Τι σημαίνει η αναβολή του ταξιδιού Τραμπ στην Κίνα;

Ο πόλεμος με το Ιράν αναδιαμορφώνει την ατζέντα του προέδρου των ΗΠΑ και αποκαλύπτει τα «κενά» που υπάρχουν στην προσέγγιση της Ουάσινγκτον απέναντι στο Πεκίνο.Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από την Κίνα να αναβάλει την προγραμματισμένη επίσκεψή του στο Πεκίνο λόγω του πολέμου στο Ιράν. «Νομίζω ότι είναι σημαντικό να βρίσκομαι εδώ», δήλωσε ο Τραμπ στην Ουάσινγκτον τη Δευτέρα. Η κίνηση αυτή έρχεται καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν επεκτείνεται και οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενη στρατιωτική και οικονομική πίεση. Η σύγκρουση θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις προτεραιότητες της Ουάσινγκτον και να επιδεινώσει τους ήδη εύθραυστους δεσμούς της με την Κίνα.

Ο Τραμπ αναμενόταν στο Πεκίνο από τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου. Η επίσκεψή του θεωρείται σημαντική λόγω της βαθιάς στρατηγικής και εμπορικής αντιπαλότητας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, μιας αντιπαλότητας που έχει ενταθεί υπό την εκστρατεία επιβολής δασμών του Τραμπ. Την Τρίτη ο Τραμπ δήλωσε ότι το ταξίδι θα πραγματοποιηθεί «σε πέντε ή έξι εβδομάδες». Είπε: «Συνεργαζόμαστε με την Κίνα. Ήταν σύμφωνοι με αυτό». Την Κυριακή είχε αφήσει να εννοηθεί ότι ο χρόνος θα μπορούσε να εξαρτηθεί από το εάν η Κίνα θα βοηθήσει στην απεμπλοκή των Στενών του Ορμούζ, που το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει σε απάντηση στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις.

Δεν υπάρχει ακόμη ατζέντα;

«Τόσο η Κίνα όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να διατηρούν επικοινωνία σχετικά με την επίσκεψη του Προέδρου Τραμπ στην Κίνα», δήλωσε ο Λιν Τζιαν, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας, σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη. Θα είναι το πρώτο ταξίδι του Τραμπ στην Κίνα στη δεύτερη θητεία του και αρχικά είχε ως στόχο τη σταθεροποίηση των σχέσεων μετά από χρόνια εντάσεων σχετικά με το εμπόριο, την τεχνολογία και τη στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού. Ο Τζον Σίμαν, από το Κέντρο Ασιατικών Σπουδών στο Γαλλικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (Ifri), δήλωσε στην DW ότι η καθυστέρηση στέλνει ένα σαφές μήνυμα. «Η αναβολή του πολυαναμενόμενου ταξιδιού στο Πεκίνο σίγουρα υποδηλώνει ότι ο Τραμπ βαλτώνει στη Μέση Ανατολή, όπως έχουν κάνει τόσο συχνά οι ΗΠΑ στο παρελθόν, και ότι ως εκ τούτου χάνει την εστίασή του στην Κίνα».

Ο Σίμαν εκτιμά ότι η επίσκεψη δεν είχε ακόμη προετοιμαστεί πλήρως. «Αυτό το είδος επίσκεψης απαιτεί μήνες σοβαρού σχεδιασμού και διαπραγματεύσεων», είπε. «Ο Σι Τζινπίνγκ δεν είναι ένας ηγέτης που αυτοσχεδιάζει. Είναι πιθανό ότι ένα τόσο κακώς προετοιμασμένο ταξίδι δεν θα απέφερε πολλά. Η αναβολή του δίνει στις δύο πλευρές περισσότερο χρόνο για να διευθετήσουν τα πράγματα». Η καθυστέρηση έχει αναζωπυρώσει ανησυχίες στην Κίνα σχετικά με την αξιοπιστία του Τραμπ ως διαπραγματευτικού εταίρου. Η αναβολή, κατά την άποψη του Πεκίνου, δείχνει ότι η αμοιβαία εμπιστοσύνη απλώς εξασθενεί. Η απρόβλεπτη φύση του Τραμπ είναι σίγουρα κάτι που ανησυχεί το Πεκίνο.

