Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να υποδεχτεί σήμερα, Δευτέρα, στον Λευκό Οίκο τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου προκειμένου να συζητήσουν τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή η οποία έχει υποστεί ριζικές αλλαγές τα τελευταία χρόνια μετά και την εισβολή του ισραηλινού στρατού στη Γάζα. Εκτός όμως από τη μεταμόρφωση της περιοχής, θα μπορούσε να πει κανείς πως έχει μεταμορφωθεί ακόμα και ο ίδιος ο Νετανιάχου και η δραστική αυτή αλλαγή στην προσέγγισή του απέναντι στον πόλεμο στη Γάζα καθιστά ακόμη πιο δύσκολο να προβλεφθεί τι θα ακολουθήσει, σχολιάζει σε δημοσίευμά του το CNN.
Για δύο χρόνια, ισραηλινά αεροσκάφη και ειδικές δυνάμεις έχουν αναλάβει τολμηρές αποστολές, χτυπώντας στόχους που κάποτε θεωρούνταν ανέγγιχτοι, με περιφερειακές πρωτεύουσες από την Ντόχα έως την Τεχεράνη και τη Δαμασκό να φέρουν τα σημάδια της υπόσχεσης του Νετανιάχου να αναδιαμορφώσει τη Μέση Ανατολή μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ. Όμως το γεγονός πως ο πόλεμος στη Γάζα έχει διαρκέσει πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο αντικατοπτρίζει μια άλλη πτυχή της ιστορίας, σχολιάζει το δημοσίευμα.
Για χρόνια, η προσέγγιση του Νετανιάχου στον πόλεμο χαρακτηριζόταν από σύντομες και περιορισμένες συγκρούσεις, ειδικά στη Γάζα. Η επιχείρηση «Πυλώνας Άμυνας», το 2012, για παράδειγμα, διήρκεσε μόλις οκτώ ημέρες. Όμως ο τρέχων πόλεμος στη Γάζα θα συμπληρώσει δύο χρόνια τον επόμενο μήνα. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο στην ιστορία του Ισραήλ.
Όταν επέστρεψε στην εξουσία το 2009, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι ένας από τους στόχους του θα ήταν η εξάλειψη της Χαμάς. Στην πράξη, παρά τη ρητορική του, η πολιτική ασφαλείας του μακροβιότερου πρωθυπουργού του Ισραήλ θεωρήθηκε ευρέως ως προσεκτική και σχετικά συγκρατημένη. Μάλιστα, οι πολιτικοί του αντίπαλοι τη χαρακτήρισαν ακόμα και δειλή. Έπειτα όμως ήρθε η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και δύο ημέρες μετά υπό την ηγεσία της Χαμάς που άφησε πίσω της περισσότερους από 1.200 νεκρούς Ισραηλινούς, ο Νετανιάχου υποσχέθηκε ότι «θα αλλάξουμε τη Μέση Ανατολή» και αυτή τη φορά, το εννοούσε.
Οι αναλυτές έρχονται τώρα αντιμέτωποι με μια νέα πραγματικότητα. Ο Νετανιάχου που κάποτε απέφευγε τους μακροχρόνιους πολέμους και τις χερσαίες επιχειρήσεις, γνωρίζοντας το κόστος και το πολιτικό κεφάλαιο που οδηγούσαν σε αναποφάσιστα συμπεράσματα ή αδιέξοδα, τώρα τα επιδιώκει – πηγαίνοντας συχνά ακόμα και κόντρα στις συμβουλές του δικού του στρατού. Αυτή η μεταμόρφωση όμως σχολίαζει το CNN, εγείρει ένα θεμελιώδες ερώτημα, ακόμη πιο σημαντικό καθώς πλησιάζει η συνεδρίαση του Λευκού Οίκου: Έχει πραγματικά αλλάξει ο Νετανιάχου;
Μετά τις 7 Οκτωβρίου, ο Νετανιάχου είναι ένα «εντελώς διαφορετικό άτομο, το οποίο έχει υποστεί μια εσωτερική εξέλιξη, αντικαθιστώντας τις τάσεις του απέναντι στο ρίσκο με μια πολύ πιο προληπτική και περιπετειώδη προσέγγιση ασφαλείας», δήλωσε η Μαζάλ Μουάλεμ, συγγραφέας της βιογραφίας «Ο Κώδικας Νετανιάχου».
Η κατάρρευση των μέτρων ασφαλείας στις 7 Οκτωβρίου χρησίμευσε ως «κλήση αφύπνισης», είπε ο Μουάλεμ.
Ως ο μακροβιότερος ηγέτης του Ισραήλ, ο Νετανιάχου ήταν πάντα γνωστός για το ότι τον ωθούσε -τουλάχιστον εν μέρει- ο φόβος: της κατάρρευσης της κυβέρνησής του, των εκλογών, της έκβασης των δημοσκοπήσεων εναντίον του. Και τώρα ο φόβος της συνεχιζόμενης δίκης του για διαφθορά. Αυτή η ανησυχία όμως ήταν που τον εμπόδιζε να κάνει μεγάλες, σαρωτικές αλλαγές.
Ο Νετανιάχου δεν μπορεί να είναι ο «Τσώρτσιλ» του Ισραήλ
Ο Άνσελ Πφέφερ, ανταποκριτής του Economist στο Ισραήλ υποστηρίζει ότι ο παράγοντας που τον υποκινεί δεν έχει αλλάξει καθόλου, ακόμα κι αν η επίδρασή του έχει αλλάξει.
