Του Αντώνη Ζήβα
Εξελίσσεται η έρευνα αποκαλύπτοντας νέα στοιχεία γύρω από τη Phia, την startup εταιρία ηλεκτρονικών αγορών που συνίδρυσαν η 23χρονη Φίμπι Γκέιτς, κόρη του Μπιλ Γκέιτς, και η Σοφία Κιάνι, καθώς δημοσίευμα του Bloomberg υποστηρίζει ότι οι δύο ιδρύτριες γνώριζαν εδώ και μήνες για τις λειτουργίες της πλατφόρμας που μπορούσαν να αποδίδουν στη Phia προμήθειες από ηλεκτρονικές αγορές τις οποίες δεν είχε πραγματικά δημιουργήσει.
Η εξέλιξη αυτή δίνει νέα διάσταση στην υπόθεση, καθώς τον Ιούλιο η εταιρεία είχε χαρακτηρίσει το ζήτημα πρόβλημα λογισμικού που είχε εντοπιστεί μόλις είχε εκδηλωθεί και είχε δηλώσει ότι το διόρθωσε άμεσα.
Σύμφωνα με τη νεότερη έρευνα του Bloomberg, όμως, εσωτερικές επικοινωνίες και μηνύματα σε εταιρικά κανάλια, δείχνουν ότι η επίμαχη λειτουργία υπήρχε τουλάχιστον από τον Δεκέμβριο του 2025 και ότι στελέχη της εταιρείας είχαν συζητήσει τη χρήση της σε σχέση με την αύξηση των εσόδων από συνεργάτες προώθησης.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Τι είναι η Phia
Η Phia δημιουργήθηκε από τη Φίμπι Γκέιτς και τη Σοφία Κιάνι, οι οποίες γνωρίστηκαν στο Stanford και υπήρξαν συγκάτοικοι. Η εταιρεία παρουσίασε ένα εργαλείο ηλεκτρονικών αγορών που χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να συγκρίνει τιμές, να εντοπίζει εκπτωτικούς κωδικούς και να βοηθά τον καταναλωτή να βρει προϊόντα σε διαφορετικούς εμπόρους.
Η επιχειρηματική της λογική βασίζεται, μεταξύ άλλων, στο affiliate marketing (σ.σ. προώθηση προϊόντων μέσω συνεργατών με προμήθεια),το οποίο στην πράξη σημαίνει ότι όταν ένας καταναλωτής πραγματοποιεί αγορά μέσω μιας έγκυρης παραπομπής της Phia, η εταιρεία μπορεί να λαμβάνει προμήθεια από τον έμπορο.
Το εγχείρημα αναπτύχθηκε γρήγορα. Τον Μάιο η Phia ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση ύψους 35,5 εκατ. δολαρίων, ανεβάζοντας τη συνολική χρηματοδότησή της στα 43,5 εκατ. δολάρια.
Μεταξύ των επενδυτών βρίσκονται μεγάλα venture capital funds (σ.σ. επενδυτικά κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου.
Πρόκειται για επενδυτικά κεφάλαια που βάζουν χρήματα κυρίως σε startups και νεοφυείς εταιρείες με υψηλές προοπτικές ανάπτυξης, αλλά και υψηλό επενδυτικό ρίσκο), αλλά και γνωστά πρόσωπα της αμερικανικής βιομηχανίας του θεάματος και των social media, μεταξύ άλλων η Κλόε Καρντάσιαν, η Πάρις Χίλτον, η Τζέσικα Άλμπα και η Σίντνεϊ Σουίνεϊ.
Η εταιρεία είχε αναφέρει περισσότερους από 1,5 εκατ. χρήστες και περίπου 9.600 συνεργαζόμενα brands.
Η αποτίμηση της Phia είχε φτάσει περίπου τα 185 εκατ. δολάρια, γεγονός που εξηγεί γιατί οι τελευταίες αποκαλύψεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για επενδυτές και συνεργάτες της εταιρείας.
Πώς λειτουργεί το «cookie stuffing»
Το affiliate marketing βασίζεται σε έναν σχετικά απλό μηχανισμό. Ένας χρήστης κάνει κλικ σε έναν ειδικό σύνδεσμο που αντιστοιχεί σε έναν συνεργάτη, επισκέπτεται το ηλεκτρονικό κατάστημα και, εφόσον πραγματοποιήσει αγορά, ο συνεργάτης λαμβάνει προμήθεια.
