Νέες επιπλοκές στις προσπάθειες για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ ενδέχεται να φέρουν οι τελευταίες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χθες απάντησε στους όρους που θέτει Ιράν λέγοντας ότι θα ζητήσει από την Τεχεράνη να καταβάλει αποζημιώσεις για «όλους τους ανθρώπους που σκότωσε και τραυμάτισε σοβαρά».
Η πρόταση του Τραμπ, η οποία διατυπώνεται πρώτη φορά, ήταν απάντηση στις απαιτήσεις της Τεχεράνης για αποζημιώσεις και τερματισμό των κυρώσεων. Τα ιρανικά αιτήματα ήταν σε μεγάλο βαθμό ευθυγραμμισμένα με τους όρους της προκαταρκτικής ειρηνευτικής συμφωνίας που υπογράφηκε τον Ιούνιο, η οποία έκτοτε κατέρρευσε.
Από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στα τέλη Φεβρουαρίου, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα ταλαντευτεί μεταξύ απειλών για κλιμάκωση και δηλώσεων ότι η ειρηνευτική συμφωνία είναι πολύ κοντά.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
«Θα ζητήσουμε χρήματα για τις ζημιές που έχουν προκαλέσει σε διάστημα 50 ετών» δήλωσε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο, διευκρινίζοντας ότι οι πληρωμές θα κάλυπταν θανάτους τόσο μεταξύ διαδηλωτών όσο και μεταξύ των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή. «Επομένως, αν πρέπει να καταβληθούν αποζημιώσεις για ζημιές, νομίζω ότι το Ιράν θα πρέπει να τις πληρώσει» είπε ο Τραμπ.
Ο Τραμπ επικαλείται επίθεση που αποδόθηκε στην Αλ Κάιντα, όχι στο Ιράν
Αναφερόμενος στην καταστολή των διαδηλώσεων από την Τεχεράνη στα τέλη του 2025 και το 2026, ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν είχε σκοτώσει περίπου 52.000 διαδηλωτές.
Ο Τραμπ ενθάρρυνε τους διαδηλωτές να ανατρέψουν την ιρανική κυβέρνηση όταν ο πόλεμος ξεκίνησε με αμερικανικές και ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές τον Φεβρουάριο. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι η ιρανική κυβέρνηση συνέχισε από τότε να καταστέλλει τους αντιπάλους της.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι το Ιράν θα πρέπει να αποζημιώσει τις οικογένειες των 17 Αμερικανών ναυτών που σκοτώθηκαν σε επίθεση τον Οκτώβριο του 2000 στην Υεμένη, εναντίον του πολεμικού πλοίου USS Cole, μια επίθεση που έχει αποδοθεί στην Αλ Κάιντα και όχι στο Ιράν.
«Επίσης, όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, το Ιράν θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για τις ζημιές και τους θανάτους που προκλήθηκαν στους λαούς του Λιβάνου, της Συρίας, της Υεμένης και της Γάζας!» έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Το Ιράν είχε δηλώσει νωρίτερα ότι πλησίαζε σε μια οριστική συμφωνία με το Ομάν για τον καθορισμό νέων ναυτιλιακών διαδρομών μεταξύ τους μέσω των Στενών του Ορμούζ, αλλά επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να ικανοποιήσουν ορισμένους όρους, μεταξύ άλλων την καταβολή αποζημιώσεων και τον τερματισμό των κυρώσεων και των στρατιωτικών απειλών, προτού ανοίξει ξανά η κρίσιμη θαλάσσια οδός.
Ο Τραμπ δέχεται πιέσεις να τερματίσει έναν πόλεμο που είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, ενώ οι υψηλές τιμές των καυσίμων αποτελούν σημαντικό ζήτημα στις αγροτικές περιοχές που στο παρελθόν τον είχαν στηρίξει.
Νωρίτερα τη Δευτέρα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες με το Ομάν «προχωρούν ομαλά και εποικοδομητικά», προσθέτοντας ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία για τον χάρτη μιας ναυτιλιακής διαδρομής, ενώ ορισμένα τεχνικά ζητήματα παραμένουν άλυτα.
Ο Μπαγκαΐ είπε ότι οι συζητήσεις κάλυψαν επίσης υπηρεσίες που κανονικά συνεπάγονται πληρωμή, όπως η ασφαλής ναυσιπλοΐα, η προστασία του περιβάλλοντος, οι θαλάσσιες υπηρεσίες και η καταπολέμηση του εγκλήματος.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα αποκλείσει οποιαδήποτε συμφωνία που θα επέτρεπε στην Τεχεράνη να επιβάλλει τέλη για την πρόσβαση στα Στενά.
Ωστόσο, οι προσπάθειες των ΗΠΑ επί μήνες δεν έχουν περιορίσει τον έλεγχο που ασκεί το Ιράν στο Ορμούζ, παρά τον παραπλανητικό ισχυρισμό του Τραμπ –τον οποίο επανέλαβε τη Δευτέρα– ότι τα Στενά είναι ανοιχτά και ότι «ο μόνος που έχει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ αυτή τη στιγμή είναι το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών».
Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός τον Ιούνιο, αλλά οι ΗΠΑ επέβαλαν εκ νέου αποκλεισμό στη ναυσιπλοΐα προς το Ιράν τον Ιούλιο, μια κίνηση που η Τεχεράνη δήλωσε ότι παραβίαζε την εκεχειρία.
Το Ιράν έχει απαντήσει με επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον συμμάχων της Ουάσινγκτον στην περιοχή, ενώ παράλληλα έχει στοχοποιήσει εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά χωρίς την άδειά του.
Μειωμένη η κίνηση στο Στενό του Ορμούζ
Τα στοιχεία για τη ναυσιπλοΐα δείχνουν ότι η κίνηση μέσω του Στενού του Ορμούζ μειώθηκε τη Δευτέρα σε μόλις έξι πλοία, έναντι μέσου όρου περίπου 11 πλοίων τις προηγούμενες 10 ημέρες, καθώς εξασθενούν οι ελπίδες για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Επικαλούμενο στοιχεία από την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων Kpler, το Reuters ανέφερε ότι τέσσερα εμπορικά πλοία εισήλθαν στη θαλάσσια οδό, μεταξύ των οποίων δύο δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων που ήταν άδεια. Δύο πλοία εξήλθαν από το Στενό, μεταξύ των οποίων ένα μικρό δεξαμενόπλοιο φορτωμένο με υγραέριο (LPG) και ένα άλλο που μετέφερε υπολειμματικά καύσιμα.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου 130 έως 140 πλοία διέσχιζαν συνήθως το Στενό κάθε ημέρα.
Εν τω μεταξύ, τη Δευτέρα 25 πλοία διέπλευσαν από τα Στενά του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, τα οποία συνδέουν τον Κόλπο του Άντεν με την Ερυθρά Θάλασσα. Η κίνηση παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητη σε σύγκριση με τον μέσο όρο των σχεδόν 24 πλοίων κατά τις προηγούμενες 10 ημέρες, σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler.
Πηγή: skai.gr
