Λέων ΙΔʼ: Ένας Πάπας από το Σικάγο για μια Καθολική Εκκλησία που μαστίζεται από την κρίση και γίνεται όλο και πιο συντηρητική

Την περασμένη Πέμπτη, η εκλογή του Ρόμπερτ Φράνσις Πρέβοστ ως νέου Ποντίφικα παραβίασε αρκετούς άγραφους κανόνες της Καθολικής Εκκλησίας. Είναι ο πρώτος Πάπας που γεννήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια χώρα όπου η είδηση του διορισμού του έγινε δεκτή με τεράστια έκπληξη από καθολικούς και μη καθολικούς. Μπορεί να ανέβηκε στην ιεραρχία τις τελευταίες ημέρες, αλλά, στις ΗΠΑ, λίγοι γνώριζαν προηγουμένως την ύπαρξη ενός κληρικού που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του μεταξύ Περού και Ρώμης.

Ήταν επίσης απροσδόκητο να δούμε έναν καρδινάλιο από το Σικάγο να κάθεται στην καρέκλα του Αγίου Πέτρου, ιδίως επειδή η κοινή λογική υπαγορεύει (ή συνήθιζε να υπαγορεύει) ότι, προκειμένου να αποφευχθεί η ανατροπή της ισορροπίας δυνάμεων, είναι προτιμότερο να μην διορίζεται ένας πολίτης της ισχυρότερης χώρας του κόσμου ως αρχηγός του κράτους του Βατικανού, ακόμη και αν, όπως συμβαίνει, τυχαίνει να έχει και την περουβιανή υπηκοότητα.

Φυσικά, όταν πρόκειται για την παραβίαση άγραφων κανόνων, υπάρχει ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, σε καθημερινή βάση, παραβιάζει μερικούς από τους κανόνες που διέπουν εδώ και καιρό τον Λευκό Οίκο και τις διεθνείς σχέσεις. Και ίσως γι’ αυτό, μεταξύ των λόγων που οδήγησαν 133 καρδιναλίους να επιλέξουν τον Πρέβοστ στον τέταρτο γύρο της ψηφοφορίας, ήταν η ιδέα ότι, για να αντιμετωπιστεί ο απρόβλεπτος πρόεδρος των ΗΠΑ, ήταν σημαντικό να επιλεγεί κάποιος που όχι μόνο μιλάει τη γλώσσα του, αλλά είναι ικανός να εισάγει «γενικές αρχές αμερικανικής διαχείρισης» σε ένα Βατικανό που βρίσκεται σε «σοβαρή οικονομική κρίση».

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η παρακμή αυτή σχετίζεται με τις ακόμα ανοιχτές πληγές που προκλήθηκαν -από δεκαετίες- σεξουαλικής κακοποίησης που διαπράχθηκαν ή συγκαλύφθηκαν από καρδινάλιους, επισκόπους, ιερείς, ιεραποστόλους και μοναχές. Τα σκάνδαλα αυτά έχουν βαθιές ρίζες στον κλήρο και ξεκίνησαν πολύ πριν από τις αποκαλύψεις για την Αρχιεπισκοπή της Βοστώνης – τη μεγαλύτερη καθολική πόλη της χώρας – από την ερευνητική ομάδα της Boston Globe (ένα κομμάτι της δημοσιογραφίας που αργότερα θα γινόταν η βραβευμένη με Όσκαρ ταινία «Spotlight» του 2015). Αλλά αυτό σηματοδότησε την αρχή του τέλους δεκαετιών ατιμωρησίας.

Έκτοτε, από το Κονέκτικατ έως το Νιου Τζέρσεϊ και από το Όρεγκον έως την Καλιφόρνια, επισκοπές σε ολόκληρη τη χώρα έχουν εμπλακεί σε διαδικασίες συλλογικής εξιλέωσης και αγωγές. Αυτές έχουν οδηγήσει σε ποινές φυλάκισης και σε αποζημιώσεις εκατομμυρίων δολαρίων για τα θύματα. Περισσότερες από 7.000 θρησκευτικές προσωπικότητες έχουν κατηγορηθεί για κακοποίηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ανεξάρτητης οργάνωσης BishopAccountability.org.

Ο νέος Πάπας αντιμετώπισε επικρίσεις στο Σικάγο επειδή το τάγμα του, σύμφωνα με έρευνα της «Chicago Sun-Times», επέτρεψε σε έναν παιδόφιλο ιερέα να ζήσει κοντά σε ένα καθολικό σχολείο το 2000, χωρίς να ενημερώσει το κοινό. Πρόσφατα, επανήλθαν επίσης κατηγορίες από την εποχή που ήταν επίσκοπος της περουβιανής επισκοπής του Chiclayo (θέση που κατείχε από το 2015 έως το 2023), επειδή φέρεται να μην έκανε αρκετά για να ακούσει τρεις γυναίκες θύματα κακοποίησης. 

