Θα κάνει ο Τραμπ τη Γροιλανδία… σπουδαία ξανά;

Της Αθηνάς Παπακώστα

Κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, και πιο συγκεκριμένα το 2019, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει τη φαεινή ιδέα, οι Ηνωμένες Πολιτείες να αγοράσουν τη Γροιλανδία. Τότε, οι περισσότεροι, και δη οι κάτοικοι της Γροιλανδίας αλλά και η Δανία που την ελέγχει, είχαν θεωρήσει πως ο Τραμπ αστειευόταν. 

Έξι χρόνια μετά, και μόλις λίγες ημέρες πριν την ορκωμοσία του ο εκλεγμένος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών θέλει ακόμη να την αποκτήσει στα χέρια του. Ερώτημα όλων: είναι ο Τραμπ πιστός στον υπερβολικό εαυτό του ή μήπως, αυτή τη φορά, σοβαρολογεί; 

Κρίνοντας κανείς από τη σειρά τοποθετήσεών του τις τελευταίες εβδομάδες, ο εκλεγμένος Αμερικανός πρόεδρος δείχνει να μην αστειεύεται, είτε η ηγεσία της Δανίας λέει ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση, είτε οι ίδιοι οι Γροιλανδοί. 

Την ίδια στιγμή, ενώ τον περασμένο Δεκέμβριο ανακοίνωνε την επιλογή του για τη θέση του Αμερικανού πρέσβη στην Κοπεγχάγη, εξηγούσε ότι «για λόγους ασφαλείας και ελευθερίας σε ολόκληρο τον κόσμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής πιστεύουν ότι η ιδιοκτησία και ο έλεγχος της Γροιλανδίας αποτελεί απόλυτη αναγκαιότητα». Πριν από δύο 24ωρα περίπου ο Ντόναλντ Τραμπ πήγε ένα βήμα παραπέρα και από το Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα δεν απέκλεισε ακόμη και τη χρήση στρατιωτικών μέσων για την επίτευξη του εν λόγω σκοπού. 

Γερμανία και Γαλλία δείχνουν να λαμβάνουν σοβαρά υπόψιν τους τις τοποθετήσεις Τραμπ και τόσο το Βερολίνο όσο και το Παρίσι εξέδωσαν ανακοινώσεις στις οποίες υπερασπίζονται την εδαφική ακεραιότητα της Γροιλανδίας και προειδοποιούν κατά οποιασδήποτε απειλής για στρατιωτική δράση εναντίον των εδαφών της. 

Μάλιστα ο Γερμανός καγκελάριος, Όλαφ Σολτς, τόνισε ότι «αρχή του απαραβίαστου των συνόρων ισχύει για κάθε χώρα», συμπληρώνοντας πως «κάθε κράτος πρέπει να το τηρεί αυτό, ανεξάρτητα από το εάν είναι μια μικρή χώρα ή μία πολύ ισχυρή». Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας,  Ζαν Νοέλ Μπαρό,  ξεκαθάρισε πως η απειλή κατά των κυρίαρχων συνόρων μίας χώρας είναι εκτός συζήτησης, ενώ στην ερώτηση εάν πιστεύει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες πράγματι θα εισβάλουν στη Γροιλανδία, απάντησε αρνητικά. Την ίδια στιγμή, όμως, απάντησε θετικά όταν ρωτήθηκε εάν έχουμε πλέον εισέλθει σε μία εποχή όπου επιστρέφει η κυριαρχία του ισχυρότερου. 

Εν τω μεταξύ τη Γροιλανδία επισκέφθηκε ο υιός Τραμπ, ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, σε ένα ταξίδι του οποίου ο σκοπός, όπως ο ίδιος περιέγραψε ήταν προσωπικός και όχι επαγγελματικός. Βέβαια ο πατέρας του, την ίδια στιγμή, στη δική του πλατφόρμα Κοινωνικής Δικτύωσης πανηγύριζε τονίζοντας με κεφαλαία γράμματα: «Κάντε τη Γροιλανδία σπουδαία ξανά». 

