Λευκός Οίκος για ορυκτά Ουκρανίας: Ιστορική συμφωνία, πρώτη στο είδος της

Ως «ιστορική» και «πρώτη στο είδος» ανέφερε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ τη συμφωνία που υπέγραψαν η Ουάσινγκτον με το Κίεβο, για τις σπάνιες γαίες -τα ορυκτά- της Ουκρανίας.

Ο Λέβιτ απέδωσε όλα τα εύσημα στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο χαρακτήρισε «αρχηγό των διαπραγματεύσεων».

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, εκφράζοντας σαφώς τη θέση του Ρεπουμπλικανού προέδρου, τόνισε ότι η συγκεκριμένη συμφωνία «διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη ειρήνη και την οικονομική επιτυχία της Ουκρανίας», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ «θα αποκομίσουν επίσης μεγάλο όφελος».

«Αυτή η συνεργασία αντιπροσωπεύει τις Ηνωμένες Πολιτείες που παίρνουν ένα οικονομικό μερίδιο στην εξασφάλιση ενός ελεύθερου, ειρηνικού και κυρίαρχου μέλλοντος για την Ουκρανία», τόνισε χαρακτηριστικά η Λέβιτ, προσθέτοντας ότι ιδρύεται ένα «ταμείο από το οποίο οι ΗΠΑ θα λαμβάνουν το 50% των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης, τελών άδειας και άλλες παρόμοιες πληρωμές από έργα φυσικών πόρων στην Ουκρανία».

Η Λέβιτ τόνισε εκ νέου ότι ο στόχος του Ντόναλντ Τραμπ είναι ξεκάθαρος: «Να τερματιστεί αυτή η δολοφονία». «Αυτή η συμφωνία δείχνει πόσο επενδύει ο πρόεδρος στη διασφάλιση μιας πραγματικά διαρκούς ειρήνης», πρόσθεσε.

Aνώτερα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσαν σε δημοσιογράφους ότι το κοινοβούλιο της Ουκρανίας αναμένεται να επικυρώσει τη συμφωνία ΗΠΑ-Ουκρανίας για τα ορυκτά, εντός μιας εβδομάδας. Πρόσθεσαν ότι η συμφωνία με την Ουκρανία θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για άλλες διεθνείς συμφωνίες στο μέλλον, ανέφερε το Reuters.

Τι προβλέπει η συμφωνία

Η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία ενός επενδυτικού ταμείου το οποίο η Ουκρανία ελπίζει ότι θα σφυρηλατήσει τη σχέση των δύο χωρών και θα διασφαλίσει την παροχή αμερικανικής βοήθειας προς τη χώρα, η οποία παλεύει να αποκρούσει τις επιθέσεις της Ρωσίας, τρία χρόνια μετά την ευρεία εισβολή που εξαπέλυσε η Μόσχα.

Παρότι δεν έχουν γίνει γνωστοί οι όροι ούτε οι λεπτομέρειες της συμφωνίας, το BBC, με βάση ένα προσχέδιο της συμφωνίας που έχει δει και όχι το τελικό κείμενο αλλά και τις δημόσιες δηλώσεις αξιωματούχων και των δύο πλευρών, επιχειρεί να «αποκρυπτογραφήσει» το deal.

Σύμφωνα με το ειδησεογραφικό δίκτυο, από όσα είναι μέχρι στιγμής γνωστά, προκύπτουν επτά βασικά συμπεράσματα:

1. Καμία αποπληρωμή από την Ουκρανία στις ΗΠΑ

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παλαιότερα απαιτήσει από την Ουκρανία να επιστρέψει ποσό ύψους 350 δισ. δολαρίων στο οποίο υπολόγισε ότι ανέρχεται η βοήθεια που έχουν παράσχει οι ΗΠΑ στο Κίεβο κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Μια απαίτηση που ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε απορρίψει στο παρελθόν.

