Ενώ ο αέρας παγκοσμίως είναι γενικά πολύ πιο καθαρός από ό,τι ήταν κατά το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου αιώνα, εξακολουθούν να υπάρχουν μέρη όπου τα επίπεδα ρύπανσης είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα.
Μόνο επτά χώρες πληρούν το διεθνές πρότυπο ποιότητας του αέρα, με τη θανατηφόρα ατμοσφαιρική ρύπανση να επιδεινώνεται κατά τόπους λόγω της ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας και των τοξικών επιπτώσεων του καπνού των δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με μια νέα έκθεση.
Από τις 134 χώρες και περιοχές που συμμετείχαν στην έρευνα, μόνο επτά – Αυστραλία, Εσθονία, Φινλανδία, Γρενάδα, Ισλανδία, Μαυρίκιος και Νέα Ζηλανδία – πληρούν το κατευθυντήριο όριο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για το όριο των μικροσκοπικά αιωρούμενων σωματιδίων που αποβάλλονται από αυτοκίνητα, φορτηγά και βιομηχανικά διαδικασίες.
Η συντριπτική πλειονότητα των χωρών δεν πληρούν αυτό το πρότυπο για τα PM2.5, ένα είδος μικροσκοπικής κουκκίδας αιθάλης μικρότερης από το πλάτος μιας ανθρώπινης τρίχας που όταν εισπνέεται μπορεί να προκαλέσει μυριάδες προβλήματα υγείας και θανάτους, με κίνδυνο σοβαρών επιπτώσεων για τους ανθρώπους.
Σύμφωνα με την έκθεση της IQAir, ενός ελβετικού οργανισμού ποιότητας του αέρα που αντλεί δεδομένα από περισσότερους από 30.000 σταθμούς παρακολούθησης σε όλο τον κόσμο.
Ενώ ο αέρας παγκοσμίως είναι γενικά πολύ πιο καθαρός από ό,τι ήταν κατά το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου αιώνα, εξακολουθούν να υπάρχουν μέρη όπου τα επίπεδα ρύπανσης είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα.
Η πιο μολυσμένη χώρα, το Πακιστάν, έχει επίπεδα PM2,5 πάνω από 14 φορές υψηλότερα από τα πρότυπα του ΠΟΥ, σύμφωνα με την έκθεση IQAir, με την Ινδία, το Τατζικιστάν και την Μπουρκίνα Φάσο τις επόμενες πιο μολυσμένες χώρες.
Αλλά ακόμη και στις πλούσιες και ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες, η πρόοδος στον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης απειλείται.
Ο Καναδάς, που από καιρό θεωρούνταν ότι έχει τον πιο καθαρό αέρα στον δυτικό κόσμο, έγινε ο χειρότερος για τα PM2,5 πέρυσι λόγω των πυρκαγιών ρεκόρ που κατέστρεψαν τη χώρα, εκτοξεύοντας τοξικές ακτίνες σε όλη τη χώρα και στις ΗΠΑ.
Στην Κίνα, εν τω μεταξύ, οι βελτιώσεις στην ποιότητα του αέρα περιπλέκονται πέρυσι από την ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας στον απόηχο της πανδημίας Covid-19, με την έκθεση να διαπιστώνει αύξηση 6,5% στα επίπεδα PM2,5.
«Δυστυχώς τα πράγματα έχουν πάει προς τα πίσω», δήλωσε η Glory Dolphin Hammes, διευθύνων σύμβουλος της IQAir στη Βόρεια Αμερική.
«Η επιστήμη είναι αρκετά ξεκάθαρη σχετικά με τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και όμως είμαστε τόσο συνηθισμένοι να έχουμε ένα επίπεδο ρύπανσης που είναι πολύ υψηλό για να είμαστε υγιείς. Δεν κάνουμε προσαρμογές αρκετά γρήγορα».
Η ατμοσφαιρική ρύπανση υπολογίζεται ότι σκοτώνει περίπου 7 εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως παγκοσμίως – περισσότερους από το AIDS και την ελονοσία μαζί – και αυτό το βάρος γίνεται περισσότερο αισθητό στις αναπτυσσόμενες χώρες που βασίζονται σε ιδιαίτερα βρώμικα καύσιμα για θέρμανση, φως και μαγείρεμα σε εσωτερικούς χώρους.
Η πιο μολυσμένη αστική περιοχή στον κόσμο πέρυσι ήταν το Begusarai στην Ινδία, σύμφωνα με την έκτη ετήσια έκθεση της IQAir, με την Ινδία να φιλοξενεί τις τέσσερις πιο μολυσμένες πόλεις στον κόσμο. Ωστόσο, μεγάλο μέρος του αναπτυσσόμενου κόσμου, ιδιαίτερα των χωρών της Αφρικής, δεν διαθέτει αξιόπιστες μετρήσεις ποιότητας του αέρα.
Ο ΠΟΥ μείωσε τις κατευθυντήριες γραμμές του για «ασφαλή» επίπεδα PM2,5 το 2021 σε πέντε μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο και με αυτό το μέτρο πολλές χώρες, όπως αυτές στην Ευρώπη που έχουν καθαρίσει σημαντικά τον αέρα τους τα τελευταία 20 χρόνια, υπολείπονται.
Αλλά ακόμη και αυτή η πιο αυστηρή οδηγία μπορεί να μην καλύψει πλήρως τον κίνδυνο της ύπουλης ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Έρευνα που δόθηκε στη δημοσιότητα από Αμερικανούς επιστήμονες τον περασμένο μήνα διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο PM2,5, με ακόμη και τις μικρότερες εκθέσεις να συνδέονται με την αύξηση των νοσηλειών για παθήσεις όπως καρδιακές παθήσεις και άσθμα.
Ο Χάμες είπε ότι οι χώρες θα πρέπει να δράσουν για να κάνουν τις πόλεις τους πιο βατές και να εξαρτώνται λιγότερο από τα αυτοκίνητα, να τροποποιήσουν τις δασικές πρακτικές για να περιορίσουν τον αντίκτυπο του καπνού των δασικών πυρκαγιών και να κινηθούν πιο γρήγορα για να υιοθετήσουν την καθαρή ενέργεια αντί των ορυκτών καυσίμων.
«Μοιραζόμαστε τον ατμοσφαιρικό φάκελο με όλους τους άλλους στον κόσμο και πρέπει να βεβαιωθούμε ότι δεν κάνουμε πράγματα που βλάπτουν εκείνους αλλού», είπε.
Ο Aidan Farrow, ανώτερος επιστήμονας για την ποιότητα του αέρα στη Greenpeace International, είπε ότι απαιτείται επίσης καλύτερη παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα.
«Το 2023 η ατμοσφαιρική ρύπανση παρέμεινε μια παγκόσμια καταστροφή για την υγεία, το παγκόσμιο σύνολο δεδομένων της IQAir παρέχει μια σημαντική υπενθύμιση των αδικιών που προκύπτουν και της ανάγκης να εφαρμοστούν οι πολλές λύσεις που υπάρχουν σε αυτό το πρόβλημα», τόνισε.