Οι προτεραιότητες άλλαξαν λόγω πολέμου

Σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό τουλάχιστον 200 στρατιώτες έχουν τραυματιστεί από τότε που ξεκίνησαν οι επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Δεκατρία μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων έχουν σκοτωθεί. Η αμερικανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων για το Ιράν HRANA δήλωσε τη Δευτέρα ότι εντός του Ιράν περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής. Η σύγκρουση εξαπλώνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Ο Τραμπ έχει ζητήσει από τους μεγάλους εισαγωγείς, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, να στείλουν ναυτική υποστήριξη. Αλλά οι αναλυτές λένε ότι το Πεκίνο, το οποίο βλέπει την Τεχεράνη ως εταίρο, είναι πολύ απίθανο να συμμετάσχει. «Το Πεκίνο γνωρίζει ότι ο χρόνος δεν είναι με το μέρος των ΗΠΑ. Μπορούν να κάθονται και να περιμένουν». «Εάν ο πόλεμος συνεχιστεί και τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, τα αποθέματα πετρελαίου θα εξαντληθούν σύντομα. Αυτό θα ασκήσει μεγάλη πίεση στον Τραμπ, ειδικά λόγω των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ». Η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, θα μπορούσε να είναι λιγότερο ευάλωτη στην κρίση, επειδή λέγεται ότι κατέχει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο. Συνεχίζει επίσης να εισάγει πετρέλαιο από το Ιράν, όπως δηλώνει ο Κλάους Σουνγκ, αναλυτής στο Ινστιτούτο Σινικών Μελετών. Αυτό δίνει στο Πεκίνο πλεονέκτημα στις συνομιλίες με την Ουάσινγκτον.

Μια εκεχειρία στον εμπορικό πόλεμο

Η σύνοδος κορυφής στο Πεκίνο είχε ως στόχο να σταθεροποιήσει την εμπορική και τεχνολογική εκεχειρία που συμφώνησαν ο Τραμπ και ο Σι στο Μπουσάν στα τέλη του 2025. «Υπάρχει μια ισορροπία, αλλά είναι μια ισορροπία φόβου», δήλωσε ο Σουνγκ. «Είναι μια διακοπή, όχι το τέλος του ανταγωνισμού». Η Κίνα είχε απαντήσει στους δασμούς του Τραμπ και στους ελέγχους των εξαγωγών των ΗΠΑ σε μικροτσίπ υπολογιστών, επιβάλλοντας ελέγχους στις εξαγωγές σπάνιων γαιών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Διατήρησε ορισμένους από αυτούς τους περιορισμούς ακόμα και μετά την κατάργηση των δασμών από την Ουάσινγκτον.

Ο Τραμπ θέλει τώρα πρόοδο στις αγορές γεωργικών προϊόντων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Περισσότερες κινεζικές εισαγωγές πουλερικών, βοδινού και καλλιεργειών από τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να τον βοηθήσουν να κερδίσει ψήφους σε αγροτικές πολιτείες. «Αλλά θα ήταν επίσης καλό για την Κίνα να καταλήξει σε συμφωνία με τον Τραμπ, προκειμένου να μειώσει την πίεση στην οικονομία της που είναι προσανατολισμένη στις εξαγωγές», δήλωσε ο Σουνγκ.

Αυξάνονται οι εντάσεις σχετικά με την Ταϊβάν

Τα ζητήματα ασφάλειας αυξάνουν την πίεση. Το Reuters ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι ένα πακέτο όπλων ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ταϊβάν είναι έτοιμο προς έγκριση από τον Τραμπ. Θα μπορούσε να ανακοινωθεί μετά το ταξίδι του στην Κίνα. Το πακέτο αναμένεται να περιλαμβάνει προηγμένα συστήματα αεράμυνας. Το Πεκίνο το βλέπει αυτό ως πρόκληση, δήλωσε ο Σουνγκ. «Για την κινεζική κυβέρνηση, αυτό είναι ένα πλήγμα σε οποιαδήποτε θετική ατμόσφαιρα προσπάθησαν να οικοδομήσουν και οι δύο πλευρές. Και το Πεκίνο δεν μπορεί να περιμένει από τον Τραμπ να πει ότι αντιτίθεται στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν – το βασικό της συμφέρον».

Το Πεκίνο λέει ότι η Ταϊβάν είναι μέρος της Κίνας και έχει προειδοποιήσει ότι θα χρησιμοποιήσει βία, εάν χρειαστεί, για να θέσει το νησί υπό τον έλεγχό του. Το Ιράν μπορεί να μην έχει ακόμη μετατοπίσει την παγκόσμια αντιπαλότητα, δήλωσε ο Σουνγκ, αλλά αποκαλύπτει μια τάση. «Δεν είναι ακόμη σημείο καμπής. Αλλά δείχνει ότι κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ ενδέχεται να δούμε μια μετατόπιση στον ανταγωνισμό μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, καθώς οι ΗΠΑ γίνονται λιγότερο δημοφιλείς και λιγότερο ικανές να κινητοποιήσουν συμμάχους».

Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός

Πηγή: Deutsche Welle