Όπως προκύπτει από το προσχέδιο της συμφωνίας, η Ουάσιγκτον φαίνεται να έχει κάνει πίσω ως προς το θέμα αυτό. Ο πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Ντένις Σμίχαλ, δήλωσε πως η συμφωνία δεν υπαγορεύει ότι η χώρα του θα αποπληρώσει οποιοδήποτε υποτιθέμενο «χρέος».

Ωστόσο, και ο Τραμπ, από την πλευρά του, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «νίκη» των ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι η χώρα του θα λάβει «θεωρητικά πολύ περισσότερα» από τα δισεκατομμύρια δολάρια που παρείχε στην Ουκρανία ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν.

2. Σκληρότερη ρητορική των ΗΠΑ προς τον Πούτιν

Κατά την ανακοίνωση της συμφωνίας από τις ΗΠΑ εντύπωση προκάλεσε η αξιοσημείωτα πιο σκληρή γλώσσα που χρησιμοποίησε η Ουάσιγκτον για τη Ρωσία, κάτι που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη συνήθη στάση της κυβέρνησης Τραμπ.

Σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ κάνει λόγο για «ευρείας κλίμακας εισβολή της Ρωσίας» και προσθέτει ότι «κανένα κράτος ή άτομο που χρηματοδοτεί ή προμηθεύει τη ρωσική πολεμική μηχανή δεν θα επιτραπεί να επωφεληθεί από την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας».

Η ρητορική αυτή εκτιμάται ότι θα ενθαρρύνει το Κίεβο, το οποίο απαιτεί εδώ και καιρό να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία κατά τη διάρκεια των συνομιλιών μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον για μια πιθανή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

3. Η συμφωνία για τα ορυκτά περιλαμβάνει και πετρέλαιο – φυσικό αέριο 

Αν και το μεγαλύτερο μέρος των συνομιλιών σχετικά με τη συμφωνία αφορά τον ορυκτό πλούτο της Ουκρανίας, σε αυτή περιλαμβάνονται επίσης διατάξεις για νέα έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και για τις σχετικές υποδομές.

Σε όλες τις περιπτώσεις εκμεταλλεύσεων, βάσει της συμφωνίας, οι πόροι παραμένουν στην ιδιοκτησία της Ουκρανίας, αλλά οι ΗΠΑ αποκτούν από πρόσβαση στους πόρους αυτούς. 

Εξέλιξη που θεωρείται μια μικρή υποχώρηση από την πλευρά του Κιέβου, καθώς δεν υπήρχε σχετική αναφορά σε προηγούμενα προσχέδια της συμφωνίας. 

4. Δεν αποκλείεται η ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ

Το Κίεβο φιλοδοξεί εδώ και πολύ καιρό να ενταχθεί η Ουκρανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα, οι ενταξιακές συνομιλίες με το μπλοκ ξεκίνησαν και επίσημα τον περασμένο Ιούνιο. 

Το Κίεβο ανησυχούσε ότι η αμερικανο-ουκρανική συμφωνία για τα ορυκτά θα μπορούσε να εγείρουν εμπόδια στην ενταξιακή πορεία της προς την ΕΕ εάν παρείχε προνομιακή μεταχείριση στους Αμερικανούς επενδυτές, δεδομένου ότι το Κίεβο και οι Βρυξέλλες έχουν ήδη μια στρατηγική εταιρική σχέση που αφορά τις πρώτες ύλες.

Ωστόσο, το κείμενο της συμφωνίας αναφέρει ότι οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν την πρόθεση της Ουκρανίας να ενταχθεί στην ΕΕ και την ανάγκη αυτή η συμφωνία να μην αντιτίθεται στο ενδεχόμενο αυτό.

Προσθέτει δε ότι εάν η Ουκρανία χρειαστεί να επανεξετάσει τους όρους της συμφωνίας λόγω «πρόσθετων υποχρεώσεων» στο πλαίσιο της ένταξής της στην ΕΕ, τότε οι ΗΠΑ συμφωνούν να διαπραγματευτούν καλή τη πίστει.

