Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξετάζουν σχέδιο που θα διαιρεί τη Γάζα σε ξεχωριστές ζώνες υπό τον έλεγχο του Ισραήλ και της Χαμάς, με την ανοικοδόμηση να πραγματοποιείται μόνο στην ισραηλινή πλευρά, ως προσωρινό μέτρο μέχρι τον αφοπλισμό και την απομάκρυνση της οργάνωσης από την εξουσία.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και ο γαμπρός του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, παρουσίασαν το σκεπτικό του σχεδίου σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη στο Ισραήλ, όπου έφτασαν για να πιέσουν και τις δύο πλευρές να τηρήσουν την εκεχειρία. Στο πλαίσιο της κατάπαυσης του πυρός, το Ισραήλ έχει αποσύρει μέρος των δυνάμεών του και ελέγχει περίπου το 53% της Λωρίδας της Γάζας.
Ο Βανς δήλωσε ότι στη Γάζα υπάρχουν δύο περιοχές, μία σχετικά ασφαλής και μία εξαιρετικά επικίνδυνη, και ότι ο στόχος είναι να επεκταθεί γεωγραφικά η ασφαλής ζώνη. Μέχρι τότε, ο Κούσνερ ξεκαθάρισε πως δεν θα διατεθούν κεφάλαια για ανοικοδόμηση σε περιοχές που παραμένουν υπό τον έλεγχο της Χαμάς, με την προσπάθεια να επικεντρώνεται στην «ασφαλή» πλευρά.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
«Υπάρχουν ήδη σκέψεις για την περιοχή που ελέγχει ο ισραηλινός στρατός (IDF), εφόσον μπορεί να διασφαλιστεί, να ξεκινήσει εκεί η ανοικοδόμηση μιας νέας Γάζας, ώστε να δοθεί στους Παλαιστινίους ένας τόπος να ζήσουν, να εργαστούν και να δημιουργήσουν», δήλωσε ο Κούσνερ.
Οι Άραβες μεσολαβητές εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι για το σχέδιο, το οποίο, όπως είπαν, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχουν θέσει στο τραπέζι των ειρηνευτικών συνομιλιών. Οι αραβικές κυβερνήσεις αντιτίθενται σθεναρά στην ιδέα της διαίρεσης της Γάζας, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μόνιμη ισραηλινή παρουσία μέσα στον θύλακα. Υπό αυτές τις συνθήκες, θεωρείται απίθανο να δεσμευτούν να στείλουν δυνάμεις για την αστυνόμευση της περιοχής.
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι πρόκειται για προκαταρκτική ιδέα, προσθέτοντας ότι περαιτέρω ενημέρωση θα υπάρξει τις επόμενες ημέρες.
εκεχειρία, που επετεύχθη με τη διαμεσολάβηση της κυβέρνησης Τραμπ και τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου, καθόρισε στον χάρτη τη ζώνη ελέγχου του ισραηλινού στρατού. Πρόκειται ουσιαστικά για μια ζώνη ασφαλείας που περιβάλλει τα σύνορα της Γάζας και περικλείει την περιοχή που παραμένει υπό παλαιστινιακό έλεγχο. Η ισραηλινή ζώνη αναμένεται να συρρικνώνεται σταδιακά, καθώς επιτυγχάνονται συγκεκριμένα ορόσημα στο πλαίσιο της εκεχειρίας.
Στην ουσία, η ιδέα μιας διαιρεμένης Γάζας αναδεικνύει τις ανεπίλυτες δυσκολίες του αφοπλισμού της Χαμάς και της δημιουργίας ενός εναλλακτικού διοικητικού φορέα που θα μπορούσε να διαχειριστεί τη Λωρίδα και να δημιουργήσει ένα ασφαλές περιβάλλον για τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων που απαιτούνται για την ανοικοδόμηση.
Το ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ προβλέπει τη σύσταση μιας επιτροπής τεχνοκρατών για τη διοίκηση της Γάζας και μιας διεθνούς δύναμης για την παροχή ασφάλειας, ωστόσο οι λεπτομέρειες παραμένουν αδιευκρίνιστες. Πολλές αραβικές κυβερνήσεις θεωρούν ότι τη διαχείριση της Γάζας θα πρέπει να αναλάβει η Παλαιστινιακή Αρχή, η οποία διοικεί μεγάλο μέρος της Δυτικής Όχθης, αλλά ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αντιτίθεται σθεναρά στο να της επιτραπεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο.
Σύμφωνα με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, ο Τζάρεντ Κούσνερ είναι ο κύριος εμπνευστής του σχεδίου της «διπλής ανοικοδόμησης», το οποίο έχει καταρτίσει μαζί με τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ο Κούσνερ έχει ήδη ενημερώσει τον Τραμπ και τον Βανς για το σχέδιο και έχει εξασφαλίσει τη στήριξή τους.
