Την ώρα που πλήθος κόσμου γέμιζε την τεράστια αυλή ενός τζαμιού στην Τεχεράνη, για να δει για τελευταία φορά τη σορό του δολοφονημένου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ένας μυστηριώδης άνδρας ντυμένος σαν κληρικός στεκόταν σε απόσταση, παρακολουθώντας από ένα μπαλκόνι την ιστορική τελετή.
Ο άνδρας, ο οποίος στεκόταν δίπλα σε μια μικρή ομάδα ανθρώπων, εμφανίστηκε σε ένα βίντεο χαμηλής ποιότητας που έγινε viral στα κοινωνικά δίκτυα, τροφοδοτώντας τις υποψίες ότι ήταν ο γιος του Αγιατολάχ και ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Το πρόσωπό του δεν φαινόταν στο βίντεο και, πέρα από τα ράσα, τα οποία ήταν παρόμοια με αυτά που φορούν πολλοί σιίτες κληρικοί στην τελετή, δεν υπήρχε τίποτα που να υποδηλώνει με βεβαιότητα ότι επρόκειτο για τον Μοτζτάμπα. Ο Ρεζά Μουσάβι Βαέζ, ένας Ιρανός κληρικός, ανέφερε έπειτα στα κοινωνικά δίκτυα πως ήταν ο ίδιος που εμφανιζόταν στο βίντεο.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Όμως το γεγονός ότι το βίντεο έγινε viral μιλάει από μόνο του: Πολλοί υποστηρικτές του καθεστώτος ήταν πιο επικεντρωμένοι στο να αναζητούν ίχνη του Μοτζτάμπα, παρά στη μεγαλοπρεπή τελετή προς τιμήν του μακροβιότερου – και ίσως του πιο σημαντικού – ηγέτη στα 47 χρόνια ιστορίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN.
Ο νέος ανώτατος ηγέτης, ο οποίος πιστεύεται ότι τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια της επίθεσης του Φεβρουαρίου από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, στην οποία σκοτώθηκαν ο πατέρας, η μητέρα και η σύζυγός του, παραμένει κρυμμένος από την αρχή του πολέμου. Επικοινωνεί με τους υποστηρικτές του μόνο μέσω γραπτών δηλώσεων, χωρίς να εμφανίζει ποτέ το πρόσωπό του ή να ακούγεται η φωνή του.
Οι ιρανικές αρχές έχουν προσπαθήσει να υποβαθμίσουν τη σοβαρότητα των τραυματισμών του και να προβάλουν την εικόνα πως αναρρώνει πλήρως, ισχυριζόμενες πως ο Μοτζτάμπα διηύθυνε τις διαπραγματεύσεις της Τεχεράνης με την Ουάσινγκτον, επιχειρώντας να δημιουργήσουν ένα κλίμα σεβασμού προς τον νεαρό ηγέτη.
Η εμφάνισή του στην κηδεία θα ήταν η πρώτη γνωστή δημόσια εμφάνισή του μετά τον διορισμό του ως νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν. Πριν την τελετή, το Ισραήλ είχε απειλήσει τον νεότερο Χαμενεΐ, με τον Ισραηλινό υπουργό Άμυνας Ίσραελ Κατς να δηλώνει ανοιχτά ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης είναι στόχος.
«Δεδομένης της έκτασης των αποτυχιών των μυστικών υπηρεσιών της Ισλαμικής Δημοκρατίας κατά τη διάρκεια του πολέμου, οποιαδήποτε δημόσια εμφάνιση του Μοτζτάμπα θα μπορούσε να τον εκθέσει σε κίνδυνο», δήλωσε ο Μοχσέν Μιλάνι, καθηγητής και συγγραφέας του βιβλίου «Η Άνοδος του Ιράν και η Ανταγωνιστική Σχέση του με τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή». Αυτό θα έθετε σε κίνδυνο «τόσο τη διαδοχή όσο και την ικανότητα της Τεχεράνης να διαπραγματευτεί με την Ουάσινγκτον ή να διαχειριστεί μια νέα σύγκρουση», πρόσθεσε ο ίδιος.
Τροφοδοτούνται οι φήμες για την τύχη του
Παρά τις απειλές, η απουσία του από την κηδεία τροφοδοτεί ακόμη περισσότερες φήμες, φέρνοντας στο προσκήνιο ερωτήματα για το αν ο Χαμενεΐ πράγματι κυβερνά τη χώρα ή για το πόσο σοβαρά είναι τελικά τα τραύματά του.
