Ουκρανία: Πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος στο Τσέρνομπιλ;

Εδώ και εβδομάδες οι ουκρανικές αρχές προσπαθούν να περιορίσουν τις ζημιές στο προστατευτικό περίβλημα του ανενεργού πυρηνικού σταθμού του Τσέρνομπιλ. Οι βλάβες προκλήθηκαν στα μέσα Φεβρουαρίου έπειτα από ρωσική επίθεση με drone στο νέο προστατευτικό περίβλημα, το NSC (New Safe Confinement). Οι αρχές χρειάστηκαν τρεις εβδομάδες για να κατασβήσουν την πυρκαγιά που ξέσπασε στον σταθμό.

Όπως ανέφερε ο Χριχόρι Ιστσένκο, επικεφαλής της ουκρανικής υπηρεσίας που είναι αρμόδια για την περιοχή του πυρηνικού σταθμού, γίνεται προσπάθεια για το κλείσιμο μίας τρύπας 15 τ.μ., αλλά και περίπου 200 ακόμα μικρότερων κενών στο προστατευτικό περίβλημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, στον σταθμό ειδικοί από διάφορα ερευνητικά ινστιτούτα αξιολογούν την κατάσταση του περιβλήματος.

Άγνωστη ακόμη η πλήρης έκταση της ζημιάς

Για την κατασκευή του NSC, το οποίο κατασκευάστηκε πάνω από το προηγούμενο περίβλημα, με στόχο τον περαιτέρω περιορισμό της εξάπλωσης της ραδιενεργούς ακτινοβολίας μετά την έκρηξη στον πυρηνικό σταθμό το 1986, δαπανήθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και χρειάστηκε η συνδρομή 10.000 ανθρώπων από 40 διαφορετικές χώρες. Το έργο ολοκληρώθηκε το 2019, δώδεκα χρόνια μετά την υπογραφή της σχετικής σύμβασης.

Προς το παρόν, όπως λέει ο Ιστσένκο, δεν είναι ακόμη γνωστή η πλήρης έκταση της ζημιάς που προκλήθηκε από τη ρωσική επίθεση – αυτό αναμένεται να συμβεί μετά την πλήρη αξιολόγηση της κατάστασης. «Τα επίπεδα ακτινοβολίας είναι φυσιολογικά. Το προσωπικό συνεχίζει να εργάζεται κανονικά. Μόνο το σύστημα ρύθμισης της πίεσης δεν λειτουργεί πλέον και υπάρχει μία μικρή αύξηση της υγρασίας στην ατμόσφαιρα, το οποίο είναι αποτέλεσμα του πλήγματος και της πτώσης της πίεσης στο εσωτερικό του περιβλήματος», εξηγεί ο Ιστσένκο.

Ποια η πιθανότητα ραδιενεργών διαρροών;

Σύμφωνα με τους ειδικούς η πτώση της πίεσης εντός του NSC δεν αποτελεί άμεση απειλή – χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως δεν υπάρχουν άλλοι κίνδυνοι.

Επί του παρόντος είναι αδύνατη η ανακατασκευή του προηγούμενου περιβλήματος, που κατασκευάστηκε το 1986 μετά την έκρηξη πάνω από τα κατεστραμμένα τμήματα του σταθμού, όπως αναφέρει ο Ντμίτρο Χούμενιουκ από το Κρατικό Επιστημονικό Τεχνικό Κέντρο για την Πυρηνική Ασφάλεια της Ουκρανίας.

Εξάλλου, το NSC κατασκευάστηκε ακριβώς επειδή το προηγούμενο περίβλημα είχε πλέον αχρηστευτεί – και υπάρχει η ανησυχία πως μέρος του εσωτερικού περιβλήματος θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να καταρρεύσει. Σε περίπτωση που συμβεί κάτι τέτοιο τώρα, που το NSC έχει υποστεί σοβαρές ζημιές, θα «σηκωθούν» μεγάλες ποσότητες ραδιενεργούς σκόνης, με αποτέλεσμα να υπάρξει διαρροή ραδιενέργειας. «Αυτήν τη στιγμή το προστατευτικό περίβλημα δεν μπορεί να επιτελέσει τη λειτουργία του, δηλαδή να περιορίσει εντελώς τη ραδιενέργεια που υπάρχει στον σταθμό», προσθέτει ο Χούμενιουκ. Οι ειδικοί τονίζουν βέβαια πως δεν υπάρχει λόγος φόβου για τους κατοίκους.

Πώς μπορεί να κλείσει η τρύπα;

«Θα είναι αδύνατη η επισκευή του προστατευτικού περιβλήματος επί τόπου, διότι η ραδιενέργεια είναι έντονη και θα επηρέαζε και τους εργάτες. Το προστατευτικό περίβλημα είχε κατασκευαστεί αλλού και είχε μεταφερθεί με ράγες έως τον σταθμό, ώστε να τοποθετηθεί πάνω από το παλαιότερο περίβλημα. Πλέον όμως οι ράγες αυτές δεν υπάρχουν, οπότε θα πρέπει να βρούμε μία άλλη λύση», επισημαίνει ακόμα ο Χούμενιουκ. Κατά πόσον όμως υπάρχει όντως εναλλακτική, όπως και το πόσο θα κοστίσουν οι επισκευαστικές εργασίες, είναι άγνωστο.

Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του πυρηνικού σταθμού, στις 18 Μαρτίου επισκέφτηκαν το Τσέρνομπιλ εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης. Εξέτασαν τις τεχνικές προδιαγραφές του NSC, όπως και τον χώρο κάτω από το προστατευτικό περίβλημα, και μίλησαν με τη διοίκηση του πυρηνικού σταθμού. Εν τέλει κατέληξαν πως σε πρώτη φάση θα πρέπει να διατεθούν 400.000 ευρώ για μία αξιολόγηση των βλαβών από μία ομάδα ειδικών, τα οποία θα διατεθούν από το Διεθνές Ταμείο Συνεργασίας για το Τσέρνομπιλ (ICCA).

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς