Της Chelsea Follett, ερευνήτριας στο Κέντρο Παγκόσμιας Ελευθερίας και Ευημερίας του Ινστιτούτου Cato
Ένα σφοδρό κύμα καύσωνα στην Ευρώπη έχει προκαλέσει δραματική αύξηση των θανάτων σε ολόκληρη την ήπειρο, καθώς οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 38°C τις τελευταίες εβδομάδες. Στη Γαλλία, οι αρχές ανέφεραν τουλάχιστον 2.000 επιπλέον θανάτους μέσα σε μία μόνο εβδομάδα. Στη Γερμανία έχουν καταγραφεί περισσότερες από 5.000 υπερβάλλουσες απώλειες ζωής φέτος.
Ωστόσο, ενώ η θνησιμότητα αυξάνεται, οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να αντιστέκονται στη μία τεχνολογία που θα μπορούσε να σώσει τη ζωή τους: τον κλιματισμό.
Ο κλιματισμός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλά και περισσότερο υποτιμημένες εφευρέσεις του σύγχρονου πολιτισμού. Μελέτη του National Bureau of Economic Research εκτιμά ότι η διάδοση του κλιματισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες οδήγησε σε περίπου 75% μείωση των θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Παρ’ όλα αυτά, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη έχουν αποθαρρύνει τη χρήση αυτής της τεχνολογίας μέσω φόρων, κανονισμών και μιας επίμονης άρνησης να αναγνωρίσουν τα οφέλη της.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Οι συνέπειες υπήρξαν τραγικές. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα κύματα καύσωνα προκαλούν περισσότερους από 175.000 θανάτους στην Ευρώπη κάθε χρόνο. Το 80% του πληθυσμού της ηπείρου δεν διαθέτει κλιματισμό. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, αντίθετα, σχεδόν το 90% των κατοικιών διαθέτει.
Οι περιορισμοί στη χρήση κλιματισμού στην Ευρώπη εμφανίζονται με πολλές μορφές. Οι απαιτήσεις για άδειες εγκατάστασης σε χώρες όπως η Αυστρία, η Γερμανία και η Ουγγαρία, οι οποίες θεσπίστηκαν αρχικά για την προστασία ιστορικών κτιρίων, έχουν καθυστερήσει την εγκατάσταση κλιματιστικών ακόμη και σε μη διατηρητέα κτίρια. Σε αρκετές χώρες απαιτείται η έγκριση της εγκατάστασης από φορείς αντίστοιχους με ενώσεις ιδιοκτητών κατοικιών ή επιβάλλονται κανονισμοί για τον θόρυβο που αυξάνουν το κόστος συμμόρφωσης και τη γραφειοκρατία.
Στη Γενεύη, η εγκατάσταση κλιματιστικού απαιτεί άδεια και οι κάτοικοι πρέπει να αποδείξουν ότι το χρειάζονται, συνήθως προσκομίζοντας ιατρική βεβαίωση. Η Σλοβακία απαιτεί τακτικές επιθεωρήσεις των συστημάτων κλιματισμού, δημιουργώντας μια διαρκή υποχρέωση συμμόρφωσης. Στη Βρετανία, τα τοπικά πολεοδομικά συμβούλια απορρίπτουν συχνά αιτήματα εγκατάστασης, επικαλούμενα την ανάγκη περιορισμού του θορύβου και διατήρησης της αισθητικής των γειτονιών.
Ακόμη και μεταξύ των λίγων Ευρωπαίων που διαθέτουν κλιματισμό, ορισμένοι αναγκάζονται να τον αφαιρέσουν. Στη Βρετανία, όπου μόνο περίπου το 3% των κατοικιών διαθέτει κλιματισμό, οι περιορισμοί στις τεχνολογίες «ενεργητικής ψύξης» έχουν οδηγήσει ορισμένους ιδιοκτήτες να αποξηλώσουν τα συστήματά τους. Παρότι οι τοπικές αρχές επικαλούνται διάφορους λόγους για να περιορίσουν την εγκατάσταση κλιματιστικών, η ευρύτερη ευρωπαϊκή αντίθεση στον κλιματισμό οφείλεται κυρίως στην πεποίθηση ότι πρόκειται για μια ενεργοβόρα και σπάταλη πολυτέλεια.