Τα σκάνδαλα εντός της αμερικανικής Καθολικής Εκκλησίας έχουν πλήξει τη φήμη της σε μια κοινωνία που βρίσκεται σε μια αναπόφευκτη διαδικασία εκκοσμίκευσης. Σύμφωνα με διάφορους δείκτες, περίπου το 20% του πληθυσμού δηλώνει ότι ανήκει σε αυτό το δόγμα, καθιστώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες τη χώρα με τον τέταρτο μεγαλύτερο αριθμό καθολικών στον κόσμο, μετά το Μεξικό, τη Βραζιλία και τις Φιλιππίνες (καμία από τις οποίες δεν μπορεί να υπερηφανεύεται ότι έχει ενθρονίσει Πάπα).

Διάσημοι… προσηλυτισμένοι

Αυτή η σταθερότητα οφείλεται -εν μέρει- στον αυξανόμενο ισπανόφωνο πληθυσμό και επίσης, αν και η ακριβής επίδρασή της είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί, στο γεγονός ότι εξέχουσες δημόσιες προσωπικότητες έχουν προσηλυτιστεί τα τελευταία χρόνια. Μεταξύ αυτών είναι, για παράδειγμα, ο μεγιστάνας της Silicon Valley, Peter Thiel, και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, J. D. Vance.

Αν ο συγγραφέας Τόμας Μέρτον άνοιξε τον δρόμο για μια προοδευτική πίστη, ο Thiel και ο Vance εκπροσωπούν ένα υπερσυντηρητικό κίνημα, το οποίο απολαμβάνει μεγάλη δύναμη στην αμερικανική Καθολική Εκκλησία, μια οργάνωση που συγκρούστηκε επί μακρόν με τον Πάπα Φραγκίσκο.

Ο Vance ήταν ένας από τους τελευταίους ανθρώπους που είδαν τον Ποντίφικα ζωντανό στη Ρώμη πριν πεθάνει. Εν τω μεταξύ, ο Πρέβοστ – ο οποίος αναφέρεται στα δημόσια αρχεία ως Ρεπουμπλικανός ψηφοφόρος – συγκρούστηκε με τον αντιπρόεδρο, όταν ο Vance υποστήριξε στο X ότι η καθολική πίστη είναι συμβατή με την απέλαση των μεταναστών. Ο νέος Πάπας απάντησε αναδημοσιεύοντας ένα άρθρο που διαψεύδει αυτή τη θεωρία, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια ερμηνεία της χριστιανικής αγάπης – συγκεκριμένα της έννοιας ordo amoris – είναι «λάθος».

Ο Τραμπ είναι προτεστάντης. Και, από αυτή την άποψη, ακολουθεί τον κανόνα: Ο Τζο Μπάιντεν, ο προκάτοχός του, ήταν ο πρώτος καθολικός πρόεδρος μετά τον Τζον Κένεντι. Ωστόσο, το ένα τρίτο των μελών του υπουργικού συμβουλίου του Τραμπ είναι καθολικοί, όπως και το 27% των μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων και έξι από τους εννέα δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου. 

Προς το παρόν, η πιο ακραία πτέρυγα του κινήματος «Make America Great Again» (MAGA) έχει ήδη ακονίσει τα μαχαίρια της. «Είναι κατά του Τραμπ, κατά του MAGA, υπέρ των ανοιχτών συνόρων και εντελώς μαρξιστής, όπως ο Πάπας Φραγκίσκος. Οι καθολικοί δεν έχουν τίποτα καλό να περιμένουν», έγραψε η ακροδεξιά influencer, Laura Loomer στον λογαριασμό της στο X. 

Ο Στιβ Μπάνον, ο ιδεολόγος του Τραμπ, χαρακτήρισε την εκλογή του Λέοντα ΙΔ’ ως τη «χειρότερη επιλογή για τους καθολικούς του MAGA», προσθέτοντας ότι θεωρεί ότι είναι το αποτέλεσμα μιας «ψήφου κατά του Τραμπ». Περιέργως, τον Απρίλιο ο Μπάνον δήλωσε ότι φοβόταν ότι ο Πρέβοστ θα βγει νικητής από το Κονκλάβιο.

Το πώς ο Λέων ΙΔ’ θα χειριστεί τις σχέσεις τόσο με αυτούς τους ηγέτες – των οποίων οι απόψεις είναι πιο συντηρητικές από τις δικές του – όσο και με την ανερχόμενη Καθολική Δεξιά στην Ουάσινγκτον είναι κάτι που κανείς δεν γνωρίζει. Οψόμεθα… 

Πηγή: skai.gr