Το σύστημα χρησιμοποιεί cookies ή άλλες τεχνολογίες παρακολούθησης για να αναγνωρίζει ποιος συνεργάτης έφερε τον πελάτη.
Το «cookie stuffing» εκμεταλλεύεται αυτόν ακριβώς τον μηχανισμό.
Αντί ο χρήστης να κάνει πραγματικά κλικ σε έναν affiliate σύνδεσμο, ένα λογισμικό μπορεί να τοποθετήσει ή να ενεργοποιήσει κρυφά το αντίστοιχο tracking cookie.
Με αυτόν τον τρόπο, όταν αργότερα πραγματοποιηθεί μια αγορά, το σύστημα μπορεί να αποδώσει την πώληση στον συγκεκριμένο συνεργάτη, παρότι αυτός δεν ήταν εκείνος που οδήγησε τον καταναλωτή στην αγορά.
Στην περίπτωση της Phia, το ζήτημα έγινε ακόμη πιο συγκεκριμένο: σύμφωνα με τις δοκιμές του Bloomberg, του Capital One Shopping και του ανεξάρτητου ερευνητή Ben Edelman, η επέκταση της Phia μπορούσε να ανοίγει στο παρασκήνιο μια επιπλέον καρτέλα και να ενεργοποιεί το δικό της affiliate tracking ακόμη και όταν ο καταναλωτής είχε φτάσει στον έμπορο με διαφορετικό τρόπο.
Σε μία από τις δοκιμές που περιγράφονται, ο χρήστης είχε φτάσει σε προϊόν της Nordstrom μέσω συνδέσμου του Wirecutter.
Η Phia φέρεται να άνοιξε στο παρασκήνιο δική της σελίδα παραπομπής, με αποτέλεσμα να αντικατασταθεί η προηγούμενη affiliate αναφορά. Παρόμοια συμπεριφορά εντοπίστηκε σε περισσότερα από 50 ηλεκτρονικά καταστήματα.
Οι δοκιμές αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τα δίκτυα Impact.com, CJ Affiliate, Rakuten και Awin.
Η πρακτική απαγορεύεται από τους κανόνες των συγκεκριμένων δικτύων όταν πραγματοποιείται χωρίς την απαιτούμενη ενεργή ενέργεια του χρήστη.
«Δεν είναι απλά ένα πρόσφατο bug»
Εδώ βρίσκεται η σημαντικότερη εξέλιξη της υπόθεσης.
Όταν το Bloomberg δημοσίευσε την πρώτη του έρευνα τον Ιούλιο, η Phia υποστήριξε ότι είχε ενημερωθεί μόλις το προηγούμενο 24ωρο για πρόβλημα στον κώδικα που προκαλούσε λανθασμένες αποδόσεις πωλήσεων σε ένα υποσύνολο χρηστών.
Η εταιρεία υποστήριξε ότι κινητοποιήθηκε άμεσα, εντόπισε το πρόβλημα και το διόρθωσε.
Η νεότερη έρευνα του Bloomberg, ωστόσο, θέτει υπό αμφισβήτηση αυτή την εκδοχή. Εσωτερικά μηνύματα και στοιχεία λογισμικού που εξετάστηκαν δείχνουν ότι η επίμαχη λειτουργία δεν εμφανίστηκε ξαφνικά τον Ιούλιο, αλλά υπήρχε ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025.
Ο ερευνητής Ben Edelman, ο οποίος ανέλυσε τεχνικά την επέκταση, υποστηρίζει ότι η λειτουργία είχε εμφανιστεί στην έκδοση 1.9.33 της εφαρμογής στις 13 Δεκεμβρίου 2025 και παρέμεινε ενεργή για περίπου επτά μήνες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν από το Bloomberg και αναπαράχθηκαν από αμερικανικά μέσα, η συγκεκριμένη λειτουργία ονομαζόταν «enable coupon auto drop» και μπορούσε να ενεργοποιείται ή να απενεργοποιείται.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή αλλάζει το ερώτημα από το «πώς συνέβη ένα τεχνικό λάθος;» στο «ποιος γνώριζε ότι υπήρχε η συγκεκριμένη δυνατότητα και πώς χρησιμοποιούνταν;».
