Η καταστροφική πυρκαγιά στον νότο του Ρεθύμνου δεν άφησε αλώβητο δυστυχώς το Φοινικόδασος του Πρέβελη όπου σύμφωνα με τον δασάρχη Νίκο Βολτυράκη, από τη Διεύθυνση Δασών Ρεθύμνου, κάηκε ένα κομμάτι στο βορειοδυτικό του δάσους, περίπου 3 στρέμματων. Η «πληγή» αυτή που προκλήθηκε τώρα στο μοναδικό αυτό οικοσύστημα του Φοινικόδασους ξύπνησε μνήμες από το 2010 όπου το δάσος τότε είχε καεί ολοσχερώς. Έκτοτε είχε γίνει μια μεγάλη κινητοποίηση ώστε να γίνει μια ολοκληρωμένη μελέτη πυροπροστασίας του δάσους.
Αυτή η μελέτη ανατέθηκε στον ΟΑΚ το 2010 και ολοκληρώθηκε πράγματι το 2011 όμως δεν υλοποιήθηκε στο 100% ποτέ. Όπως περιέγραψε ο Μανόλης Πενθερουδάκης, μηχανικός και εκπρόσωπος του ΟΑΚ στη χθεσινή σύσκεψη του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας που συνεδρίασε για την αποτίμηση της ζημιάς, πρόκειται για μια πολύπαθη μελέτη η οποία αρχικά βρήκε εμπόδια στο κομμάτι των εγκρίσεων καθώς απαγορεύονται εντός του βιότοπου υδραυλικές εγκαταστάσεις, ενώ υπήρχε πρόβλημα και με την εύρεση χρηματοδοτικού εργαλείου. Τελικά όπως περιέγραψε η μελέτη εντάχθηκε στο Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020 και το 2024 υπεγράφη σύμβαση με ανάδοχο ντόπιο. Ο ανάδοχος αυτός υλοποίησε το φυσικό αντικείμενο της σύμβασης κοντά στο 60% ωστόσο όταν κατέθεσε το 1ο λογαριασμό να πληρωθεί τον Σεπτέμβριο του 2025 βρήκε τοίχο, καθώς όχι μόνο είχε λήξει το ΠΑΑ αλλά και ήταν το σημείο όπου υπήρξε μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ (ο μηχανισμός που κατέβαλε τα χρήματα) στην ΑΑΔΕ.
Σε αυτή τη φάση λοιπόν το έργο έχει «κολλήσει».
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Αναλυτικά ο κ. Πενθερουδάκης ανέφερε: «Ως Οργανισμός η σχέση του ΟΑΚ με το έργο ξεκινάει αμέσως μετά τις 22/8/2010 που έγινε η προηγούμενη μεγάλη σε έκταση πυρκαγιά στο Φοινικόδασος. Τότε έγινε μια μεγάλη κινητοποίηση όπου βγήκε μια δέσμη μέτρων και έργων τα οποία κάποια ανατέθηκαν στην Περιφέρεια και κάποια άλλα στον Δασαρχείο. Ένα από αυτά ήταν η μελέτη για την πυρόσβεση – ένα σύστημα προστασίας του γεώτοπου. Η μελέτη όμως αυτή ολοκληρώθηκε το 2011. Αυτή η μελέτη προέβλεπε εγκρίσεις από όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες και το δασαρχείο και τις αρχαιολογίες κ.