Την εβδομάδα κατά την οποία έγιναν οι τελετές για τον Αλί Χαμενεΐ, κυκλοφόρησαν ΑΙ βίντεο που ισχυρίζονταν πως δείχνουν τον Μοτζτάμπα μεταμφιεσμένο να περπατά ανάμεσα στους πενθούντες στην Τεχεράνη για να αποχαιρετήσει τον πατέρα του. Δημοσιογράφοι που υποστηρίζουν το καθεστώς ισχυρίστηκαν ότι βρισκόταν ανάμεσα στο πλήθος στη Μοσάλα, το κύριο τζαμί της Τεχεράνης, και ότι «δεν κρυβόταν», χάρη στον «άριστο συντονισμό» με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Άλλοι μοιράστηκαν φωτογραφίες ενός άνδρα χωρίς γένια που φορούσε μαύρο καπέλο, ισχυριζόμενοι ότι ήταν ο νέος μεγάλος Αγιατολάχ μεταμφιεσμένος.
عرازشه با انتشار این ویدیو مدعی شدن؛
مجتبی خامنهای به صورت نامحسوس، بدون محافظ و با لباس مبدل تو تشییع پدرش حضور داشته pic.twitter.com/Wg2Pzq9RuM
— ماهی سیاه کوچولو (@Mahicahkocholo) July 8, 2026
Λίγες ώρες πριν από την ταφή του πατέρα του στο Μασχάντ, οι πολίτες ζητούσαν να δουν τον νέο ανώτατο ηγέτη και φώναζαν: «Εδώ είμαι στη διάθεσή σου, Μοτζτάμπα», σε μια δήλωση απόλυτης υποταγής.
Παρά την αναμονή και τις φήμες, κατά τη διάρκεια των εξαήμερων τελετών σε δύο χώρες προς τιμήν του πατέρα, της μητέρας και της συζυγού του, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν δεν εμφανίστηκε ούτε για να ηγηθεί του τεράστιου πλήθους των υποστηρικτών του, ούτε στάθηκε δίπλα στους αδελφούς του –τον Μοστάφα, τον Μασούντ και τον Μέισαμ– που συνόδευσαν τον πατέρα τους στην τελευταία του κατοικία, στο Μασχάντ.
Σε μια σαρκαστική ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ χλεύασε τον Χαμενεΐ για την απουσία του από την τελετή. Δίπλα σε μια φωτογραφία πενθούντων σε μία από τις νεκρικές πομπές στο Ιράκ, οι οποίοι κρατούσαν μια αφίσα του νέου ανώτατου ηγέτη, έγραψε ειρωνικά: «Η παθιασμένη παρουσία του Μοτζτάμπα στην τελετή κηδείας του πατέρα του στο Ιράκ».
Τον περασμένο μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο νεότερος Χαμενεΐ ήταν «πιο λογικός» από τον πατέρα του. Παραδέχτηκε έμμεσα ότι ο νέος ηγέτης ήταν ζωντανός, αλλά «αρκετά σοβαρά τραυματισμένος». Ιρανοί ιατρικοί αξιωματούχοι, πάντως, δήλωσαν ότι ο Χαμενεΐ δεν τραυματίστηκε σοβαρά κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Παράλληλα, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκτίμησαν ότι διαδραμάτιζε κρίσιμο ρόλο στη διαμόρφωση της πολεμικής στρατηγικής, μαζί με ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους.
Η απουσία του Μοτζτάμπα από τις τελετές κηδείας του πατέρα του θα μπορούσε να ενισχύσει τα σενάρια της αντιπολίτευσης του Ιράν πως είναι ανίκανος να ασκήσει τα καθήκοντά του και ότι ο διορισμός του είχε ως στόχο να αναθέσει την ευθύνη για τη λήψη αποφάσεων σε μια φιγούρα-βιτρίνα.
Ωστόσο, ακόμη και μεταξύ των πιο ένθερμων υποστηρικτών του καθεστώτος, η απουσία του Χαμενεΐ θα μπορούσε να δημιουργήσει αμφιβολίες και να ανοίξει χώρο για κριτική που κάποτε θεωρούνταν ταμπού, εν μέσω εσωτερικών διαμαχών σχετικά με τη διπλωματία με την Ουάσινγκτον, στην οποία αντιτίθενται οι πιο σκληροπυρηνικές παρατάξεις του Ιράν.