Τι φέρεται να έδειξαν τα μηνύματα της Φίμπι Γκέιτς
Το Bloomberg επικαλείται εσωτερικά μηνύματα Slack (σ.σ. εσωτερική εταιρική πλατφόρμα ανταλλαγής μυνημάτων) που φέρεται να δείχνουν ότι η Φίμπι Γκέιτς είχε επίγνωση της λειτουργίας και ενδιαφερόταν για το αν το σύστημα μπορούσε να τοποθετεί cookies σε όσο το δυνατόν περισσότερες αγορές.
Σε μήνυμα που φέρεται να έστειλε στις 18 Δεκεμβρίου, η Γκέιτς εξέφραζε ανησυχία για τα επίπεδα εσόδων και ζητούσε να επιβεβαιωθεί ότι το «auto pop» για την τοποθέτηση cookie ήταν ενεργό σε όλες τις ιστοσελίδες όπου υπήρχε κουπόνι, ώστε η εταιρεία να «monetize» το σύνολο του gross merchandise value, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Σε άλλη περίπτωση, η συνιδρύτρια Σοφία Κιάνι φέρεται να συζήτησε λειτουργία που θα μπορούσε να τοποθετεί cookie όταν ένας χρήστης απλώς προσπαθούσε να κλείσει ένα αναδυόμενο παράθυρο της Phia.
Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, εργαζόμενος είχε προειδοποιήσει ότι μια τέτοια πρακτική θα μπορούσε να παραβιάζει τους κανόνες του Chrome και τις απαιτήσεις συμμόρφωσης. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη λειτουργία δεν εφαρμόστηκε τελικά.
Αυτό είναι ένα από τα σημεία που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής δημοσιογραφικά: τα δημοσιευμένα μηνύματα αποτελούν στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg και όχι δικαστική διαπίστωση ότι η Γκέιτς διέπραξε απάτη.
Πόσο μεγάλη ήταν η επίδραση στα έσοδα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της υπόθεσης είναι η μεταβολή των εσόδων μετά την απενεργοποίηση της λειτουργίας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, μετά την κατάργηση των επίμαχων λειτουργιών τον Ιούλιο, τα μέσα ημερήσια έσοδα της Phia υποχώρησαν από περίπου 80.000 δολάρια σε ένα εύρος μεταξύ 10.000 και 28.000 δολαρίων.
Παράλληλα, η έρευνα υποστηρίζει ότι τον Ιούνιο οι συναλλαγές που σχετίζονταν με cookie stuffing αντιστοιχούσαν περίπου στο 51% της αξίας εμπορευμάτων για την οποία η Phia είχε λάβει πίστωση.
Η Phia, από την πλευρά της, αμφισβητεί την ερμηνεία αυτών των αριθμών, υποστηρίζοντας ότι η μεγάλη πτώση των εσόδων οφειλόταν εν μέρει στο γεγονός ότι τον Ιούλιο απενεργοποίησε μεγάλο μέρος των μηχανισμών monetization και όχι αποκλειστικά τη συγκεκριμένη λειτουργία.
Επομένως, οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της οικονομικής επίδρασης, αλλά δεν μπορούν από μόνοι τους να αποδείξουν το ύψος τυχόν παράνομων προμηθειών.
Οι εμπορικές συνέπειες για την Phia
Η υπόθεση δεν έμεινε χωρίς πρακτικές συνέπειες.
Η Impact.com, μία από τις σημαντικές πλατφόρμες affiliate marketing με την οποία συνεργαζόταν η Phia, ανέστειλε τον λογαριασμό της εταιρείας μετά τις αποκαλύψεις και ξεκίνησε διαδικασία επανεξέτασης των συναλλαγών.
Παράλληλα, η Phia έχει δηλώσει ότι θα εξετάσει τις συναλλαγές και θα αντιστρέψει τις προμήθειες που αποδόθηκαν λανθασμένα. Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες, η εταιρεία έχει αρχίσει διαδικασία επιστροφής ή ανακατανομής των σχετικών προμηθειών στους συνεργάτες και τους διαφημιζόμενους που επηρεάστηκαν.