λπ. Ήταν μια μελέτη για την οποία συνεργάστηκαν όλοι οι φορείς. Το φυσικό αντικείμενο αυτή της μελέτης προβλέπει εφόσον οι φωτιές έχουν μια κατεύθυνση προς το φαράγγι να φτιάξουμε ένα υδροδοτικό σύστημα να παίρνουμε νερό από μια δεξαμενή που είναι κοντά στο Μοναστήρι η οποία δεξαμενή παίρνει νερό από μια γεώτρηση. Το νερό από αυτή τη δεξαμενή πάει σε μια άλλη δεξαμενή που σχηματίζεται τελικά ένα υδροδοτικό δίκτυο μέσα στον χώρο μεταξύ του δρόμου που βγαίνει στο Μοναστήρι και του παρκινγκ που είναι πάνω από το βιότοπο στην ανατολική πλευρά. Εκεί προβλέπεται μια δεξαμενή 100 κυβικών, τέσσερα στόμια και κάποιοι πυροσβεστικοί σταθμοί. Ταυτόχρονα προβλέπεται να μπουν μέσα στο φαράγγι σε τρία ξεχωριστά σημεία ορισμένες τροχήλατες αντλίες οι οποίες θα μπορούν να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση πυρκαγιάς μέσα στον βιότοπο. Έγινε μια μεγάλη κουβέντα για τον αν πρέπει να βάλουν μέσα στον βιότοπο μόνιμες σωληνώσεις και αυτό το σύστημα δεν εγκρίθηκε. Ούτε να μπούμε μέσα στο φαράγγι μπορούμε να κάνουμε εκσκαφές, σωλήνες κ.λπ. Τι συμβαίνει τώρα; Από το 2010 που ξεκίνησε αυτή η προσπάθεια το 2011 ολοκληρώθηκε η μελέτη. Κόστισε 130.000€. Από το 2011 μέχρι το 2024 έγιναν διάφορες συσκέψεις – προσπάθειες. Το 2021 στο πλαίσιο του προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης η μελέτη αυτή ανασύρεται από το Δασαρχείο και λέει ότι εμείς έχουμε πρόθεση στο ΠΑΑ 2014-2020 να εντάξουμε τη μελέτη. Έγιναν τότε όλες οι διεργασίες της γενικής γραμματείας του περιβάλλοντος και φτάνουμε στο 2024 ο ΟΑΚ να υπογράφει μια προγραμματική σύμβαση με τη γενική γραμματεία δασών ούτως ώστε να υλοποιήσει το έργο. Από τότε ξεκίνησε η διαδικασία για την ανάθεση και τη υπογραφή της σύμβαση με ανάδοχο κλπ. Το 2024 υπογράφτηκε προγραμματική σύμβαση, δημοπρατείται το έργο και τον Δεκέμβριο του 2024 υπογράφηκε σύμβαση με ντόπιο εργολάβο. Ξεκινάνε τα έργα, υπήρξαν κάποιες καθυστερήσεις, και το αποτέλεσμα είναι το εξής: προχώρησε το έργο και στον 1ο λογαριασμό που κατέθεσε ο ανάδοχος που έγινε τον Σεπτέμβριο του 2025 υπήρξε μια δυσκολία στη χρηματοδότηση. Ο ανάδοχος δεν μπορεί να πληρωθεί. Για κακή μας τύχη του 2025 σταματάει το ΠΑΑ το πρόγραμμα που έτρεχε. Η υπόσχεση ήταν να περάσει στο επόμενο πρόγραμμα. Και ο λόγος που δεν έχει πληρωθεί ο ανάδοχος είναι ότι ο μηχανισμός πληρωμών που είναι μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν λειτουργεί μέχρι να αναλάβει η ΑΑΔΕ εξολοκλήρου τον μηχανισμό. Τι έχει γίνει; Διακοπή του έργου, αίτηση διάλυσης σύμβασης από τον ανάδοχο ο οποίος έχει κάνει ένα 60% παράδοση του φυσικού αντικειμένου και έχει πληρωθεί μηδέν ευρώ. Εάν πληρωθεί ο ανάδοχος θα γίνει άρση της διακοπής σύμβασης και θα προχωρήσει το έργο και θα βάλουμε μέσα στον βιότοπο τις τροχήλατες αντλίες».