«Ο Νετανιάχου ήταν πάντα, και εξακολουθεί να αποφεύγει το ρίσκο. Φοβάται την αλλαγή και προσκολλάται στο status quo», είπε. «Συνήθως αποφεύγει τόσο τους πολέμους όσο και τις διπλωματικές εξελίξεις. Ακόμη και οι Συμφωνίες του Αβραάμ του επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση Τραμπ. Και ο πόλεμος στη Γάζα επιβλήθηκε από τη Χαμάς. Μόλις ο πόλεμος έγινε το status quo, ο Νετανιάχου προσαρμόστηκε. Είναι ακόμα εθισμένος στο status quo – μόνο που τώρα, το status quo είναι πόλεμος».
Ο Πφέφερ λέει ότι ο Νετανιάχου εξακολουθεί να κυβερνάται από τον φόβο, «μόνο που τώρα φοβάται τους εταίρους του συνασπισμού του περισσότερο από οτιδήποτε άλλο».
Οι ακροδεξιοί σύμμαχοί του, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς, αντιτίθενται σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση με τη Χαμάς και πιέζουν για μόνιμη κατοχή της Γάζας, και οι απειλές τους να ανατρέψουν την κυβέρνηση εάν ο πόλεμος τελειώσει πρόωρα έχουν αλυσοδέσει τη στρατηγική λήψη αποφάσεων του Νετανιάχου, σχολιάζει το δημοσίευμα του CNN.
Παρόλα αυτά, αναγνωρίζοντας την αλλαγή στην οπτική, ο Πφέφερ λέει ότι ο Νετανιάχου βρίσκεται «τώρα σε ένα στάδιο όπου φοβάται την κρίση της ιστορίας και ότι δεν θα τον θυμούνται ως Τσώρτσιλ και υπερασπιστή του Ισραήλ. Επιθυμεί απεγνωσμένα ένα μεγάλο επίτευγμα που θα ξαναγράψει την ιστορία. Είναι πεπεισμένος ότι κάτι τελικά θα σβήσει την 7η Οκτωβρίου από τη μνήμη των Ισραηλινών και θα τον αποκαλύψει ως τον σωτήρα τους».
«Αλλά αυτή η στιγμή δεν έρχεται.»
Ο Πφέφερ παρομοιάζει τον Νετανιάχου με «έναν απελπισμένο τζογαδόρο, που βάζει τα τσιπ του σε διαφορετική θέση κάθε φορά με την ελπίδα να εδραιώσει τη θέση του στην ιστορία». Ο Νετανιάχου είναι ένα πολύπλοκο πλάσμα, καταλήγει, «οπότε ίσως όλες οι θεωρίες να έχουν κάποια αλήθεια. Παραμένει απρόθυμος να ρισκάρει, φοβάται τις εκεχειρίες όχι λιγότερο από τους πολέμους, είναι όμηρος του συνασπισμού του και ένας εξαιρετικά προσεκτικός άνθρωπος που έχει μετατραπεί σε έναν απελπισμένο τζογαδόρο».
Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σε πολλαπλά μέτωπα μπορεί να έχουν αποκαταστήσει μέρος της αποτρεπτικής ικανότητας του Ισραήλ, αλλά δεν έχουν ακόμη φέρει την αποφασιστική νίκη που ελπίζει ότι θα μπορούσε να αποκαταστήσει την κληρονομιά του ή να εξασφαλίσει το πολιτικό του μέλλον.
Η ισραηλινή δημόσια υποστήριξη στον πόλεμο, η οποία ήταν συντριπτική στην αρχή, έχει διαβρωθεί σημαντικά. Το ίδιο έχει συμβεί και με τη διεθνή νομιμότητα του Ισραήλ, η οποία μειώνεται εν μέσω απειλών για κυρώσεις και διεθνούς αναγνώρισης της παλαιστινιακής κρατικής υπόστασης.
Το μέλλον του νέου τολμηρού εγχειριδίου του Νετανιάχου παραμένει ασαφές ενόψει της συνάντησής του με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση Τραμπ έχει κάνει ελάχιστα για να περιορίσει τις στρατιωτικές προσπάθειες του Ισραήλ και έχει υποστηρίξει τη συνέχιση του πολέμου στη Γάζα από τον Νετανιάχου.
Ωστόσο, η υποστήριξη αυτή συνοδεύεται από έντονους -και μερικές φορές ααπροσδόκητους περιορισμούς. Τον Ιούνιο, ο Τραμπ υποστήριξε τις επιθέσεις του Ισραήλ στο Ιράν κατά τη διάρκεια μιας 12ήμερης επίθεσης και στη συνέχεια ανάγκασε το Ισραήλ να αποσύρει μαχητικά αεροσκάφη που ήταν ήδη καθ’ οδόν για επίθεση, αφού ανακοίνωσε τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Η ευμετάβλητη φύση του προέδρου σημαίνει ότι μπορεί να αντιταχθεί στην επόμενη κίνηση του Ισραήλ αμέσως μετά την υποστήριξή του στην προηγούμενη.
Τα πρόσφατα αισιόδοξα σχόλια του Τραμπ σχετικά με μια επικείμενη συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών μπορεί να σηματοδοτούν ότι θα μπορούσε σύντομα να αναγκάσει τον Νετανιάχου να αποδεχτεί ένα νέο status quo που μπορεί να σταματήσει την προσπάθεια του πρωθυπουργού να χτίσει μια κληρονομιά μέσω στρατιωτικής επιθετικότητας και αντ’ αυτού να τον αναγκάσει να αντιμετωπίσει την πολιτική του κρίση.
Πηγή: skai.gr