Ορισμένοι αξιωματούχοι, ωστόσο, επισημαίνουν ότι το σχέδιο χρειάζεται ακόμη να επιλύσει κρίσιμα ζητήματα προτού μπορέσει να καταστεί βιώσιμο, μεταξύ αυτών, το πώς θα εξασφαλιστούν οι βασικές υπηρεσίες για τους Παλαιστινίους που θα ζουν στην περιοχή της Γάζας υπό ισραηλινό έλεγχο, αν υποθέσουμε ότι θα δέχονταν καν να μετακινηθούν εκεί.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, η αμερικανική κυβέρνηση είχε ήδη εξετάσει την πιθανότητα ανασυγκρότησης περιοχών που δεν ελέγχονταν από τη Χαμάς, ακόμη και πριν επιτευχθεί η εκεχειρία, με την ελπίδα ότι κάτι τέτοιο θα βελτίωνε τις συνθήκες διαβίωσης των Παλαιστινίων και θα λειτουργούσε ως σύμβολο μιας Γάζας μετά τη Χαμάς.
Παράλληλα, υπάρχει ανησυχία για τον τρόπο ελέγχου των μετακινήσεων ώστε να διασφαλιστεί ότι μέλη της Χαμάς δεν θα εισέρχονται στην ισραηλινή ζώνη. Μία από τις προτάσεις που έχουν τεθεί από Αμερικανούς αξιωματούχους είναι η δημιουργία προγράμματος ελέγχου και διασταύρωσης στοιχείων με επικεφαλής τις ισραηλινές αρχές.
Ορισμένοι μεσολαβητές εκτιμούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο, καθώς εξακολουθούν να αναζητούν λύσεις στα δύσκολα ζητήματα της διακυβέρνησης στη μεταπολεμική Γάζα.
Η βασική προτεραιότητα της Ουάσινγκτον είναι η διατήρηση της εκεχειρίας, η οποία έχει τεθεί επανειλημμένα υπό αμφισβήτηση λόγω σειράς επεισοδίων και διαφωνιών σχετικά με την άρνηση της Χαμάς να επιστρέψει τις σορούς ορισμένων από τους νεκρούς ομήρους που παραμένουν στη Γάζα. Η κυβέρνηση έχει έστειλε στο Ισραήλ τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ για να διατηρηθεί η δυναμική των συνομιλιών, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να φτάσει την Πέμπτη.
Η Χαμάς δεν έχει δεσμευθεί στον αφοπλισμό. Αντίθετα, έχει εντείνει την καταστολή των αντιπάλων της, προκειμένου να επαναβεβαιώσει τον έλεγχό της στον παλαιστινιακό πληθυσμό της Γάζας, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου βρίσκεται εκτός της ισραηλινής ζώνης ελέγχου. Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, μαχητές της Χαμάς έχουν ανοίξει πυρ εναντίον Ισραηλινών στρατιωτών σε αρκετές περιπτώσεις.
Η ιδέα για ανοικοδόμηση σε δύο ζώνες στη Γάζα έχει βρει υποστηρικτές σε ορισμένους Ισραηλινούς αναλυτές, που τη βλέπουν ως ευκαιρία για περαιτέρω αποδυνάμωση της Χαμάς.
Το σχέδιο για την ανάπτυξη των περιοχών της Γάζας που ελέγχονται από το Ισραήλ θα μπορούσε να αποδυναμώσει πολιτικά τη Χαμάς, επιτρέποντας παράλληλα στον ισραηλινό στρατό να συνεχίσει επιχειρήσεις που μειώνουν την πολεμική της ικανότητα, δήλωσε ο Όφερ Γκούτερμαν, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Τελ Αβίβ.
Με την πάροδο του χρόνου, το Ισραήλ θα μπορούσε να ανακτήσει περισσότερο έδαφος από τον έλεγχο της Χαμάς, ενώ ταυτόχρονα θα ενίσχυε τη ζώνη ασφαλείας γύρω από τις ισραηλινές πόλεις κοντά στα σύνορα της Γάζας, που είχαν δεχθεί επίθεση κατά τη διάρκεια της επέλασης της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, η οποία πυροδότησε τον πόλεμο.
Ο Αβίβι ξεκαθάρισε ότι ο στόχος δεν θα ήταν η μόνιμη διχοτόμηση της Γάζας, αλλά η άσκηση πίεσης στη Χαμάς για να αφοπλιστεί. Όπως είπε, δεν θα τον εξέπληττε αν το Ισραήλ επιχειρούσε να επεκτείνει τη ζώνη ελέγχου του σε περίπτωση που η Χαμάς αρνηθεί να αποσυρθεί.
Ωστόσο, οποιοδήποτε σχέδιο διαίρεσης της Γάζας αναμένεται να αντιμετωπίσει έντονη αντίδραση από τους Παλαιστινίους, δήλωσε η Ταχάνι Μουστάφα, ερευνήτρια στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR).
Από την έναρξη του πολέμου, πολλοί Παλαιστίνιοι φοβούνται ότι το Ισραήλ θα επιχειρήσει να αναπαράγει στη Γάζα ό,τι έκανε στη Δυτική Όχθη, δηλαδή να αναλάβει πλήρη έλεγχο ασφαλείας, περιορίζοντας τους Παλαιστινίους σε μικρές, ασύνδετες ζώνες ελέγχου.
«Η Γάζα αποτελεί τη μοναδική ενιαία εδαφική περιοχή ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους», τόνισε η Μουστάφα. «Ένα τέτοιο σχέδιο θα μπορούσε να οδηγήσει ακριβώς σε αυτό που οι Παλαιστίνιοι φοβούνταν».
Πηγή: skai.gr
