαταστάσεις συχνά να είναι υπερβολικά γεμάτες με ανθρώπους που έχουν τραυματιστεί στον πόλεμο.

Ο Δρ Βολοντίμιρ Ντούμπινα, επικεφαλής της ΜΕΘ του νοσοκομείου Mechnikov, δήλωσε στο BBC ότι από την έναρξη της ρωσικής εισβολής μόνο η μονάδα του αύξησε τον αριθμό των κλινών από 16 σε 50.

Εν τω μεταξύ, με πολλούς εργαζόμενους να φεύγουν λόγω πολέμου ή να εντάσσονται οι ίδιοι στον στρατό, τα επίπεδα προσωπικού έχουν μειωθεί. 

Ο Δρ Στροκάν εξήγησε ότι αυτές οι συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν την εξάπλωση των βακτηρίων AMR. «Στα χειρουργικά τμήματα υπάρχει ένας νοσηλευτής που φροντίζει 15-20 ασθενείς. Φυσικά δεν μπορεί να πλένει συνέχεια τα χέρια του όσο συχνά χρειάζεται για να μην εξαπλωθούν οι λοιμώξεις», αναφέρει.

Η φύση αυτού του πολέμου σημαίνει επίσης ότι οι ασθενείς εκτίθενται σε πολύ περισσότερα στελέχη λοιμώξεων απ’ ό,τι σε καιρό ειρήνης. 

Όταν ένας στρατιώτης απομακρύνεται για ιατρικούς λόγους, συχνά περνάει από πολλαπλές εγκαταστάσεις, η καθεμία με τα δικά της στελέχη ΑΜΡ. Και οι ειδικοί λένε πως αυτό είναι αναπόφευκτο. 

Αυτή ήταν και η περίπτωση του στρατιώτη Μπερβέρκνι, ο οποίος νοσηλεύτηκε σε τρεις διαφορετικές εγκαταστάσεις πριν φτάσει στο νοσοκομείο του Κιέβου. 
Δεδομένου ότι οι λοιμώξεις του δεν μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με τη συνήθη φαρμακευτική αγωγή, η κατάστασή του επιδεινώθηκε και προσβλήθηκε πέντε φορές από σηψαιμία. 

Σύμφωνα με το BBC, η κατάσταση στην Ουκρανία διαφέρει από άλλες εμπόλεμες περιοχές, για παράδειγμα το Αφγανιστάν, όπου οι δυτικοί στρατιώτες σταθεροποιούνταν επί τόπου και στη συνέχεια μεταφέρονταν αεροπορικώς σε κλινικές στην Ευρώπη αντί να περνούν από πολλές διαφορετικές τοπικές εγκαταστάσεις.

Κάτι τέτοιο ωστόσο δεν θα ήταν δυνατό στην Ουκρανία, καθώς τέτοια εισροή ασθενών έχει να παρατηρηθεί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα με τον Δρ Ντούμπινα, το νοσοκομείο του οποίου στο Ντνίπρο γειτνιάζει με περιοχές της πρώτης γραμμής.

Όλοι οι ασθενείς του είναι αρκετά σταθεροί και μεταφέρονται σε άλλη κλινική -αν υπάρχει χώρος- για να έχουν χώρο για άλλους τραυματίες. 

«Όσον αφορά τον μικροβιολογικό έλεγχο, αυτό σημαίνει ότι εξαπλώνονται τα βακτήρια περαιτέρω. Αλλά αν δεν γίνει αυτό, δεν είμαστε σε θέση να εργαστούμε. Τότε είναι καταστροφή», λέει.

Με τόσους πολλούς τραυματίες, τα νοσοκομεία στην Ουκρανία δεν έχουν συνήθως την πολυτέλεια να απομονώσουν τους μολυσμένους ασθενείς – πράγμα που σημαίνει ότι τα πολυανθεκτικά και επικίνδυνα βακτήρια εξαπλώνονται ανεξέλεγκτα. 

Το πρόβλημα είναι ότι οι λοιμώξεις που προκαλούν πρέπει να αντιμετωπίζονται με ειδικά αντιβιοτικά από τον «εφεδρικό» κατάλογο. Όμως όσο πιο συχνά τα συνταγογραφούν οι γιατροί, τόσο πιο γρήγορα προσαρμόζονται τα βακτήρια, καθιστώντας και αυτά τα αντιβιοτικά αναποτελεσματικά.

«Πρέπει να εξισορροπήσουμε τη ζυγαριά μας», εξηγεί ο Δρ Στρόκαν. «Από τη μία πρέπει να σώσουμε έναν ασθενή. Από την άλλη δεν πρέπει να αναπαράγουμε νέους μικροοργανισμούς που θα έχουν αντιμικροβιακή αντοχή», λέει. 

Στην περίπτωση του Μπερβέρκνι, οι γιατροί έπρεπε να του δώσουν πολύ ακριβά αντιβιοτικά, τα οποία προμηθεύονταν από το εξωτερικό. 

Μετά από ένα χρόνο στο νοσοκομείο και πάνω από 100 επεμβάσεις, η κατάστασή του δεν είναι πλέον απειλητική για τη ζωή του. Οι γιατροί κατάφεραν να σώσουν τη ζωή του.

Αλλά καθώς οι παθογόνοι μικροοργανισμοί γίνονται όλο και πιο ανθεκτικοί, ο αγώνας για τη διάσωση άλλων ασθενών γίνεται όλο και πιο δύσκολος.

Πηγή: skai.gr