Επιπλέον, το Κίεβο αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα υποστηρίξουν πρόσθετη μεταφορά επενδύσεων και τεχνολογίας στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που θα προέλθουν από την ΕΕ και αλλού.

5. Τα κέρδη θα επανεπενδύονται στην Ουκρανία για μια 10ετία

Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο της συμφωνίας είναι ότι κατά την πρώτη δεκαετία λειτουργίας του επενδυτικού ταμείου ανοικοδόμησης, τα κέρδη του θα «επανεπενδύονται στο σύνολό τους στην ουκρανική οικονομία».

Πρόκειται για μια δυνητικά σημαντική εξέλιξη, καθώς σημαίνει ότι οι ΗΠΑ δεν θα έχουν οικονομικό όφελος για 10 χρόνια. Η Ουκρανία σημειώνει πως αναμένει ότι οποιαδήποτε χρήματα εισέλθουν στο ταμείο, θα διατεθούν για την ανοικοδόμηση της χώρας και για νέα έργα.

Μετά την πάροδο αυτής της αρχικής περιόδου, τα κέρδη θα μπορούν να διανέμονται μεταξύ των εταίρων. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ ​​Μπέσεντ, δήλωσε στο Fox News ότι η συμφωνία αποτελεί ένα μήνυμα προς τον αμερικανικό λαό ότι «έχουμε την ευκαιρία να συμμετάσχουμε, να λάβουμε μέρος της χρηματοδότησης και των όπλων (που παρείχαμε), αποζημιώσεις για αυτά, και να είμαστε εταίροι στην επιτυχία του λαού της Ουκρανίας».

6. Επανέρχεται στο τραπέζι η στρατιωτική δέσμευση των ΗΠΑ…

Οι ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει απαραίτητη προϋπόθεση την υπογραφή της συμφωνίας από την Ουκρανία εάν το Κίεβο θέλει να συνεχίσει να λαμβάνει στρατιωτική βοήθεια.

Η πρώτη αναπληρώτρια πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Γιούλια Σβιριντένκο -η οποία μετέβη στην Ουάσινγκτον προκειμένου να υπογράψει τη συμφωνία- δήλωσε ότι αυτή προβλέπει τη συνεισφορά νέας αμερικανικής βοήθειας στο μέλλον, όπως για παράδειγμα την παροχή συστημάτων αεράμυνας.

Αυτό, επίσης, φαίνεται να σηματοδοτεί μια αλλαγή στρατηγικής από την πλευρά του Τραμπ, καθώς από την πρώτη στιγμή της επιστροφής του στον Λευκό Οίκο επεδίωξε να περιορίσει την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία.

Αυτό που μένει να απαντηθεί είναι τι ακριβώς σημαίνει η συμφωνία για την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία. Σημειώνεται, επίσης, ότι το Κρεμλίνο δεν έχει τοποθετηθεί ακόμη σχετικά με την αμερικανο-ουκρανική συμφωνία.

7. …αλλά χωρίς ρητές εγγυήσεις ασφαλείας

Επί της ουσίας, όμως, η συμφωνία δεν φαίνεται να περιλαμβάνει ρητές εγγυήσεις ασφαλείας από την πλευρά των ΗΠΑ, κάτι για το οποίο η Ουκρανία και η Ευρώπη πιέζουν εδώ και καιρό τον Λευκό Οίκο.

Ο Τραμπ διστάζει να αναλάβει στρατιωτικές δεσμεύσεις ανάλογες με αυτές που είχε λάβει ο προκάτοχός του Τζο Μπάιντεν.

Αντιθέτως, η δέσμευσή του για συνέχιση της υποστήριξης των ΗΠΑ προς την Ουκρανία είναι έμμεση, ως απόρροια των οικονομικών δεσμεύσεων που προβλέπει η συμφωνία για τα ορυκτά.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η αβεβαιότητα σχετικά με τη δέσμευση του σημαντικότερου συμμάχου της Ουκρανίας παραμένει.
 

Πηγή: skai.gr