Συρία: Γιατί η καταδίκη του Άσαντ δείχνει απλώς συμβολική

Πέραν από την ικανοποίηση για την ετυμηγορία το ερώτημα παραμένει: θα επιστρέψει ποτέ στον τόπο του εγκλήματος ο πρώην ηγεμόνας; Και αλλάζει κάτι για τους κατοίκους της χώρας μετά την απόφαση;Η καταδίκη του πρώην ηγεμόνα της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ, του αδερφού του και του ξαδέρφου του, καθώς και κάποιων άλλων στενών συνεργατών τους προκάλεσε ενθουσιασμό στις τάξεις εκείνων που κάποτε είχαν ξεσηκωθεί εναντίον του. Η δίκη που μεταδιδόταν από την τηλεόραση καθήλωσε πολλούς Σύρους και έστειλε κάποιους από αυτούς στους δρόμους για να πανηγυρίσουν. Οι δικαστές αιτιολόγησαν την απόφασή τους με το σκεπτικό ότι οι καταδικασθέντες προέβησαν σε εγκλήματα πολέμου και σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Δικαιολογημένη απόφαση με βάση το ισχύον δίκαιο

Για πολλούς κατοίκους της κατεστραμμένης χώρας, όπως και για όσους έχουν φύγει και εγκατασταθεί στο εξωτερικό ήταν μια δικαιολογημένη απόφαση που είχε και έναν βαθιά συμβολικό χαρακτήρα. Όπως επισημαίνει ο διεθνής Τύπος, είναι αδιαμφισβήτητο ότι ο Άσαντ είναι ένοχος για τερατώδη εγκλήματα. Δεκάδες χιλιάδες αθώοι άνθρωποι έχουν δολοφονηθεί στους θαλάμους βασανιστηρίων του καθεστώτος του, έχουν σκοτωθεί από δηλητηριώδη αέρια ή από βόμβες και χειροβομβίδες την περίοδο της εξουσίας του.

Ωστόσο, η ετυμηγορία από τη Δαμασκό δίνει επίσης αφορμή για σκεπτικισμό. Είναι κυρίως αποτέλεσμα μιας πολιτικής συμβολισμών. Η νέα ηγεσία υπό τον προσωρινό πρόεδρο Άχμεντ αλ Σάρα ήθελε να επιδείξει αποφασιστικότητα σε ένα συναισθηματικά φορτισμένο ζήτημα. Να στείλει ένα μήνυμα αποτροπής εναντίον εκείνων που εξακολουθούν να ονειρεύονται την αναβίωση του παλαιού καθεστώτος, ακόμα και αν η νέα συριακή δικαιοσύνη θα έπρεπε να απέχει από την έκδοση θανατικών ποινών ή ακόμα και την εκτέλεσή τους.

Μια βιαστική ετυμηγορία;

Οι νέοι ηγέτες στη Δαμασκό έχουν δεσμευτεί να δημιουργήσουν ένα μεταβατικό σύστημα δικαιοσύνης που θα διερευνήσει διεξοδικά και με διαφάνεια τα εγκλήματα του καθεστώτος Άσαντ. Η ετυμηγορία, που εκδόθηκε μέσα σε λίγους μήνες, αντιπροσωπεύει μια χαμένη ευκαιρία από αυτή την άποψη, αφού βασίστηκε στην υπάρχουσα νομοθεσία.

Ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τη Μεταβατική Δικαιοσύνη, Αμπντούλ Μπασίτ Χαλίφ, έκανε λόγο για ένα σημαντικό βήμα προς τη δικαιοσύνη και την υπεράσπιση του κράτους δικαίου. Ωστόσο, η ταχύτητα της διαδικασίας επικρίθηκε από όσους ασκούν κριτική στην κυβέρνηση. «Η ετυμηγορία σίγουρα προκαλεί εντυπωσιακούς τίτλους, αλλά καταδεικνύει επίσης έλλειψη σοβαρότητας», δήλωσε ο Μαλίκ αλ-Αμπντέι, Σύρος πολιτικός σύμβουλος. Όπως και άλλοι πολιτικοί παρατηρητές, υπογράμμισε ότι άλλες δίκες αυτού του μεγέθους θα μπορούσαν να διαρκέσουν χρόνια.

Δεν είναι λοιπόν μια δίκη που «καθαρίζει» με το παλιό καθεστώς, αφού πολλοί άνθρωποι που το υπηρέτησαν συνεχίζουν να βγαίνουν κερδισμένοι από τις αλλαγές που συντελούνται στη χώρα, την ώρα που η πλειοψηφία του πληθυσμού βλέπει ότι η οικονομική ανάκαμψη που προσδοκούσε δεν έρχεται, η ανασφάλεια συνεχίζει να κυριαρχεί σε πολλές περιοχές και η καθημερινή επιβίωση δεν αποτελεί καθόλου εύκολη υπόθεση.

Η σχέση με τον Πούτιν

Και φυσικά υπάρχει και το μεγάλο ερώτημα αν αυτή η απόφαση μπορεί να εκτελεστεί ποτέ. Ουσιαστικά κανείς δεν πιστεύει ότι ο Βλάντιμιρ Πούτιν θα εκδώσει τον Άσαντ και τους υπόλοιπους που διέφυγαν μαζί του στη Μόσχα, για να εκτελεστούν στη Δαμασκό. Αυτό αποτελεί το πιο σημαντικό αγκάθι στην «ταραχώδη» σχέση των δύο χωρών. Πάντως προ ημερών το επίσημο συριακό πρακτορείο ειδήσεων SANA έκανε λόγο για ένα συριακό-ρωσικό μνημόνιο συμφωνίας που θα ρυθμίζει το πλαίσιο της ρωσικής παρουσίας στη Συρία. Οι πολιτικές εγκαταστάσεις πρόκειται να ενσωματωθούν σταδιακά στην πολιτική διοίκηση της χώρας.

Το ρεπορτάζ ανέφερε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν οι ρωσικές στρατιωτικές βάσεις να μετατραπούν σε κοινά κέντρα εκπαίδευσης. Το συριακό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τη συμφωνία ως την «πιο σημαντική εξέλιξη» από τότε που ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία πριν από περίπου ενάμιση χρόνο και χαιρέτισε το γεγονός ότι ανοίγει ο δρόμος για μια νέα φάση στις συρο-ρωσικές σχέσεις. Διπλωμάτες ερμήνευσαν ωστόσο τη συμφωνία περισσότερο ως ένδειξη ότι η νέα ηγεσία στη Δαμασκό έχει αποδεχτεί ότι ο πλέον καταδικασθείς Άσαντ δεν πρόκειται να επιστρέψει στη χώρα.

Πηγή: FAZ

Πηγή: Deutsche Welle