Της Βιβής Γκίκα
Δεν φορούσε κράνος. Δεν κρατούσε διασωστικό εξοπλισμό. Κι όμως, όταν η Ελπίδα άρχιζε να γαβγίζει, όλοι σταματούσαν. Γιατί ήξεραν ότι είχε βρει άνθρωπο. Για χρόνια η σκυλίτσα της 3ης ΕΜΑΚ Κρήτης συμμετείχε σε αποστολές όπου κάθε λεπτό μπορούσε να κρίνει μια ζωή.
Πριν λίγες ημέρες οι συνάδελφοί της την αποχαιρέτησαν όπως αποχαιρετούν έναν δικό τους άνθρωπο. Η είδηση του θανάτου της Ελπίδας σκόρπισε θλίψη όχι μόνο στους ανθρώπους της Πυροσβεστικής, αλλά και σε όσους γνώριζαν έστω και λίγο την ιστορία της. Για την 3η ΕΜΑΚ Κρήτης, η Ελπίδα δεν ήταν απλώς ένας εκπαιδευμένος σκύλος. Ήταν μέλος της ομάδας. Μία διασώστρια που αφιέρωσε τη ζωή της αναζητώντας ανθρώπους που κινδύνευαν.
Πίσω από κάθε επιχείρηση, κάθε γάβγισμα που οδηγούσε σε έναν αγνοούμενο, κάθε επιτυχημένο εντοπισμό, υπήρχαν ατελείωτες ώρες εκπαίδευσης, εμπιστοσύνης και ένας μοναδικός δεσμός ανάμεσα στον σκύλο και τον συνοδό του.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
«Δεν διαφέρουν από εμάς. Είναι συνάδελφοί μας»
Ο διοικητής της 3ης ΕΜΑΚ, Νικόλαος Παπαλεωνίδας, μιλώντας στο skai.gr για την απώλεια της Ελπίδας, σε ηλικία 12 ετών, δεν κρύβει τη συγκίνησή του.
«Ο διασωστικός σκύλος είναι αναπόσπαστο κομμάτι του ανθρώπινου δυναμικού της μονάδας. Είναι ένας τετράποδος διασώστης. Ο θάνατος της Ελπίδας μας έχει στεναχωρήσει όλους. Ήταν ένα εξαιρετικό σκυλί και σε όποιες επιχειρήσεις συμμετείχε βοήθησε τα μέγιστα.»
Η αποστολή αυτών των σκύλων είναι κρίσιμη. Εντοπίζουν εγκλωβισμένους σε κτίρια μετά από σεισμούς ή καταρρεύσεις, ανθρώπους που έχουν καταπλακωθεί από κατολισθήσεις ή χιονοστιβάδες, αγνοούμενους στην ύπαιθρο, αλλά ακόμη και νεκρούς, όταν κάθε άλλη ελπίδα έχει χαθεί. Αλλά που πρέπει να βρεθούν για να τιμηθούν όπως τους πρέπει από τους συγγενείς τους. Και οι σκύλοι εντοπισμού είναι εκεί, πιστοί στην ιερή αποστολή τους.
Η Ελπίδα, η πανέμορφη και πανέξυπνη σκυλίτσα μπορεί να έφυγε από τη ζωή, αλλά το σπουδαίο έργο συνεχίζεται. Σήμερα στην 3η ΕΜΑΚ υπηρετούν δύο επιχειρησιακοί σκύλοι, ενώ ήδη δρομολογείται η ένταξη ενός τρίτου.
Από κουτάβια… στην πρώτη γραμμή
Πώς όμως επιλέγονται αυτά τα σκυλιά – ήρωες. Οι ειδικοί μας απαντούν ότι τίποτα δεν αφήνεται στην τύχη. Η επιλογή ενός κουταβιού γίνεται σε συνεργασία με τους μελλοντικούς συνοδούς του, μέσα από εξειδικευμένα εκτροφεία και εκπαιδευτικά κέντρα. Πριν καν αποκτηθεί, αξιολογείται αν διαθέτει τα χαρακτηριστικά που απαιτεί η αποστολή.
Η εκπαίδευση πραγματοποιείται αποκλειστικά από το Πυροσβεστικό Σώμα, τόσο στις κατά τόπους μονάδες όσο και στις εγκαταστάσεις της 1ης ΕΜΑΚ στην Αθήνα.
Οι πιο συνηθισμένες φυλές είναι οι Γερμανικοί Ποιμενικοί, τα Μαλινουά και τα Γκόλντεν Ριτρίβερ. Όμως η εκπαίδευση δεν τελειώνει ποτέ. Οι σκύλοι εκπαιδεύονται και αξιολογούνται σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους.
Όπως αναφέρει ο κ. Παπαλεωνίδας: «Το κουτάβι επιλέγεται σε συνεννόηση με τους προϋπάρχοντες συνοδούς. Μεταβαίνουμε σε ειδικά εκπαιδευτικά κέντρα και μετά από συνεννόηση με τα ειδικά εκτροφεία παίρνουμε το καταλληλότερο σκυλί το οποίο σε πρώτη φάση, για κάποιο χρονικό διάστημα περνάει από τεστ. Αν δούμε ότι είναι σκυλί το οποίο μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της δουλειάς προχωράμε στην προμήθειά του και εν συνεχεία στην εκπαίδευσή του».
Η Ελπίδα βρήκε ανθρώπους που όλοι οι άλλοι έψαχναν
Η Ελπίδα συμμετείχε σε δεκάδες επιχειρήσεις. Ανάμεσά τους και ο εντοπισμός αγνοουμένων. Σε δύσβατες χαράδρες, μέσα σε ερείπια, κάτω από βροχή ή μεσάνυχτα, η Ελπίδα έκανε πάντα το ίδιο: Έτρεχε μπροστά από όλους, σταματούσε μόνο όταν η μύτη της τής έλεγε ότι κάποιος ήταν εκεί.
