Η Σαξονία-Άνχαλτ και η σκιά της Βαϊμάρης

Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι μια οικονομικά αδύναμη και κυρίως αγροτική περιοχή. Θα μπορούσε να γίνει το πρώτο γερμανικό κρατίδιο με κυβέρνηση ή συγκυβέρνηση της Ακροδεξιάς.Πρόκειται για ένα ομόσπονδο κρατίδιο στο κέντρο της Γερμανίας. Από εκεί κατάγονταν πολλοί από τους παγκοσμίου φήμης αρχιτέκτονες του Bauhaus. Στη Βιτεμβέργη τιμάται η μνήμη του μεγάλου μεταρρυθμιστή Λούθηρου. Εκεί ανάρτησε τις περίφημες 95 Θέσεις.

Στη Σαξονία-Άνχαλτ, το «χημικό τρίγωνο» που εκτείνεται γύρω από τη Λέουνα και το Μπίτερφελντ, απασχολεί περίπου 10.000 εργαζόμενους. Το νότιο τμήμα της υφίσταται κλυδωνισμούς εξαιτίας των διαρθρωτικών αλλαγών που επέφερε η κατάργηση της χρήσης του λιθάνθρακα. Η ανεργία είναι υψηλότερη από ό,τι στη Γερμανία συνολικά.

Η Σαξονία-Άνχαλτ, με περίπου 2,1 εκατομμύρια κατοίκους, είναι ένα μικρό κρατίδιο. Μόνο δύο πόλεις, η πρωτεύουσα Μαγδεβούργο και η Χάλε, έχουν πάνω από 200.000 κατοίκους.

Το πολιτικό τοπίο στο κρατίδιο

Τον Σεπτέμβριο του 2026 τα διεθνή μέσα θα στρέψουν το βλέμμα τους σε αυτό το μικρό κρατίδιο. Για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας, ένας υποψήφιος κόμματος που χαρακτηρίζεται από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος ως «αποδεδειγμένα ακροδεξιό» ενδέχεται να κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία με τον επικεφαλής υποψήφιό της, Ούλριχ Ζίγκμουντ, προηγείται.

Λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές, η AfD συγκεντρώνει ποσοστό άνω του 40%, έως και 42%. Οι Συντηρητικοί της CDU, που κυβέρνησαν κατά κύριο λόγο από το 1990 και μετά, βρίσκονται πολύ πίσω, με ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ 22 και 26%. Η Αριστερά συγκεντρώνει 13%, ενώ το SPD 6% έως 7%. Είναι αμφίβολο αν οι Πράσινοι και το FDP θα καταφέρουν να επανεκλεγούν.

Τα λόγια του πρώην τοπικού πρωθυπουργού της CDU, Ράινερ Χάζελοφ, ακούγονται σαν προειδοποίηση. Το καλοκαίρι του 2025 ανακοίνωσε ότι θα ήθελε να εγκαταλείψει τη χώρα, σε περίπτωση που η AfD ανέβαινε στην εξουσία. Στο κρατικό κοινοβούλιο του Μαγδεμβούργου, όπως ανέφερε ο Χάζελοφ, είχε συχνά την αίσθηση ότι «βρισκόταν στο Ράιχσταγκ κατά την τελευταία φάση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης ή, αργότερα, στο Σπορτπαλάστ του Βερολίνου».

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης ήταν το πρώτο δημοκρατικό γερμανικό κράτος και έληξε το 1933 με την ανάληψη της εξουσίας από τους Εθνικοσοσιαλιστές. Στο Σπορτπαλάστ του Βερολίνου, ο υπ. Προπαγάνδας των Ναζί, Γιόζεφ Γκέμπελς, είχε κηρύξει το 1943 τον «ολικό πόλεμο».

