Οι New York Times αναφέρουν ότι ο επερχόμενος πρόεδρος μπορεί να αποφασίσει ακόμη και να επιτεθεί στο Ιράν μετά τις αποκαλύψεις περί σχεδίων δολοφονίας εναντίον του από την Τεχεράνη
Η νέα πραγματικότητα που έχει προκύψει από την αναδιαμόρφωση των δυνάμεων στη Μέση Ανατολή βρίσκει το Ιράν αποδυναμωμένο και την ηγεσία του προβληματισμένη για τη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.
Παράλληλα τα νέα δεδομένα στη Μέση Ανατολή έχουν πυροδοτήσει και μια εσωτερική συζήτηση στις ΗΠΑ σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση του Τραμπ θα πρέπει να προσεγγίσει την Τεχεράνη με τους New York Times να αναφέρουν ότι ο επερχόμενος πρόεδρος μπορεί να αποφασίσει ακόμη και να επιτεθεί στο Ιράν μετά τις αποκαλύψεις περί σχεδίων δολοφονίας εναντίον του από την Τεχεράνη.
Ειδικότερα, οι προσπάθειες της Ισλαμικής Δημοκρατίας να δολοφονήσει τον Ντόναλντ Τραμπ ως αντίποινα για τη δολοφονία του επικεφαλής των IRGC Κασέμ Σουλεϊμανί μπορεί να οδηγήσουν τον επερχόμενο πρόεδρο σε άμεσο πλήγμα στο Ιράν κατά τη δεύτερη θητεία του.
“Ο Τραμπ ήταν απρόθυμος να επιτεθεί στο Ιράν κατά την πρώτη του θητεία. Αλλά η άποψή του, λένε οι συνεργάτες του, μπορεί να είχε σκληρύνει από τις προσπάθειες της ιρανικής κυβέρνησης να προσλάβει δολοφόνους για να τον δολοφονήσουν », ανέφεραν οι New York Times την Τρίτη.
Στο επίκεντρο τίθεται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και οι επιλογές περιλαμβάνουν είτε άνοιγμα σε διαπραγματεύσεις είτε επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις με απευθείας χτύπημα ή μέσω του Ισραήλ.
Ένα ακόμη πιθανό σενάριο είναι η λύση της «καταναγκαστικής διπλωματίας» που θα θέσει στην Τεχεράνη το δίλημμα να επιλέξει είτε να παραιτηθεί από το πυρηνικό της πρόγραμμα κατόπιν διαπραγματεύσεων είτε θα οδηγηθεί σε αυτή την απόφαση με στρατιωτικά μέσα.
Σε συνεντεύξεις των τελευταίων δύο εβδομάδων, Αμερικανοί και δυτικοί αξιωματούχοι είπαν ότι η συζήτηση για το πυρηνικό μέλλον του Ιράν θα μπορούσε να λάβει δραματική τροπή τους επόμενους μήνες. Αυτή η αξιολόγηση ήρθε μετά την προειδοποίηση του επιθεωρητή πυρηνικών του ΟΗΕ ότι το Ιράν επιταχύνει τον εμπλουτισμό του ουρανίου σε βαθμό που θα μπορούσε να αναπτύξει πυρηνικά.
Ο νέος πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, και ο Τραμπ έχουν εκφράσει την προθυμία τους να διαπραγματευτούν μια νέα πυρηνική συμφωνία, αν και κανένας από τους δύο δεν έχει πει λέξη για τους όρους της.
Αλλά και οι δύο άνδρες γνωρίζουν ότι η στρατιωτική ισορροπία έχει αλλάξει – και ότι η ικανότητα του Ιράν να αντεπιτεθεί στο Ισραήλ μέσω των πληρεξουσίων του, ακόμη και απευθείας, έχει μειωθεί σημαντικά.
Σε δημόσια σχόλια, οι συνεργάτες του Τραμπ αποκάλυψαν ότι η κυβέρνηση του επερχόμενου προέδρου θα ακολουθήσει την πολιτική «μέγιστης πίεσης» που επικεντρώνεται στην περικοπή των εσόδων από το πετρέλαιο του Ιράν.
Μια κρίση που τη δημιούργησε ο Τραμπ
Το πρόγραμμα του Ιράν πάγωσε μετά την πυρηνική συμφωνία του 2015 με την κυβέρνηση Ομπάμα. Όμως ο Τραμπ τη χαρακτήρισε το 2016 «καταστροφή» -για λόγους που δυσκολευόταν να διατυπώσει – και το 2018 αποχώρησε από τη συμφωνία και επέβαλε εκ νέου κυρώσεις. Προέβλεψε ότι οι Ιρανοί θα εκλιπαρούν για μια άλλη συμφωνία. Δεν το έκαναν.