Η Γροιλανδία βρίσκεται στον Αρκτικό Κύκλο και είναι το μεγαλύτερο νησί στον κόσμο. Η έκτασή της είναι ίση περίπου με το ¼ των Ηνωμένων Πολιτειών. Καλύπτεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από πάγο και αποτελεί αυτόνομη περιοχή της Δανίας. Εκλέγει μάλιστα δύο αντιπροσώπους στο κοινοβούλιο της Δανίας και 31 στο δικό της, το οποίο και είναι υπεύθυνο για τα περισσότερα ζητήματα διακυβέρνησής της. Ωστόσο, για ζητήματα άμυνας, ασφάλειας και διεθνείς υποθέσεις η Κοπεγχάγη διατηρεί τον πρώτο λόγο.  

Η τοποθεσία της Γροιλανδίας στον χάρτη αλλά και ο τόπος αυτός καθαυτός κρύβουν θησαυρούς στρατηγικής σημασίας καθιστώντας τον ελκυστικό (και) για τον Τραμπ. 

Η Γροιλανδία βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου ανατολικά του Καναδά και στο εσωτερικό της διαθέτει πολύτιμα ορυκτά. Καθώς δε οι πάγοι της λιώνουν, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, θεωρείται ότι ανοίγουν νέοι δρόμοι εκμετάλλευσης καθιστώντας την περιζήτητη για τη ναυτιλία, την ενέργεια ακόμη και για στρατιωτικούς ελιγμούς. 

Από την πλευρά τους, οι Γροιλανδοί επιθυμούν την πλήρη ανεξαρτησία τους από τη Δανία με πολλούς να μην κρύβουν την αντιπάθειά τους για την Κοπεγχάγη, ιδίως όταν το 2022 αποκαλύφθηκε ότι κατά τη διάρκεια των δεκαετιών 1960 και 1970 τοποθετήθηκαν από Δανούς ιατρούς 4.500 αντισυλληπτικά σπιράλ σε γυναίκες και κορίτσια ακόμη και 12 ετών χωρίς να το γνωρίζουν ή να έχουν συναινέσει.

Η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων της Γροιλανδίας έχει ρίζες στην κοινότητα των Ινουίτ, ενώ η μητρική τους γλώσσα δεν έχει καμία ομοιότητα με εκείνη της Δανίας. Αντίστοιχα ούτε τα πιστεύω τους, ούτε ο πολιτισμός τους.

Η Δανία επιμένει ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση, αν και θα ήθελε να διατηρήσει καλές σχέσεις με την Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζοντας ότι παραμένει ανοιχτή στον διάλογο, όπως τόνισε χθες ο επικεφαλής της δανέζικης διπλωματίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, δίχως να προβεί σε περισσότερες λεπτομέρειες.  Ωστόσο, ο βασιλιάς της Δανίας πριν από έναν μήνα αποφάσισε να αλλάξει το βασιλικό οικόσημο προκειμένου τα σύμβολα της Γροιλανδίας, μία πολική αρκούδα, και των Νήσων Φερόες (άλλη περιοχή υπό τον έλεγχο της Κοπεγχάγης), ένα κριάρι, να προβάλλονται με περισσότερη σαφήνεια- μία κίνηση που από αναλυτές χαρακτηρίζεται ενδεικτική των προθέσεων της Κοπεγχάγης. 

Το θέμα ωστόσο παραμένει σε εξέλιξη και πρωταγωνιστεί στη διεθνή ειδησεογραφία χωρίς κανείς να είναι απολύτως βέβαιος εάν όντως ο Τραμπ θέλει τη Γροιλανδία και θα την αρπάξει μέσω της στρατιωτικής οδού ή εάν απλώς παίζει το αγαπημένο του παιχνίδι με στόχο καλύτερες συμφωνίες στο μέλλον – κυρίως εμπορικών –  κάνοντας κατάχρηση του αφηγήματος «πρώτα η Αμερική» και των συμφερόντων της. 

Πηγή: skai.gr