Την ώρα που αυξάνεται η πίεση για κατάπαυση πυρός και για την απελευθέρωση των 96 ομήρων, εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι δίνουν τη δική τους μάχη για επιβίωση.
Εδώ και 14 μήνες η επταμελής οικογένεια της Ζάχρα ψάχνει ένα ασφαλές μέρος για να ζήσει μετακομίζοντας από περιοχή σε περιοχή στα βόρεια της Λωρίδας της Γάζας. Από τον Δεκέμβριο ζουν στην πόλη της Γάζας, σε ένα μερικώς βομβαρδισμένο σπίτι στον προσφυγικό καταυλισμό Σάτι.
«Από την πρώτη μέρα του πολέμου η κατάσταση ήταν δύσκολη – τώρα όμως μοιάζει με πραγματική κόλαση», δηλώνει η Ζάχρα σε τηλεφωνική επικοινωνία με την DW. «Δεν ξέρουμε αν θα επιβιώσουμε ή αν θα σκοτωθούμε μέχρι να τελειώσει όλο αυτό».
Παρά τις διαταγές του ισραηλινού στρατού (IDF) η οικογένεια της Ζάχρα δεν μετακινήθηκε προς τα νότια της Λωρίδας της Γάζας φοβούμενη μεταξύ άλλων πως δεν θα μπορέσει να επιστρέψει ξανά στο σπίτι της.
«Δεν φύγαμε νωρίτερα από το βόρειο τμήμα, επειδή ξέραμε ότι ούτως ή άλλως βομβαρδίζονται όλες οι περιοχές και ελπίζαμε πως οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στα βόρεια θα τελειώσουν σύντομα. Αντ’ αυτού όμως τα πράγματα έγιναν ακόμη χειρότερα», λέει η Ζάχρα. «Το σπίτι μας στον καταυλισμό Τζαμπάλια καταστράφηκε ολοσχερώς πριν από μήνες και πλέον εκτοπιζόμαστε από τη μία περιοχή στην άλλη».
Μετά από τις πυραυλικές επιθέσεις της Χαμάς την προηγούμενη εβδομάδα, ο IDF ανακοίνωσε πως έπληξε περισσότερους από 100 στόχους στη Λωρίδα της Γάζας.
Τραγικές οι συνθήκες
Πέραν των στρατιωτικών επιχειρήσεων οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες στην περιοχή προκαλούν πλημμύρες και καταστροφές στους οικισμούς. Και την ίδια στιγμή οι άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε επαρκή ανθρωπιστική βοήθεια – μεταξύ άλλων επειδή υπάρχουν πολλές λεηλασίες στις προμήθειες, όπως έχουν προειδοποιήσει επανειλημμένως οι ανθρωπιστικές οργανώσεις.
Την Κυριακή οι δυνάμεις της πολιτικής άμυνας στη Γάζα ανέφεραν πως οι ισραηλινές επιθέσεις σκότωσαν αρκετούς από τους ανθρώπους που είχαν αναλάβει την προστασία των προμηθειών βοήθειας στα νότια της Λωρίδας της Γάζας, καθώς και ότι ο ισραηλινός στρατός βομβάρδιζε γειτονιές και ανατίναζε πολυκατοικίες στη βόρεια Γάζα με απολογισμό αρκετούς νεκρούς και τραυματίες αμάχους. Σύμφωνα με τις υγειονομικές υπηρεσίες που ελέγχει η Χαμάς, οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν σκοτώσει πάνω από 45.800 Παλαιστινίους από την έναρξη του πολέμου.
Από τον Οκτώβριο ο IDF φαίνεται να έχει θέσει στο στόχαστρο την Τζαμπάλια και την περιοχή στα βόρεια της πόλης της Γάζας, υποστηρίζοντας πως εκεί ανασυντάσσονται τόσο η Χαμάς όσο και άλλες παραστρατιωτικές ομάδες. Αν και ο IDF ισχυρίζεται πως οι διαταγές προς τους αμάχους να εκκενώσουν τις περιοχές αυτές αποσκοπούν στην προστασία τους, οι Παλαιστίνιοι και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις δηλώνουν ότι δεν υπάρχει κανένα ασφαλές μέρος στη Γάζα και ότι οι διαρκείς εκτοπισμοί επιδεινώνουν μόνο την ήδη σοβαρή ανθρωπιστική κρίση.
Στα τέλη Δεκεμβρίου επετράπη σε αντιπροσωπεία του ΟΗΕ να ταξιδέψει στα βόρεια της Λωρίδας της Γάζας. Ο Τζόναθαν Γουίταλ, επικεφαλής του Γραφείου για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, ανέφερε σε βίντεο στο Χ, πως «οι άνθρωποι εδώ δεν έχουν ούτε τρόφιμα, ούτε νερό, ούτε προϊόντα υγιεινής, τίποτα […] Πρέπει να μπορούμε να τους παρέχουμε τα βασικά για την επιβίωσή τους».
Πρόσθεσε δε πως μέσα στους τελευταίους δύο μήνες ο ΟΗΕ έχει καταθέσει 140 αιτήσεις συντονισμού στον IDF για να επισκεφθεί την περιοχή, ωστόσο όλες έχουν απορριφθεί. Η ισραηλινή υπηρεσία που είναι αρμόδια για τον συντονισμό και την πρόσβαση σε ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα απάντησε στο X πως «οι πρόσφατοι ισχυρισμοί σχετικά με απορριφθείσες αιτήσεις για τον συντονισμό της παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας είναι παραπλανητικοί».