Σε αυτό το σημείο πάντως ο δήμαρχος Αγίου Βασιλείου, Γιάννης Ταταράκης, παρενέβη και σημείωσε πως αν το εν λόγω έργο θεωρείται παρωχημένο και απαιτείται μια καλύτερη μελέτη, σύγχρονη, επικαιροποιημένη. Πρόσθεσε μάλιστα ότι ιδιώτης ενδιαφέρεται να χρηματοδοτήσει τόσο τη μελέτη όσο και το ίδιο το έργο. «Υπάρχει μια επικαιροποιημένη μελέτη για την πυρόσβεση; Ρωτάω γιατί μπορεί να υπάρξει χορηγός που να κάνει και τη μελέτη και την εφαρμογή», ανέφερε ο κ. Ταταράκης. Σε αυτό ο δασάρχης κ. Βολτυράκης, ήταν κάθετος αναφέροντας πως καμία μελέτη – έργο δεν είναι ικανή να σταματήσει μια πυρκαγιά σαν αυτή που ξέσπασε την προηγούμενη εβδομάδα στον δήμο. Το μόνο που έσωσε το δάσος όπως είπε ήταν ο καθαρισμός του. «Η μελέτη και η κάθε μελέτη για πυρόσβεση στην περιοχή δεν λέει τίποτα. Ήμουν παρών στη φωτιά στο Φοινικόδασος. Ήταν να κατασκευαστεί μια δεξαμενή 200 κυβικά και κάτι πυροσβεστικοί κρουνοί προς το φαράγγι. Αυτό τι θα κάνει; Ο αέρας ήταν τόσο δυνατός, δεν μπορούσες να σταματήσεις όρθιος. Πέρασε η φωτιά από το δάσος δεν το κάψε διότι είχε καθαριστεί με το πρόγραμμα ΑΝΤΙΝΕΡΟ και έπαιξε πολύ μεγάλο ρόλο αυτό. Το σημείο που κάηκε περισσότερο είναι το βορειοδυτικό, ένα κομμάτι περίπου τρία στρέμματα και τα αλμυρίκια που είναι η καντίνα. Σε αυτό το σημείο δεν μπορείς να κάνεις καμία επέμβαση κατά τη διάρκεια της φωτιάς. Αυτή η μελέτη που γίνεται είναι μόνο σε περίπτωση που πάρει φωτιά μέσα», ανέφερε ο κ. Βολτυράκης.
Πάντως το Λιμενικό Σώμα επεσήμανε πως αν χρειάζεται μια επικαιροποίηση το κομμάτι της Πολιτικής Προστασίας στην περιοχή του Πρέβελη σίγουρα αυτή θα ήταν η πρόβλεψη δημιουργίας μιας προβλήτας καθώς όπως επισημάνθηκε τα μποφόρ που επικρατούσαν κατέστησαν πάρα πολύ δύσκολο το έργο διάσωσης ορισμένων πολιτών από το σημείο του Πρέβελη. «Στον Πρέβελη χρειάζεται», ανέφερε ο πλωτάρχης λιμενάρχης Κυριάκος Παττακός.
Από την πλευρά της η Μαίρη Λιονή αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου, σε δηλώσεις της στους δημοσιογράφους ανέφερε σχετικά: «Έγινε μια ολόκληρη συζήτηση εδώ με το Δασαρχείο που είναι ο κ. δασάρχης, η γενική γραμματεία δασών υπεύθυνη για το φοινικόδασος. Και με τον ΟΑΚ που είχε αναλάβει τη μελέτη και τη δημοπράτησή της για έργο που θα πρέπει να γίνει εκεί. Εμείς προσπαθούμε να εξετάσουμε ποιο είναι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε για το φοινικόδασος. Να κάνουμε μια νέα μελέτη; Να κάνουμε ένα έργο άλλο; Είναι ένα έργο σε εξέλιξη εδώ και πάρα πολλά χρόνια το οποίο δυστυχώς δεν έχει τελειώσει ακόμα, αλλά από ό,τι λέει ο κ. δασάρχης και αυτό το έργο, οι κρουνοί δηλαδή που πρόκειται να κατασκευαστούν, θα βοηθούσαν ενδεχομένως κάπως αλλά με τις συγκεκριμένες συνθήκες καιρικές δεν θα είχαν αποτέλεσμα. Αυτό το έργο δεν ολοκληρώθηκε διότι από ό,τι άκουσα στην αρχή υπήρχε μια διχογνωμία σε ό,τι αφορά τις συναρμόδιες υπηρεσίες να δώσουν τη συγκατάθεσή τους επειδή είναι ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, Natura, η περιοχή εκεί και αντιλαμβάνεστε πρέπει να πάρει οτιδήποτε γίνει μέσα στο φοινικόδασος πάρα πολλές εγκρίσεις και κάποιες μελέτες δεν έχουν εγκριθεί καθόλου. Το συγκεκριμένο έργο που έχει εγκριθεί εντάχθηκε σε ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα από ό,τι μας είπε το Δασαρχείο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, πληρωνόταν μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ, σταματήσανε οι πληρωμές από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τώρα έχει πάει στην ΑΑΔΕ.
Θα ξεμπερδέψει το έργο, θα πληρωθεί, θα εγκατασταθούν οι κρουνοί αυτοί, είπε όμως ο δασάρχης ότι η προστασία αυτή και πάλι δεν θα είναι απόλυτη».
Πηγή: rethnea.gr
