Σε σοβαρή δοκιμασία η ενότητα του Καναδά μετά από δεκαετίες, καθώς η επαρχία Αλμπέρτα αποφάσισε να διεξάγει δημοψήφισμα στις 19 Οκτωβρίου για το αν θα παραμείνει στον Καναδά ή θα προχωρήσει σε δεύτερη δεσμευτική ψηφοφορία για απόσχιση.
Η ανακοίνωση της πρωθυπουργού της επαρχίας, Ντανιέλ Σμιθ, για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος έγινε την Πέμπτη, μετά τη συγκέντρωση περισσότερων από 300.000 υπογραφών υπέρ της απόσχισης μέσω πρωτοβουλίας πολιτών, ενώ ένα άλλο ψήφισμα που έγινε παράλληλα συγκέντρωσε 400.000 υπογραφές υπέρ της παραμονής της Αλμπέρτα στον Καναδά.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις
Το κίνημα υπέρ της ανεξαρτησίας ενισχύεται τα τελευταία χρόνια στην πετρελαιοπαραγωγό επαρχία, στηριζόμενο στη διαχρονική αίσθηση ότι η Αλμπέρτα παραμελείται από τους κυβερνητικούς κύκλους της Οτάβα. Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των κατοίκων της Αλμπέρτα θα καταψήφιζε την απόσχιση.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Σε τηλεοπτικό της διάγγελμα, η Σμιθ ανέφερε ότι το ερώτημα που θα τεθεί στους πολίτες το φθινόπωρο θα είναι το εξής: «Πρέπει η Αλμπέρτα να παραμείνει επαρχία του Καναδά ή πρέπει η κυβέρνηση της Αλμπέρτα να ξεκινήσει τη νομική διαδικασία που απαιτείται από το καναδικό Σύνταγμα για τη διεξαγωγή δεσμευτικού επαρχιακού δημοψηφίσματος σχετικά με το αν η Αλμπέρτα πρέπει ή όχι να αποσχιστεί από τον Καναδά;»
Η ίδια δήλωσε ότι θα ψηφίσει υπέρ της παραμονής της Αλμπέρτα στον Καναδά. «Αυτή θα ήταν η ψήφος μου σε ένα επαρχιακό δημοψήφισμα για την απόσχιση», είπε, προσθέτοντας ότι «αυτή είναι επίσης η θέση της κυβέρνησής μου και της κοινοβουλευτικής μας ομάδας».
Γιατί άργησε το δημοψήφισμα
Παράλληλα, τόνισε ότι είναι «βαθιά προβληματισμένη» μετά τη δικαστική απόφαση με την οποία δικαστής της Αλμπέρτα απέρριψε αίτημα για δημοψήφισμα απόσχισης, έπειτα από προσφυγή αυτοχθόνων κοινοτήτων των Πρώτων Εθνών, οι οποίες υποστήριξαν ότι δεν υπήρξε επαρκής διαβούλευση μαζί τους, γεγονός που παραβίασε τα δικαιώματά τους. Η απόφαση αυτή ανέστειλε την επικύρωση των υπογραφών, αφήνοντας μετέωρη την προοπτική του δημοψηφίσματος.
«Ως πρωθυπουργός, δεν θα επιτρέψω ένα νομικό λάθος ενός και μόνο δικαστή να φιμώσει τις φωνές εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων της Αλμπέρτα», δήλωσε η Σμιθ. «Το μέλλον της Αλμπέρτα θα αποφασιστεί από τους πολίτες της και όχι από τα δικαστήρια. Η αναβολή αυτής της συζήτησης απλώς παρατείνει μια ιδιαίτερα συναισθηματική και σημαντική δημόσια αντιπαράθεση, ενώ η φίμωση εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών που ζητούν να ακουστούν είναι αδικαιολόγητη σε μια ελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία».
Εν τω μεταξύ, η ηγέτιδα της επαρχιακής κυβέρνησης δεχόταν εδώ και μήνες πιέσεις από αυτονομιστές να θέσει το ζήτημα σε ψηφοφορία. Ο δικηγόρος Τζέφρι Ραθ, υπέρμαχος της απόσχισης, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η Σμιθ παρουσίασε ένα ερώτημα δημοψηφίσματος «κομμένο και ραμμένο». «Μόλις έχασε τη βάση της», πρόσθεσε.
Προηγούμενες περιπέτειες του Καναδά
Η ενότητα του Καναδά έχει δοκιμαστεί και στο παρελθόν. Το Κεμπέκ έχει απορρίψει δύο φορές την ανεξαρτησία, με τελευταία το δημοψήφισμα του 1995, όπου το «όχι» επικράτησε οριακά με ποσοστό 50,58% έναντι 49,22%. Μετά από εκείνες τις πολιτικές συγκρούσεις, ο Καναδάς θέσπισε κανόνες για πιθανή απόσχιση. Ακόμη κι αν το στρατόπεδο της αποχώρησης επικρατήσει στην Αλμπέρτα τον Οκτώβριο, θα ακολουθήσει μια μακρά και αβέβαιη διαδικασία.
Στις αρχές Μαΐου, ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, δήλωσε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια απόσχισης πρέπει να ακολουθήσει τους κανόνες του «Νόμου περί Σαφήνειας» (Clarity Act), της νομοθεσίας που θεσπίστηκε μετά το δημοψήφισμα του Κεμπέκ το 1995.
Ένα πιθανό δεύτερο δεσμευτικό δημοψήφισμα ανεξαρτησίας της Αλμπέρτα θα πρέπει να τηρεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η ύπαρξη «σαφούς πλειοψηφίας» υπέρ της απόσχισης και η σαφής διατύπωση του ερωτήματος, υπό την εποπτεία της ομοσπονδιακής Βουλής των Κοινοτήτων. Εφόσον πληρούνται αυτοί οι όροι, η Αλμπέρτα θα εισέλθει σε δύσκολες και πιθανότατα μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για τους όρους του «διαζυγίου».
Γιατί θέλουν την απόσχιση από τον Καναδά
Η δυσαρέσκεια απέναντι στην Οτάβα είναι διαχρονική στην επαρχία των τεσσάρων εκατομμυρίων κατοίκων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της. Πολλοί κάτοικοι θεωρούν ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει παρεμποδίσει τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της επαρχίας υπέρ φιλοπεριβαλλοντικών πολιτικών. Παράλληλα, επικρατεί εδώ και χρόνια η αντίληψη ότι η Αλμπέρτα, χάρη στον πλούτο των φυσικών της πόρων, συνεισφέρει περισσότερα στην καναδική οικονομία απ’ όσα λαμβάνει.
Αν και παλαιότερα το αυτονομιστικό κίνημα βρισκόταν στο πολιτικό περιθώριο, η πιθανότητα μιας κρίσης εθνικής ενότητας έχει γίνει πολύ πιο ορατή τον τελευταίο χρόνο. Παρότι το κίνημα δεν έχει ενιαία γραμμή, οι περισσότεροι υποστηρικτές του ζητούν τουλάχιστον μεγαλύτερη αυτονομία ως προς τη διαχείριση των φυσικών πόρων και των πολιτικών προτεραιοτήτων της επαρχίας.
Και η Σμιθ ανησυχεί για τις προσπάθειες της Οτάβα
Η Σμιθ αναγνώρισε ορισμένες από αυτές τις ανησυχίες, υποστηρίζοντας ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επιχειρεί να κινηθεί προς ένα «πιο συγκεντρωτικό, αμερικανικού τύπου σύστημα», περιορίζοντας τις αρμοδιότητες των επαρχιών. «Απορρίπτω κατηγορηματικά τις προσπάθειες της Οτάβα προς αυτή την κατεύθυνση και καλώ όλους τους επαρχιακούς ηγέτες και βουλευτές να ανατρέψουν τη σοβαρή ζημιά που έχει προκαλέσει η συγκέντρωση εξουσίας στην Οτάβα τόσο στην οικονομία όσο και στην εθνική ενότητα», δήλωσε.
Ο Κάρνεϊ έχει συνεργαστεί με τη Σμιθ για την αντιμετώπιση ορισμένων από τις ανησυχίες της, μεταξύ άλλων μέσω της προώθησης ενός αγωγού πετρελαίου προς τις ακτές του Ειρηνικού, έργο που ζητείται εδώ και χρόνια. Οι δύο ηγέτες ανακοίνωσαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα συμφωνία για το κλίμα και την ενέργεια, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην έναρξη κατασκευής αγωγού ήδη από το επόμενο έτος.
Ο υπουργός Εσωτερικού Εμπορίου του Καναδά, Ντόμινικ Λεμπλάν, ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η φιλελεύθερη κυβέρνηση «πιστεύει ακράδαντα πως τα συμφέροντα των κατοίκων της Αλμπέρτα και όλων των Καναδών εξυπηρετούνται καλύτερα όταν συνεργαζόμαστε». «Καθώς λαμβάνουμε υπόψη την αποψινή ομιλία της πρωθυπουργού Σμιθ, παραμένουμε προσηλωμένοι στην οικοδόμηση ενός ισχυρότερου Καναδά για όλους, σε πλήρη συνεργασία με την Αλμπέρτα και προς όφελος όλων των κατοίκων της επαρχίας και της χώρας», πρόσθεσε.
Ο Πιερ Πουαλιέβρ, ηγέτης των ομοσπονδιακών Συντηρητικών και πολιτικός με καταγωγή από την Αλμπέρτα, δήλωσε τέλος ότι στηρίζει «έναν ενωμένο Καναδά» και πως «θα αγωνιστούμε καθημερινά και με κάθε τρόπο για να ενώσουμε τη χώρα γύρω από την ελπίδα».
Πηγή: skai.gr