Τα σχέδια του Ισραήλ είναι ασαφή
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας παραμένουν 10.000 με 15.000 άνθρωποι – χωρίς ωστόσο να μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα ο ακριβής αριθμός. Μεγάλο μέρος της περιοχής φέρεται να έχει εκκενωθεί και ισοπεδωθεί, γεγονός που ενισχύει τις εικασίες πως το Ισραήλ σκοπεύει να διατηρήσει την περιοχή ως κλειστή ουδέτερη ζώνη μετά τη λήξη του πολέμου.
Ο IDF αρνείται ότι εκτελεί το λεγόμενο «Σχέδιο του Στρατηγού», το οποίο προβλέπει την απομάκρυνση των κατοίκων από τη βόρεια Γάζα μέσω του χαρακτηρισμού των αμάχων ως στρατιωτικών στόχων και της παρεμπόδισης προμηθειών τροφίμων και ιατροφαρμακευτικών αγαθών.
Την περασμένη εβδομάδα μέλη της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της Κνεσέτ κάλεσαν τον Ισραηλινό υπουργό Άμυνας Κατς να διατάξει την καταστροφή όλων των πηγών νερού, τροφίμων και ενέργειας στην περιοχή, διαμαρτυρόμενοι πως ο IDF δεν έχει νικήσει ακόμη τη Χαμάς.
Οι κάτοικοι αναφέρουν πως υπάρχει τεράστια έλλειψη νερού και τροφίμων, ενώ οι διαρκείς βομβαρδισμοί και πυροβολισμοί καθιστούν αδύνατη οποιαδήποτε μετακίνηση – συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε ανθρωπιστικές οδούς και τη μετακίνηση προς τα νότια.
Στον δρόμο τους προς τον καταυλισμό Σάτι η Ζάχρα και η οικογένειά της πέρασαν από ένα ισραηλινό σημείο ελέγχου. «Με άφησαν να περάσω με τις τρεις κόρες μου, αλλά ο σύζυγος και οι δύο γιοι μου έπρεπε να περιμένουν πέντε ώρες, προτού τους επιτραπεί τελικά να περάσουν κι εκείνοι», επισημαίνει η Ζάχρα.
Μάχη για επιβίωση
Ο Ματάρ Ζόμλοτ και η οικογένειά του έμειναν από την άλλη πλευρά στον καταυλισμό προσφύγων στην Τζαμπάλια κατά το μεγαλύτερο μέρος του πολέμου – και αυτοί όμως αναγκάστηκαν εν τέλει να φύγουν από τον καταυλισμό.
«Υπήρχαν συνεχώς βομβαρδισμοί και εκρήξεις, ζούσαμε μονίμως μέσα στον φόβο», δηλώνει σε τηλεφωνική επικοινωνία με την DW ο Ζόμλοτ. Η οικογένεια κατάφερε να επιβιώσει βρίσκοντας τρόφιμα σε διάφορα εγκαταλελειμμένα σπίτια. «Έβρισκα τρόφιμα από κάποια γύρω σπίτια, αφότου είχα επικοινωνήσει με τους ιδιοκτήτες και μου είχαν πει πως είχαν αφήσει πίσω φαγητό ή συσκευασμένα τρόφιμα».
Τον Δεκέμβριο και με τις μάχες να μαίνονται η οικογένεια κατευθύνθηκε προς την πόλη της Γάζας. «Φοβόμασταν πως θα μας πυροβολήσουν», λέει ο Ζόμλοτ. Στη διαδρομή «συναντήσαμε ένα τανκ και κάποιους στρατιώτες που μας σταμάτησαν. Έλεγξαν τα έγγραφά μας και μας άφησαν να περάσουμε», αναφέρει ο Ζόμλοτ, ο οποίος τώρα μένει σε συγγενείς του στην πόλη της Γάζας.
Αντί να κινήσει κι άλλο νότια, η οικογένεια επέλεξε να μείνει στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας. Εκεί υπάρχει πλέον ο διάδρομος Νετζαρίμ: πρόκειται για έναν διάδρομο με στρατιωτικά σημεία ελέγχου που εκτείνεται από τα ανατολικά ως τα δυτικά και χωρίζει την περιοχή στα δύο. Οι Παλαιστίνιοι που περνούν προς το νότιο τμήμα δεν μπορούν να επιστρέψουν ξανά πίσω στο βόρειο. Σύμφωνα μάλιστα με ερευνητικό ρεπορτάζ της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz αρκετοί στρατιώτες που υπηρετούν στην περιοχή δηλώνουν πως πολλοί άοπλοι Παλαιστίνιοι που πλησίασαν με σκοπό να επιστρέψουν στο βόρειο τμήμα εκτελέστηκαν.
Ο ΟΗΕ αναφέρει πως περίπου το 90% των 2,1 εκατομμυρίων κατοίκων της Γάζας έχει εκτοπιστεί – και επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα αναφορικά με το εάν θα καταφέρουν ποτέ να επιστρέψουν στο σπίτι τους.
«Δεν ξέρουμε ποια θα είναι η μοίρα μας», λέει η Ζάχρα. «Δεν ξέρουμε τι πρόκειται να συμβεί. Προσευχόμαστε όμως πως ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα και πως θα καταφέρουμε να επιστρέψουμε στις γειτονιές και τα σπίτια μας, ακόμη και αν έχουν μετατραπεί σε ερείπια».
Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς
