Η Ευρώπη εξετάζει προτάσεις που θα μπορούσαν να επιτρέψουν την επιβολή τελών διέλευσης στο Στενό του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι η καταβολή τους δεν θα είναι υποχρεωτική και ότι το μέτρο θα έχει τη στήριξη της αρμόδιας υπηρεσίας του ΟΗΕ για τη ρύθμιση των θαλάσσιων μεταφορών, σύμφωνα με τον Guardian.
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Βρετανίας, Ντέιβιντ Λάμι, δήλωσε ότι η επιβολή υποχρεωτικών διοδίων θα είχε καταστροφικές συνέπειες. Ωστόσο, ορισμένοι από τους συναδέλφους του στο υπουργικό συμβούλιο δήλωσαν ότι αναγνωρίζουν ότι τα συστήματα πληρωμών για συγκεκριμένες υπηρεσίες πλοήγησης επιτρέπονται σε πολλές φυσικές πλωτές οδούς, συμπεριλαμβανομένου του Στενού της Μαλάκα και της Μάγχης.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται την ώρα που Αμερικανοί αξιωματούχοι απαίτησαν από το Ιράν να δηλώσει δημόσια ότι το Στενό του Ορμούζ είναι ανοιχτό και ότι τα πλοία που διέρχονται από αυτή τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό δεν θα δέχονται πλέον επιθέσεις. Οι ίδιοι αξιωματούχοι απέδωσαν τις δυσκολίες τόσο στην επίτευξη μιας συμφωνίας όσο και στην τήρησή της στις εσωτερικές διαμάχες για την εξουσία στην Τεχεράνη.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την Παρασκευή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι θεωρεί την προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός «τελειωμένη», αλλά τόνισε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν τις συνομιλίες με στόχο την οριστική λήξη του πολέμου.
Το Ομάν, σε συνεργασία με Βρετανούς νομικούς, έχει ήδη καταρτίσει μια πρόταση για το Ορμούζ, προσαρμόζοντας τις αρχές του μοντέλου που εφαρμόζεται στο Στενό της Μαλάκα. Η Μουσκάτ έχει πλέον προσφερθεί να στείλει νομικούς εμπειρογνώμονες στην Τεχεράνη, προκειμένου να παρουσιάσουν και να εξηγήσουν αναλυτικά το σχέδιο.
Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν την Παρασκευή ότι ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επρόκειτο να μεταβεί το Σάββατο στο Ομάν για συνομιλίες σχετικά με το Ορμούζ.
Η επίσκεψη «θα επικεντρωθεί σο Ορμούζ και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας» και αποτελεί «συνέχεια των διαβουλεύσεων που ξεκινήσαμε με το Ομάν τον τελευταίο ένα με δύο μήνες», ανέφερε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπακγαΐ, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Το Ομάν ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος των πλεύσιμων υδάτων στο Ορμούζ και τάσσεται κατά της επιβολής υποχρεωτικού τέλους διέλευσης. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Μάτζεντ αλ-Ανσάρι, δήλωσε: «Το να παραχωρηθεί στους Ιρανούς κυριαρχία επί του Στενού με τρόπο που παραβιάζει το διεθνές ναυτικό δίκαιο θα ισοδυναμούσε ουσιαστικά με το να συμφωνήσουμε να γίνουμε όμηροι οποιουδήποτε ακραίου παράγοντα θελήσει να αναλάβει τον έλεγχο του Στενού οποιαδήποτε στιγμή».
Ωστόσο, η κλίμακα του εναλλακτικού σχεδίου του Ομάν ενδέχεται να μην ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες των Ιρανών, ιδιαίτερα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Ένας διπλωμάτης δήλωσε: «Υπάρχουν μέλη των Φρουρών της Επανάστασης που υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν εναντίον τους μια παράνομη επίθεση τον Φεβρουάριο. Επομένως, γιατί να ενδιαφερθούν για το διεθνές δίκαιο της θάλασσας; Άλλοι, όμως, θέλουν να συνεργαστούν. Υπάρχει διχασμός στην Τεχεράνη».
Το Ιράν βρίσκεται επίσης υπό πίεση από τις περιφερειακές χώρες να αποσαφηνίσει τις προτάσεις του, καθώς και το κατά πόσο τα τέλη αυτά θα είναι στην πράξη υποχρεωτικά.
Μιλώντας την Πέμπτη στο Λονδίνο, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Συμβουλίου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), ο εκπρόσωπος του Ομάν, Χαμίς μπιν Μοχάμεντ Αλ Σαμάχι, δήλωσε: «Το δικαίωμα της απρόσκοπτης διέλευσης από Στενά που χρησιμοποιούνται για τη διεθνή ναυσιπλοΐα κατοχυρώνεται από το διεθνές δίκαιο και δεν επιτρέπει την επιβολή τελών διέλευσης στα πλοία που διασχίζουν το Ορμούζ».
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι το Ομάν θεωρεί χρήσιμη τη διερεύνηση εθελοντικών ρυθμίσεων «που θα αφορούν υπηρεσίες υποστήριξης της ναυσιπλοΐας και θα μπορούσαν να ενισχύσουν περαιτέρω την ασφάλεια στη θάλασσα, να προστατεύσουν το θαλάσσιο περιβάλλον, να μειώσουν τον κίνδυνο ρύπανσης και να ενδυναμώσουν την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση θαλάσσιων έκτακτων περιστατικών, συμπεριλαμβανομένων συγκρούσεων και πυρκαγιών σε πλοία και δεξαμενόπλοια».