Για δύο χρόνια οι Ιρανοί δεν προχώρησαν στην επανέναρξη της παραγωγής, προσπαθώντας να διαπραγματευτούν έναν τρόπο για να παρακάμψουν τις κυρώσεις της Ευρώπης. Αυτή η προσπάθεια κατέρρευσε, όπως και η αντίστοιχη από την κυβέρνηση Μπάιντεν.
Μια πρόσφατη αξιολόγηση πληροφοριών που παρασχέθηκε στο Κογκρέσο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Ιράν είχε εμπλουτίσει αρκετό ουράνιο για να αναπτύξει πάνω από δώδεκα πυρηνικά όπλα από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν από τη συμφωνία.
Πριν από αρκετές εβδομάδες, το Ιράν επιτάχυνε την παραγωγή εμπλουτισμένου σύμφωνα με τον Ραφαέλ Γκρόσι, γενικό διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Το ποσοστό που έχει συγκεντρώσει είναι λίγο λιγότερο από τον εμπλουτισμό 90% που χρειάζεται για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.
Ο υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν είπε τον Ιούλιο ότι το Ιράν πιθανότατα θα χρειαζόταν απλώς «μία ή δύο εβδομάδες» για να φτάσει στα επίπεδα για την ανάπτυξη πυρηνικών.
Ορισμένα μέλη της κυβερνώσας ελίτ έχουν υποστηρίξει δημόσια από την πρώτη, αποτυχημένη προσπάθεια του Ιράν να χτυπήσει το Ισραήλ με πυραύλους την άνοιξη ότι χρειάζονται ένα πολύ πιο ισχυρό αποτρεπτικό μέσο.
Η πίεση για νέα συμφωνία
Είναι πολύ πιθανό ο Τραμπ να κάνει επίδειξη συγκέντρωσης στρατιωτικών δυνάμεων με σκοπό να χτυπήσει τις ιρανικές εγκαταστάσεις — και στη συνέχεια να ξεκινήσει μια διαπραγμάτευση. Είναι μια προσέγγιση που οι αναλυτές αποκαλούν «καταναγκαστική διπλωματία».
Αλλά η επίτευξη μιας συμφωνίας που υπερβαίνει τη συμφωνία της εποχής Ομπάμα και που ο Τραμπ απέρριψε ως άχρηστη θα ήταν δύσκολη. Με τη συμφωνία του 2015 το 97% του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν βγήκε εκτός χώρας, το αγόρασαν οι Ρώσοι, και καθυστέρησε για χρόνια την ικανότητα του Ιράν να εγκαταστήσει μια νέα γενιά φυγόκεντρων υψηλής απόδοσης, τις γιγάντιες μηχανές που περιστρέφονται με υπερηχητική ταχύτητα για να εμπλουτίσουν ουράνιο. Η απόφαση του Τραμπ να αποχωρήσει από τη συμφωνία έδωσε στο Ιράν μια δικαιολογία να εγκαταστήσει τα νέα μηχανήματα νωρίτερα από ό,τι είχαν συμφωνήσει.
Οποιαδήποτε νέα συμφωνία θα πρέπει σίγουρα να απαιτεί από το Ιράν να παραδώσει όλο το εμπλουτισμένο ουράνιο και όλες αυτές τις φυγόκεντρες και να επιτρέψει την πρόσβαση σε διεθνείς επιθεωρητές σε κάθε ύποπτη εγκατάσταση όπου θα μπορούσε να παραχθεί νέος εξοπλισμός.
Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται ότι θα ξεκινήσει με νέες οικονομικές κυρώσεις, αν και έχουν φτωχό ιστορικό αποτελεσματικότητας.
«Η εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» πρέπει να πιέσει περαιτέρω το Ιράν, ιδιαίτερα μέσω της μείωσης εσόδων του Ιράν από το πετρέλαιο», έγραψε πρόσφατα η Μπεθ Σάνερ, εκπρόσωπος της CIA του Τραμπ κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του. «Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να τεθείς το στόχαστρο ο σκιώδης στόλος που μεταφέρει πετρέλαιο».
Αλλά η ουσία της καταναγκαστικής διπλωματίας είναι το μήνυμα προς το Ιράν ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο —με διπλωματία ή βία— θα πρέπει να εγκαταλείψει τα αποθέματα καυσίμων και τις προσπάθειές του να αναπτύξει πυρηνικά.
Το Ιράν μπορεί να είναι διατεθειμένο να κάνει μια τακτική υποχώρηση, αλλά ποτέ δεν ήταν διατεθειμένο να κλείσει όλες τις εγκαταστάσεις του. Και είναι ασαφές, τουλάχιστον προς το παρόν, πόσο ρίσκο είναι διατεθειμένος να αναλάβει ο . Τραμπ για να πετύχει αυτόν τον στόχο.
Πηγή: skai.gr