Ορισμένα συντηρητικά ρεύματα εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας έχουν κατηγορήσει όσους διαπραγματεύονται με τη Δύση ότι αψηφούν τις διαταγές του Χαμενεΐ, ενώ ορισμένες περιθωριακές ομάδες υπαινίχθηκαν μάλιστα ότι οι διαπραγματευτές πραγματοποίησαν πραξικόπημα – κατηγορίες που οδήγησαν σε ρίψη πετρών εναντίον του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραχτσί και του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, οι οποίοι συμμετείχαν στην κηδεία. Η απουσία του Χαμενεΐ θα μπορούσε να εντείνει αυτές τις ρήξεις και να εκθέσει τους αξιωματούχους του καθεστώτος σε περαιτέρω επιθέσεις.
Η παρουσία του πάντως θα ήταν σημαδιακή, καθώς θα συνέβαλε στην εδραίωση της νέας του διακυβέρνησης. Κατά ειρωνικό τρόπο, ο αείμνηστος πατέρας του είχε χλευάσει τους Αμερικανούς ηγέτες σε ομιλία του το 2005 επειδή «εξαφανίστηκαν» μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, δηλώνοντας τότε ότι «αν το Ιράν βιώσει μια πικρή εμπειρία… εμείς οι ίδιοι θα φορέσουμε τη στολή της μάχης και θα είμαστε έτοιμοι να θυσιαστούμε».
«Η απουσία του Χαμενεΐ υποδηλώνει είτε βαθιά παράνοια όσον αφορά την ασφάλειά του είτε σοβαρούς τραυματισμούς από τους οποίους δεν έχει ακόμη αναρρώσει επαρκώς ώστε να εμφανιστεί δημόσια», δήλωσε στο CNN ο Αλί Βαέζ, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group.
Μια υπολογισμένη κίνηση;
Ωστόσο, παρά τις φήμες, η απόφαση να μην παραστεί στην κηδεία ήταν αναμφίβολα μια υπολογισμένη κίνηση. Παραμένοντας κρυμμένος, ο ανώτατος ηγέτης θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη συνέχεια που η Ισλαμική Δημοκρατία επιδίωκε να εδραιώσει διορίζοντας έναν άλλον Χαμενεΐ, προστατεύοντας ταυτόχρονα την πιο σημαντική προσωπικότητα του καθεστώτος που έχει στοχοποιηθεί από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Ο Βαέζ εξηγεί πως ο ρόλος του ανώτατου ηγέτη είναι να λειτουργεί τόσο ως ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας προς τα έξω, όσο και ως εσωτερικός επόπτης του ίδιου του συστήματος. Στην πράξη, το πιο σημαντικό καθήκον του Χαμενεΐ είναι να διατηρήσει την ενότητα μεταξύ των παρασκηνιακών παραγόντων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι οποίοι αγωνίζονται να διατηρήσουν την εκεχειρία με τις ΗΠΑ και να συνάψουν μια συμφωνία που θα ξεκλειδώσει ροές πλούτου για το Ιράν.
«Η συνεχιζόμενη απουσία του μπορεί να δημιουργεί κάποιες απορίες στους βασικούς υποστηρικτές του καθεστώτος, αλλά εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος που διαδραματίζει πίσω από τα παρασκήνια, μεσολαβώντας μεταξύ των πολιτικών και των ελίτ της ασφάλειας, οι οποίες ενδέχεται να μη συμφωνούν σε θέματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής», λέει ο Βαέζ.
Ακόμη και χωρίς φυσική παρουσία στη δημόσια σφαίρα, η ιδέα ενός Χαμενεΐ που κυβερνά από τις σκιές χρησιμεύει στην προστασία της εξουσίας του – ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης εκτίθεται σε φήμες ότι έχει πεθάνει ή ότι είναι απλώς μια χάρτινη φιγούρα.
«Το να μην είναι ορατός δεν σημαίνει ότι δεν ασκεί εξουσία», πρόσθεσε ο Βαέζ, «είτε λόγω της επιρροής που διαθέτει κατ’ αρχήν, είτε λόγω της εξουσίας που ενδεχομένως δεν ασκεί στην πράξη».
Επιμέλεια: Αναστασία Κιτσικώστα
Πηγή: skai.gr