Το 2021, η Emmanuelle Wargon, σημερινή πρόεδρος της Γαλλικής Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, δήλωσε ότι τα συστήματα ψύξης αποτελούν «σημαντικό πρόβλημα όσον αφορά την κατανάλωση ενέργειας». Κατά τη διάρκεια του καύσωνα του 2022, η Ισπανίδα δημόσια λειτουργός María Isabel Ruiz δήλωσε σε ευρωπαϊκό μέσο ενημέρωσης ότι είναι «υπέρ της εξοικονόμησης ενέργειας και ότι αυτό απαιτεί θυσίες», ενώ παράλληλα υποστήριξε κανονισμούς που, για ένα διάστημα, απαγόρευαν τη ρύθμιση των θερμοστατών κάτω από τους 27°C.
Όμως, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες ανησυχούν για την κατανάλωση ενέργειας, τα σύγχρονα συστήματα κλιματισμού έχουν γίνει ολοένα και πιο αποδοτικά ενεργειακά. Η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ επισημαίνει ότι, παρόλο που αυξήθηκε το ποσοστό των κατοικιών με κλιματισμό, η μέση κατανάλωση ενέργειας ανά νοικοκυριό έχει μειωθεί, εν μέρει χάρη στη βελτιωμένη απόδοση του εξοπλισμού ψύξης.
Η φοβία απέναντι στον κλιματισμό στην Ευρώπη έχει επίσης τροφοδοτήσει έναν παράλογο πανικό σχετικά με την υγεία. Κατά τη διάρκεια του καύσωνα του 2022, μία Γαλλίδα δήλωσε ότι «το κλιματιστικό σε αρρωσταίνει και σου προκαλεί πονοκέφαλο». Ο αριστερός Γάλλος πολιτικός Jean-Luc Mélenchon έχει ισχυριστεί ότι ο κλιματισμός «καταστρέφει τα ιγμόρειά σου».
Ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, οργανώσεις καταναλωτών και ακόμη και η γαλλική κυβέρνηση έχουν υποστηρίξει ότι η ψύξη ενός χώρου σε θερμοκρασία περισσότερο από 15 βαθμούς χαμηλότερη από την εξωτερική μπορεί να προκαλέσει «θερμικό σοκ». Σύμφωνα με αυτούς τους ισχυρισμούς, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ναυτία, λιποθυμία ή ακόμη και αναπνευστική ανακοπή. Η συγκεκριμένη πάθηση, ωστόσο, είναι αξιοσημείωτα άγνωστη στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι εσωτερικοί χώροι διατηρούνται συχνά στους περίπου 24°C ακόμη και όταν έξω επικρατούν θερμοκρασίες 38°C.
Όσοι αντιτίθενται στον κλιματισμό ξεχνούν την ιστορία με δική τους ευθύνη. Το Βιβλίο της Ιουδήθ (πιθανότατα γραμμένο μεταξύ 150 και 100 π.Χ.) περιέχει μία από τις πρώτες περιγραφές ανθρώπου που πέθανε από θερμοπληξία. Το ακραίο ευρωπαϊκό κύμα καύσωνα του 1540 ήταν τόσο σφοδρό ώστε ορισμένες θρησκευτικές προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων και ο Μαρτίνος Λούθηρος, πίστεψαν ότι προμήνυε το τέλος του κόσμου.
Η ανακούφιση από τα αποπνικτικά καλοκαίρια παρέμενε άπιαστη και κατά τους πρώιμους νεότερους χρόνους. Ο Άγγλος γιατρός του 18ου αιώνα George Motherby σημείωνε ότι «η έκθεση στον καυτό ήλιο συχνά προκαλεί φλεγμονή που αποβαίνει γρήγορα μοιραία». Ως θεραπεία συνιστούσε το αγαπημένο πανάκεια της εποχής: την αφαίμαξη.
«Αφαιρέστε όσο περισσότερο αίμα επιτρέπει η δύναμη του ασθενούς», έγραφε.
Ευτυχώς, η σύγχρονη γνώση έχει προοδεύσει, όχι μόνο στην ιατρική. Η ανθρωπότητα γνωρίζει πλέον πώς να ψύχει τα κτίρια με την τεχνολογία και ότι η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της θερμοπληξίας είναι η ταχεία ψύξη του σώματος, όχι η αφαίμαξη.
Οι πολέμιοι του κλιματισμού αρέσκονται να πιστεύουν ότι οδηγούν την ανθρωπότητα σε ένα σοφότερο και πιο βιώσιμο μέλλον. Όμως η αποποίηση του κλιματισμού δεν είναι παρά μια άρνηση να εγκαταλείψουμε ένα παρελθόν όπου η αφόρητη ζέστη στοίχιζε αμέτρητες ανθρώπινες ζωές.
Πηγή: skai.gr