Η εταιρεία ανακοίνωσε επίσης ότι προσλαμβάνει επικεφαλής συμμόρφωσης, προκειμένου να ενισχύσει τους εσωτερικούς ελέγχους.
Γιατί γίνεται λόγος για φυλάκιση έως 20 χρόνια
Το σημείο αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ο τίτλος περί «20 ετών φυλάκισης» μπορεί εύκολα να δημιουργήσει λανθασμένη εντύπωση.
Το cookie stuffing δεν αποτελεί από μόνο του έναν αυτοτελή ομοσπονδιακό ποινικό κώδικα με ποινή «20 ετών».
Σε προηγούμενες υποθέσεις, όμως, η πρακτική έχει αποτελέσει αντικείμενο διώξεων για wire fraud, δηλαδή απάτη μέσω ηλεκτρονικών επικοινωνιών.
Το άρθρο 18 U.S.C. §1343 προβλέπει ότι όποιος σχεδιάζει ή επιχειρεί να υλοποιήσει σχέδιο εξαπάτησης μέσω διακρατικών ηλεκτρονικών επικοινωνιών μπορεί να τιμωρηθεί με πρόστιμο ή φυλάκιση έως 20 χρόνια, ή και τα δύο.
Για να υπάρξει όμως καταδίκη δεν αρκεί να αποδειχθεί ότι ένα λογισμικό τοποθέτησε cookies.
Η κυβέρνηση θα πρέπει να αποδείξει τα απαιτούμενα στοιχεία του αδικήματος, μεταξύ άλλων ότι υπήρχε σχέδιο εξαπάτησης, ουσιώδης παραπλάνηση, χρήση διακρατικών ηλεκτρονικών επικοινωνιών και πρόθεση εξαπάτησης.
Με άλλα λόγια, το «έως 20 χρόνια» είναι το ανώτατο θεωρητικό όριο του συγκεκριμένου ομοσπονδιακού αδικήματος και όχι ποινή που έχει επιβληθεί ή που αντιμετωπίζει σήμερα η Φίμπι Γκέιτς.
Μάλιστα, σε πραγματικές προηγούμενες υποθέσεις cookie stuffing, οι ποινές ήταν πολύ μικρότερες από το ανώτατο όριο.
Υπάρχει προηγούμενο με το eBay
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση αφορά το eBay.
Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε το 2014 ότι ο Μπράιαν Ντάνινγκ καταδικάστηκε σε 15 μήνες φυλάκιση για wire fraud, αφού παραδέχθηκε ότι είχε χρησιμοποιήσει cookie stuffing για να αποσπάσει προμήθειες από το πρόγραμμα affiliate του eBay.
Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, η εταιρεία του είχε λάβει συνολικά περίπου 5,2 εκατ. δολάρια σε προμήθειες από το eBay κατά την επίμαχη περίοδο, ενώ για τους σκοπούς της ποινής συμφωνήθηκε ότι 200.000 έως 400.000 δολάρια προέρχονταν από το δόλιο σχήμα.
Σε άλλη υπόθεση που αφορούσε cookie stuffing και το eBay, ο Κρίστοφερ Κένεντι καταδικάστηκε σε έξι μήνες φυλάκιση και διατάχθηκε να καταβάλει περισσότερα από 407.000 δολάρια ως αποζημίωση.
Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν γιατί η αναφορά στο wire fraud δεν είναι εντελώς θεωρητική. Ταυτόχρονα, δείχνουν και γιατί το «20 χρόνια» δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως πιθανή ή προδιαγεγραμμένη ποινή για τη Γκέιτς.
Τι απαντά η Phia
Η εταιρεία έχει αρνηθεί ότι υπήρχε πρόθεση εξαπάτησης.
Στην αρχική της απάντηση υποστήριξε ότι ένα πρόσφατο release του κώδικα προκαλούσε λανθασμένες αποδόσεις συναλλαγών σε ένα υποσύνολο χρηστών και ότι μόλις ενημερώθηκε για το πρόβλημα εργάστηκε άμεσα για να το εντοπίσει και να το διορθώσει.