Πίσω από αυτές τις δηλώσεις βρίσκεται η λεπτομερής μελέτη του Ομάν σχετικά με τη διαχείριση των Στενών της Μαλάκα, τα οποία συνδέουν τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό. Έκθεση προς το Συμβούλιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) σχετικά με τον μηχανισμό συνεργασίας για τα Στενά της Μαλάκα και της Σιγκαπούρης ανέφερε ότι περισσότερα από 120.000 πλοία διασχίζουν τα Στενά κάθε χρόνο.
Ο μηχανισμός αυτός «έχει εξελιχθεί σε μια οργανωμένη και συμπεριληπτική πλατφόρμα, μέσω της οποίας μπορούν να αντιμετωπίζονται συλλογικά οι αναδυόμενοι κίνδυνοι, οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι περιβαλλοντικές προτεραιότητες που αφορούν τα Στενά», ανέφερε η έκθεση. Οι εθελοντικές συνεισφορές, κυρίως από την Ιαπωνία, διατηρούν τη λειτουργία του μηχανισμού.
Στη συνεδρίαση του Λονδίνου, μια συμμαχία ορισμένων κρατών του Κόλπου και ευρωπαϊκών χωρών άσκησε πιέσεις για την υιοθέτηση ψηφίσματος που θα καταδίκαζε το Ιράν για την προσπάθειά του να θέσει υπό τον έλεγχό του το Ορμούζ μέσω επιθέσεων κατά πλοίων. Η πρόταση δεν έτυχε της υποστήριξης της Ρωσίας ούτε της Κίνας.
Η Ρωσία ανέφερε ότι το συγκρουσιακό ψήφισμα αγνοούσε πλήρως τα βαθύτερα αίτια της κρίσης, ενώ η Κίνα χαρακτήρισε το κείμενο μονομερές και υποστήριξε ότι υπερέβαινε την αρμοδιότητα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO).
Η πρόταση αυτή κατατέθηκε μετά τα αμερικανικά πλήγματα εναντίον περισσότερων από 150 στόχων, κυρίως στο νότιο Ιράν, αυτή την εβδομάδα, σε μια προσπάθεια να καταστραφεί η δυνατότητα των Ιρανών να παρενοχλούν τη ναυσιπλοΐα με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), πυραύλων και μικρών σκαφών.
Το Ιράν απάντησε πλήττοντας αμερικανικές βάσεις στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Ένας διπλωμάτης ανέφερε ότι υπήρχαν δύο λόγοι για την επανάληψη των συγκρούσεων. Ο ένας αφορούσε την αμφισβητούμενη κυριαρχία επί του Στενού κατά τη διάρκεια της επαναλειτουργίας του και ο άλλος αφορούσε τη μακροπρόθεσμη διαχείριση της θαλάσσιας οδού, συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος αν το Στενό της Μαλάκα αποτελούσε ένα μοντέλο που θα ήταν αποδεκτό από το Ιράν.
Η ρήτρα 5 του μνημονίου κατανόησης (MoU), του οδικού χάρτη για τις διαπραγματεύσεις περί κατάπαυσης του πυρός που υπέγραψαν η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη τον περασμένο μήνα, δεσμεύει το Ιράν να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω του Στενού χωρίς χρέωση μόνο για 60 ημέρες.
Μόλις εξαλειφθούν τα τεχνικά και στρατιωτικά εμπόδια, η κυκλοφορία των εμπορικών πλοίων θα «επαναληφθεί» εντός 30 ημερών.
Οι ΗΠΑ ισχυρίστηκαν ότι το μνημόνιο κατανόησης δεν σήμαινε ότι τα πλοία μπορούσαν να διέρχονται από το Στενό μόνο με την άδεια του Ιράν και μόνο σε διαδρομές που καθορίζονταν από την Τεχεράνη.
Επιπλέον, το μνημόνιο δεσμεύει το Ιράν να διεξαγάγει συνομιλίες με το Ομάν σχετικά με ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο για το Στενό.
Σε δήλωση που εξέδωσε την Πέμπτη, το ναυτικό των IRGC ισχυρίστηκε ότι είχε πράγματι τηρήσει τις δεσμεύσεις του Μνημονίου Συνεργασίας, όπως τις ερμήνευε.
Ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκες, πίστευε ότι είχε εξασφαλίσει τη συγκατάθεση του Ιράν για τη νότια διαδρομή, η οποία θα επέτρεπε σε χιλιάδες ναυτικούς που είχαν εγκλωβιστεί να απομακρυνθούν από το Στενό, αλλά, αν και υπήρξε συμφωνία, η Τεχεράνη ανακάλεσε την έγκρισή της, αναγκάζοντας τον οργανισμό του ΟΗΕ να αναστείλει το σχέδιό του.
Παρ’ όλα αυτά, οι ΗΠΑ συνέχισαν να ενθαρρύνουν τα εμπορικά πλοία να χρησιμοποιούν τη νότια διαδρομή. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι από τις αρχές Μαΐου οι αμερικανικές δυνάμεις «έχουν συμβάλει στη διευκόλυνση της επιτυχούς διέλευσης περισσότερων από 800 εμπορικών πλοίων και 380 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου μέσω αυτού του διαδρόμου διεθνούς εμπορίου».
Το ναυτικό των IRGC ανέφερε: «Επαναλαμβάνουμε ότι οι ξένοι δεν έχουν κανένα ρόλο σε αυτή τη χώρα ή στο Στενό του Ορμούζ».
Οι διπλωμάτες εξετάζουν πλέον αν η Τεχεράνη επιμένει ώστε όλα τα πλοία να χρησιμοποιούν τη βόρεια διαδρομή κοντά στο Ιράν, προκειμένου να εκκαθαριστεί η συσσώρευση πλοίων, ή αν απαιτεί από όλα τα πλοία να ζητούν άδεια από τη χώρα και την Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου για να χρησιμοποιήσουν τη νότια διαδρομή.
Πηγή: skai.gr