Τον Ιανουάριο του 2026, ο Χάζελοφ παραιτήθηκε, ενώ ο διάδοχός του, Σβεν Σούλτζε, πρέπει πλέον να αντιμετωπίσει την AfD. Αν αυτό δεν επιτευχθεί, τον Σεπτέμβριο θα λήξει μια μακρά εποχή κυβερνήσεων υπό την CDU. Τελευταία, οι Συντηρητικοί κυβερνούσαν με τους Σοσιαλδημοκράτες και το FDP.

Το Πείραμα του 1994

Από το 1994 έως το 2002, η Σαξονία-Άνχαλτ είχε ήδη γίνει θέμα πολιτικών πρωτοσέλιδων. Τον Ιούλιο του 1994, ο σοσιαλδημοκράτης Ράινχαρντ Χέπνερ σχημάτισε με τους Πράσινους κυβέρνηση μειοψηφίας, η οποία τύχαινε της ανοχής του PDS. Μια συνεργασία με τους κληρονόμους του SED, το κόμματος της DDR, μόλις πέντε χρόνια από την Πτώση του Τείχους, ήταν κάτι που θεωρήθηκε από πολλούς ως τέλος ενός ταμπού.

Μέχρι τον Μάιο του 2002, ο Χόπνερ κυβέρνησε μόνος του και εξαρτιόταν και πάλι από τις ψήφους του PDS. Σύντομα άρχισαν να μιλούν για το «Μοντέλο του Μαγδεμβούργου». Το PDS και, αργότερα, το διάδοχο κόμμα του, το Κόμμα της Αριστεράς, ανέλαβαν στη συνέχεια κυβερνητικές ευθύνες και σε άλλα κρατίδια. Η Σαξονία-Άνχαλτ είχε κάνει το πρώτο βήμα. Η τάση για ψήφο σε ακραία κόμματα ήταν ανέκαθεν υψηλότερη στη Σαξονία-Άνχαλτ σε σύγκριση με άλλες περιοχές της χώρας. Το 1998, η ακροδεξιά Γερμανική Λαϊκή Ένωση (DVU) κατάφερε να εισέλθει στο κρατικό κοινοβούλιο με ποσοστό 12,9%.

Πώς θα άλλαζε η AfD τη χώρα;

Οι ειδικοί αποδίδουν τα υψηλά ποσοστά που σημειώνει σήμερα η AfD στις δημοσκοπήσεις στη μεγάλη δυσαρέσκεια πολλών ανθρώπων για την τρέχουσα κατάσταση στη Γερμανία.

Μετά την πτώση του Τείχους το 1989, χάθηκαν πολλές θέσεις εργασίας στα ορυχεία λιγνίτη και στη χημική βιομηχανία. Νέοι έφυγαν και δεν επέστρεψαν. Πολλοί αντιτίθενται στη μετανάστευση, ενώ το ποσοστό των αλλοδαπών είναι πολύ χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο. Το παράδειγμα του DVU πριν από περίπου 25 χρόνια δείχνει, σύμφωνα με παρατηρητές, ότι οι ακροδεξιές ομάδες στη Σαξονία-Άνχαλτ διαθέτουν σταθερό πυρήνα ψηφοφόρων.

Ο πολιτικός επιστήμονας Μπέντζαμιν Χόνε από το Πανεπιστήμιο του Κέμνιτς δήλωσε στο Deutschlandfunk ότι εκτιμά πως, σε περίπτωση που η AfD αναλάβει την εξουσία στη Σαξονία-Άνχαλτ, θα σχεδιάσει αναδιάρθρωση του συνταγματικού κράτους. «Πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή στην AfD παρακολουθούν πολύ προσεκτικά την κατάσταση στις ΗΠΑ». Ο Χόνε πιστεύει, εντούτοις, ότι τέτοια ριζοσπαστικά προγράμματα είναι σχεδόν αδύνατο να εφαρμοστούν σε ένα μόνο ομόσπονδο κρατίδιο.

Πηγή: Deutsche Welle