Μετά τις νεότερες αποκαλύψεις, η εταιρεία δήλωσε ότι οι λειτουργίες που προκαλούσαν λανθασμένες αποδόσεις αφαιρέθηκαν στις 7 Ιουλίου, ότι εξετάζει κάθε συναλλαγή και ότι έχει ήδη ξεκινήσει τις αντιστροφές των επίμαχων συναλλαγών προς τους συνεργάτες.
Η Phia έχει επίσης ανακοινώσει την πρόσληψη επικεφαλής συμμόρφωσης.
Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν υπάρχει δημόσια ανακοίνωση για ποινική δίωξη της Φίμπι Γκέιτς ή της Σοφίας Κιάνι, ούτε δικαστική απόφαση που να καταλήγει ότι διέπραξαν απάτη.
Μια ακόμη σκιά πάνω από την εταιρεία
Η υπόθεση των affiliate προμηθειών δεν είναι η πρώτη φορά που η Phia έχει βρεθεί αντιμέτωπη με ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας της τεχνολογίας της.
Τον Νοέμβριο του 2025, το Fortune είχε δημοσιεύσει έρευνα σύμφωνα με την οποία ερευνητές κυβερνοασφάλειας είχαν εντοπίσει σε προηγούμενη έκδοση της επέκτασης δυνατότητες συλλογής μεγάλου όγκου δεδομένων από τις ιστοσελίδες που επισκέπτονταν οι χρήστες.
Οι ερευνητές υποστήριζαν ότι η επέκταση μπορούσε να μεταφέρει στους servers της εταιρείας πλήρες περιεχόμενο ιστοσελίδων, ακόμη και σελίδων που δεν σχετίζονταν με αγορές.
Η Phia είχε αντιμετωπίσει τότε τα ζητήματα αυτά και προχώρησε σε αλλαγές, όμως η νέα υπόθεση προσθέτει ένα διαφορετικό πρόβλημα: αυτή τη φορά το επίκεντρο δεν είναι μόνο η προστασία των δεδομένων, αλλά ο τρόπος με τον οποίο η εταιρεία φέρεται να απέδιδε οικονομική αξία στις πωλήσεις.
Τι απομένει να αποδειχθεί
Η υπόθεση βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σημείο. Τα τεχνικά στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν δείχνουν ότι η Phia είχε τη δυνατότητα να δημιουργεί affiliate attribution χωρίς την ενεργή ενέργεια του χρήστη και ότι η συγκεκριμένη λειτουργία υπήρχε για μήνες.
Το σοβαρότερο νέο στοιχείο είναι οι εσωτερικές επικοινωνίες που, σύμφωνα με το Bloomberg, δείχνουν ότι στελέχη της εταιρείας γνώριζαν τη λειτουργία και συζητούσαν τον τρόπο με τον οποίο αυτή θα μπορούσε να ενισχύσει τα έσοδα.
Αυτό όμως δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με ποινική ενοχή. Για να μετατραπεί η υπόθεση από επιχειρηματική και κανονιστική διαμάχη σε ποινική υπόθεση, θα πρέπει να υπάρξει έρευνα από τις αρμόδιες αμερικανικές αρχές και να αποδειχθεί, πέρα από κάθε εύλογη αμφιβολία, ότι συγκεκριμένα πρόσωπα συμμετείχαν εν γνώσει τους σε σχέδιο εξαπάτησης.
Το επόμενο μεγάλο ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν το «cookie stuffing» μπορεί θεωρητικά να συνδεθεί με το wire fraud, αυτό έχει συμβεί στο παρελθόν.
Είναι αν οι αρχές θα θεωρήσουν ότι τα στοιχεία στην υπόθεση της Phia επαρκούν για να στοιχειοθετήσουν μια τέτοια ομοσπονδιακή υπόθεση.
Μέχρι τότε, η Φίμπι Γκέιτς παραμένει αντιμέτωπη με σοβαρές καταγγελίες για τον τρόπο λειτουργίας της startup της, όχι με ποινική καταδίκη.
Και η διαφορά αυτή είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα σε μια υπόθεση όπου το όνομα της οικογένειας Γκέιτς και η αναφορά σε «20 χρόνια φυλάκισης» μπορούν εύκολα να επισκιάσουν το πραγματικό νομικό ζήτημα.
Πηγή: skai.gr