Για τους ανθρώπους της ΕΜΑΚ, δεν υπάρχει «μεγάλη» και «μικρή» επιχείρηση.
«Δεν ξεχωρίζουμε κάποιο περιστατικό. Όλες οι αποστολές έχουν την ίδια αξία», λέει ο διοικητής.
Θυμάται, ωστόσο, μια συγκλονιστική ιστορία από παλαιότερο σκύλο της ΕΜΑΚ, ο οποίος, στην προσπάθειά του να προστατεύσει τον συνοδό του, έπεσε πάνω σε ηλεκτροφόρο καλώδιο, θυσιάζοντας τη ζωή του.
«Τα σκυλιά έχουν μια ιδιαίτερη αντίληψη του κινδύνου», σημειώνει.
«Δεν ήταν μόνο συνεργάτης. Ήταν η καλύτερή μου φίλη»
Για τον υπαρχιπυροσβέστη της 3ης ΕΜΑΚ, Αντώνη Τζομπανάκη, η Ελπίδα ήταν κάτι πολύ περισσότερο από επιχειρησιακός σκύλος.
Τη συνόδευσε μέχρι τη συνταξιοδότησή της και παρέμεινε δίπλα της μέχρι το τέλος της ζωής της.
«Τα επιχειρησιακά σκυλιά περνούν πολλά χρόνια στην ενεργό υπηρεσία και δυστυχώς λίγα καταφέρνουν να ζήσουν πολλά χρόνια μετά. Από τότε που συνταξιοδοτήθηκε, σκεφτόμουν συνεχώς ότι όσα χρόνια μού δώσει ακόμη, ήθελα να κάνω ό,τι μπορώ για να της ανταποδώσω όλα όσα πρόσφερε.»
«Είχε τρομερή διαίσθηση. Καταλάβαινες ότι σεβόταν, ότι το μυαλό της δούλευε απίστευτα γρήγορα. Όλα αυτά μαζί την έκαναν όχι μόνο σπουδαία διασώστρια, αλλά και μία πάρα πολύ καλή μου φίλη.»
Ακόμη και στη σύνταξη… δεν σταμάτησε να ψάχνει
Ο ίδιος θυμάται ένα περιστατικό που τον έκανε να χαμογελάσει.
Μετά τη συνταξιοδότησή της, την πήγαινε βόλτα σε ένα παραθαλάσσιο άλσος με εγκαταλελειμμένα κτίρια.
«Μπήκε μόνη της μέσα σε ένα κτίριο. Βρήκε μια παρέα ανθρώπων και άρχισε να γαβγίζει ασταμάτητα. Σαν να μου έλεγε: “Τους βρήκα”. Δεν είχε ξεχάσει ποτέ την αποστολή της.»
Ένα ακόμη συμβάν που θυμάται ήταν η μεγάλη επιχείρηση στην Αγιά Φωτιά, όταν ένας τεράστιος βράχος, στο μέγεθος σπιτιού, είχε καταρρεύσει πάνω σε κατοικία. Η Ελπίδα συμμετείχε στις έρευνες μαζί με τον τότε χειριστή της, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά την αξία της.
Η στιγμή που κατάλαβαν όλοι πόσο «άνθρωπος» ήταν
Η εξυπνάδα της, όμως, δεν φαινόταν μόνο στις επιχειρήσεις. Φαινόταν και μέσα στο σπίτι.
«Η μητέρα μου έλεγε συνεχώς στον πατέρα μου να μην ανοίγει ένα ντουλάπι με φάρμακα. Μια μέρα πήγε πάλι να το ανοίξει. Η Ελπίδα τον πλησίασε και του έβγαλε το χέρι από το πόμολο. Είχε καταλάβει τον κανόνα καλύτερα κι από άνθρωπο.»
Μια μικρή κίνηση, που αποτύπωνε τη μοναδική της αντίληψη και τον χαρακτήρα της.
Οι αφανείς ήρωες
Πίσω από κάθε εικόνα διάσωσης υπάρχουν άνθρωποι που εμπιστεύονται τη ζωή τους σε έναν τετράποδο συνεργάτη. Υπάρχουν σκυλιά που δεν γνωρίζουν τι σημαίνει ωράριο, αργία ή φόβος. Εκπαιδεύονται για έναν και μόνο σκοπό: Να βρουν κάποιον πριν να είναι αργά.
Η Ελπίδα δεν φόρεσε ποτέ στολή. Δεν πήρε ποτέ μετάλλιο. Δεν ζήτησε ποτέ αναγνώριση. Κι όμως, για όσους στάθηκαν δίπλα της στις πιο δύσκολες αποστολές, ήταν μία από αυτούς. Μια διασώστρια που έσωσε ζωές ακολουθώντας μόνο τη μύτη της, την εκπαίδευσή της και την απόλυτη εμπιστοσύνη στον άνθρωπό της, τον συνοδό της.
Η Ελπίδα δυστυχώς δεν θα συμμετάσχει ξανά σε επιχείρηση.
Όμως πίσω από το όνομά της μένει μια υπενθύμιση πως οι ήρωες δεν φορούν όλοι κράνος ή στολή. Ίσως τελικά οι μεγαλύτεροι ήρωες να μην περπατούν πάντα στα δύο πόδια. Αλλά το γεγονός ότι αφιερώνουν ολόκληρη τη ζωή τους για να σώσουν τη δική μας είναι ίσως η σπουδαιότερη δουλειά του κόσμου.
Και σκυλιά σαν την Ελπίδα αξίζουν την αναγνώριση από όλους μας.
Πηγή: skai.gr
