Τουρκία: Γιατί τιμωρήθηκε ο Ερντογάν ένα σχεδόν χρόνο μετά τον θρίαμβό του στις προεδρικές

«Είναι η οικονομία, ηλίθιε!». Και όχι μόνο. Οι Τούρκοι «αποκαθήλωσαν» τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το κόμμα του την Κυριακή στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές ένα σχεδόν χρόνο μετά τον θρίαμβό του στις προεδρικές, δίνοντας ξανά δυναμική στην αντιπολίτευση. Ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου προβάλλει πλέον ως μελλοντικός αντίπαλος, ως το «αντίπαλον δέος» του Τούρκου προέδρου.

Οι αναλυτές παρατηρούν ότι οι οικονομικές πιέσεις, συμπεριλαμβανομένου του πληθωρισμού που έχει φτάσει στο σχεδόν 70%, και της επιβράδυνσης της ανάπτυξης που προκλήθηκε από μια επιθετική πολιτική νομισματικής σύσφιξης, ώθησαν τους ψηφοφόρους αυτή τη φορά να τιμωρήσουν το κυβερνών κόμμα (AKP). Οι αναλυτές σχολίασαν επίσης ότι ο Ερντογάν και το κόμμα του – που κυβερνούν την Τουρκία για περισσότερες από δύο δεκαετίες – τα πήγαν χειρότερα από ό,τι προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις λόγω της απήχησης του Ιμάμογλου πέρα από την κοσμική βάση του CHP.

«Η οικονομία ήταν ο αποφασιστικός παράγοντας», σημείωσε ο Χακάν Ακμπάς, ανώτερος σύμβουλος στον Όμιλο Albright Stonebridge. «Ο τουρκικός λαός ζήτησε αλλαγή και ο Ιμάμογλου είναι τώρα η de facto ‘’νέμεση’’ του προέδρου Ερντογάν».

Ο Ερντογάν επέμεινε ότι ο τερματισμός του δεύτερου εκλογικού κύκλου σε λιγότερο από ένα χρόνο θα δώσει από μόνος του μια «ανάσα» στην οικονομία.

Από πλευράς τους, μπροστά από το κτίριο του δήμου της Κωνσταντινούπολης, οπαδοί του δήμαρχου Κωνσταντινούπολης δήλωσαν ότι ήθελαν να δουν τον Ιμάμογλου να προκαλεί τον Ερντογάν για την προεδρία στο μέλλον.

Περαιτέρω, η αυξανόμενη λαϊκή υποστήριξη για το ισλαμιστικό Κόμμα της Νέας Πρόνοιας, το οποίο υιοθέτησε μια ακόμη πιο σκληρή στάση από τον Ερντογάν εναντίον του Ισραήλ για τη σύγκρουση στη Γάζα, μείωσε επίσης την υποστήριξη του AKP. Το κόμμα πήρε την επαρχία Σανλιούρφα από το ΑΚΡ, παρότι η κυριαρχία του κυβερνώντος κόμματος στα νοτιοανατολικά θεωρούνταν εδραιωμένη.

Ο Ιμάμογλου επανεξελέγη παρά την κατάρρευση της συμμαχίας της αντιπολίτευσης που απέτυχε να ανατρέψει τον Ερντογάν πέρυσι.

Το φιλοκουρδικό κόμμα (DEM), το οποίο υποστήριξε τον Ιμάμογλου το 2019, αυτή τη φορά παρουσίασε τον δικό του υποψήφιο στην Κωνσταντινούπολη. Αλλά πολλοί Κούρδοι άφησαν στην άκρη την πίστη τους στο κόμμα και ψήφισαν ξανά Ιμάμογλου, όπως υποδηλώνουν τα αποτελέσματα.

Στην κυρίως κουρδική νοτιοανατολική περιοχή, το DEM επιβεβαίωσε τη δύναμή του, κερδίζοντας 10 επαρχίες. Μετά από τις προηγούμενες εκλογές, το κράτος αντικατέστησε φιλοκούρδους δημάρχους με διορισμένους από το κράτος. 

Μάλιστα, το CHP του Ιμάμογλου προηγείται σε εθνικό επίπεδο με σχεδόν 1% των ψήφων, για πρώτη φορά σε 35 χρόνια, έδειξαν τα αποτελέσματα. Στις προεδρικές εκλογές ο Ερντογάν είχε να αντιμετωπίσει τον αλεβίτη, άχρωμο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. 

Ο Μερτ Αρσλανάλπ, επίκουρος καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Bogazici της Κωνσταντινούπολης, σχολίασε ότι ήταν η «σκληρότερη εκλογική ήττα» του Ερντογάν από τότε που ανέλαβε την εθνική εξουσία το 2002.

«Ο Ιμάμογλου έδειξε ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει τις βαθιές κοινωνικοπολιτικές διαιρέσεις που καθορίζουν το εκλογικό σώμα της αντιπολίτευσης της Τουρκίας ακόμη και χωρίς τη θεσμική τους υποστήριξη», είπε. «Αυτό τον καθιστά τον πιο ανταγωνιστικό πολιτικά αντίπαλο του καθεστώτος του Ερντογάν σε εθνικό επίπεδο».

Το 2019, ο Ιμάμογλου είχε καταφέρει στον Ερντογάν σημαντικό εκλογικό πλήγμα όταν κέρδισε για πρώτη φορά την Κωνσταντινούπολη, δίνοντας τέλος σε 25 χρόνια διακυβέρνησης στην πόλη από το ΑΚΡ και τους ισλαμιστές προκατόχους του, συμπεριλαμβανομένης της πορείας του ίδιου του Ερντογάν ως δήμαρχου του στη δεκαετία του 1990. Το CHP κέρδισε επίσης την Άγκυρα εκείνη τη χρονιά.

Ο Τούρκος πρόεδρος επανήλθε το 2023 εξασφαλίζοντας επανεκλογή και κοινοβουλευτική πλειοψηφία με τους εθνικιστές συμμάχους του, παρά το υψηλό κόστος ζωής. 

AΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

• ΕΚΡΕΜ ΙΜΑΜΟΓΛΟΥ 51.08%
• ΜΟΥΡΑΤ ΚΟΥΡΟΥΜ. 39.58%

——–
ΑΓΚΥΡΑ

• ΜΑΝΣΟΥΡ ΓΙΑΒΑΣ 60.35%
• ΤΟΥΡΓΚΟΥΤ ΑΛΤΙΝΟΚ 31.69%

——-
ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

• ΡΕΠ/. ΛΑΪΚΟ ΚΟΜΜΑ. (OZΓΚΙΟΥΡ ΟΖΕΛ) 37.74%
• ΚΟΜΜΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ  (ΕΡΝΤΟΓΑΝ)35.5%
• ΚΟΜΜΑ ΝΕΑΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ  (ΕΡΜΑΚΑΝ) 6.19%
• ΚΟΜΜΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΩΝ ΛΑΩΝ  (ΦΙΛΟΚΟΥΡΔΙΚΟ ) 5.67%
   

Reuters – CBS