Βερολίνο: Στα βαθιά ο Μερτς πριν καν γίνει καγκελάριος

Απόλυτο επαγγελματισμό, εμπιστευτικότητα, διακριτικότητα και «καμία σέλφι στα σόσιαλ μίντια» ζητά ο Φρίντριχ Μερτς, επικεφαλής των Χριστιανοδημοκρατών, στις διαπραγμετεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης «μεγάλου συνασπισμού» με τους Σοσιαλδημοκράτες, που πλέον εισέρχονται επίσημα στην πιο κρίσιμη φάση τους. Δέκα μέρες αναμένεται να διαρκέσουν οι διεργασίες 16 ομάδων εργασίας που θα αποτελούνται από εκπροσώπους των Χριστιανοδημοκρατών (CDU), των Βαυαρών Xριστιανοκοινωνιστών (CSU) και των Σοσιαλδημοκρατών (SPD).

Tα πορίσματα των διαβουλεύσεων θα παραδοθούν στην τελική διαπραγματευτική ομάδα για τον σχηματισμό κυβέρνησης, στην οποία θα παρίστανται και οι επικεφαλής των κομμάτων. Στη συνέχεια ένα προσχέδιο συμφωνίας αναμένεται να κατατεθεί στα κόμματα για έγκριση.

Oι Σοσιαλδημοκράτες έχουν ήδη δηλώσει ότι θα πρέπει να ζητηθεί η γνώμη των μελών του κόμματος σε συνέδριο. Ο Φρίντριχ Μερτς από την πλευρά του ζητά επίσπευση των διαδικασιών και το αργότερο κυβέρνηση μέχρι το Πάσχα, ιδανικά νωρίτερα.

Πρώτο crash test: αναθέωρηση του χρεόφρενου

Πρώτο μεγάλο τεστ για τον Φρίντριχ Μερτς είναι η αναθεώρηση, ιστορικών διαστάσεων εάν πράγματι ευδοκιμήσει, του κανόνα του «χρεόφρενου», που εγγράφεται στο γερμανικό Σύνταγμα και αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της γερμανικής δημοσιονομικής πειθαρχίας. Το πρωί της Πέμπτης ξεκίνησε στην Ολομέλεια της Μπούντεσταγκ, υπό την παλαιά ακόμη σύνθεσή της, η πρώτη διαβούλευση για τη σχεδιαζόμενη αναθεώρηση.

Στόχος της αναθεώρησης του κανόνα του χρεόφρενου είναι να δοθεί πράσινο φως για εκτεταμένες επενδύσεις στον τομέα της άμυνας και των υποδομών, κάτι που αποτελεί και προϋπόθεση για την ευδοκίμηση της κυβερνητικής συνεργασίας των δύο κομμάτων της Χριστιανικής Ένωσης με τους Σοσιαλδημοκράτες.

Ο κανόνας του χρεόφρενου εντάχθηκε στο γερμανικό Σύνταγμα το 2009, στη σκιά της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης και δεσμεύει τόσο την ομοσπονδιακή κυβέρνηση όσο και τις κυβερνήσεις των 16 ομόσπονδων κρατιδίων για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς με ελάχιστο πρόσθετο δημόσιο δανεισμό. Με απλά λόγια, ο κανόνας αυτός απαγορεύσει τον δημόσιο δανεισμό πέραν του 0,25% του γερμανικού ΑΕΠ.

Σύμφωνα με το Γερμανικό Σύνταγμα, εξαιρέσεις επιτρέπονται μόνο για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών ή καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που θα μπορούσαν να είναι επιζήμιες για τη χώρα. Πέραν όμως από τη μεταρρύθμιση του χρεόφρενου, Χριστιανική Ένωση και Σοσιαλδημοκράτες συμφωνούν προκαταρκτικά και στη σύσταση Ειδικού Ταμείου ύψους 500 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη χρηματοδότηση επενδύσεων για τις υποδομές και την άμυνα την επόμενη δεκαετία.

Πράσινοι: Όχι στον Μερτς – Δεν δίνονται κλιματικές εγγυήσεις

Για να περάσει πάντως η πρόταση για συνταγματική αναθεώρηση απαιτείται πλειοψηφία 2/3 στη γερμανική βουλή, που στην πράξη σημαίνει ότι θα πρέπει να υπερψηφιστεί και από τους Πρασίνους, οι οποίοι μέχρι στιγμής δεν συναινούν. Κορυφαία στελέχη των Πρασίνων εκτιμούν ότι υπάρχουν ακόμη σοβαρά κενά και αδύναμα σημεία στην πρόταση για αναθεώρηση του χρεόφρενου.

Σύμφωνα με την επικεφαλής της Κ.Ο. των Πρασίνων από την αριστερή πτέρυγα του κόμματος, Καταρίνα Ντρέγκε, οι Πράσινοι δεν θα στηρίξουν τις προτάσεις Μερτς. Για την ίδια δεν δίνονται μέχρι στιγμής αξιόπιστες δεσμεύσεις για την προστασία του κλίματος: ούτε ως προς το Ειδικό Ταμείο ούτε ως προς μελλοντικές εξαιρέσεις από το φρένο χρέους.

Από την πλευρά του ο Φρίντριχ Μερτς φαίνεται να προσπαθεί να λάβει με κάθε τρόπο την συγκατάθεση των Πρασίνων, τονίζοντας την κρισιμότητα της ιστορικής περιόδου στην οποία έχει εισέλθει η Γερμανία και ο πλανήτης με φόντο τον Λευκό Οίκο και την Ουκρανία και διαμηνύοντας σε κάθε αποστροφή του λόγου του ότι οι καιροί επιτάσσουν ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας. «Τι άλλο ζητάτε από εμάς σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα;» ανέφερε από τη γερμανική Βουλή, απευθυνόμενος προς τους βουλευτές των Πρασίνων.

Πιέσεις πάντως στους Πρασίνους για συναίνεση ασκεί και ο συμπρόεδρος των Σοσιαλδημοκρατών Λαρς Κλινγκμπάιλ, ο οποίος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Όταν η ιστορία χτυπά την πόρτα μας, πρέπει να την ανοίξουμε. Δεν ξέρουμε αν θα έχουμε δεύτερη ευκαιρία».

Στο μεταξύ, τόσο η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), που στην επόμενη Βουλή θα είναι το δεύτερο σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμμα, όσο και η Αριστερά, προσέφυγαν στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης για καταπάτηση των δικαιωμάτων της επόμενης Bουλής αλλά και για έλλειψη δημοκρατικής νομιμοποίησης της παλαιάς Bουλής. Η παλαιά βουλή ωστόσο τυπικά διατηρεί όλες τις δικαιοδοσίες της μέχρι να συγκροτηθεί επίσημα η νέα βουλή.

Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού έχει οριστεί για τις 18 Μαρτίου στη γερμανική Bουλή, όπου αναμένεται και σχετική ψηφοφορία. Η νέα Bουλή αναμένεται να συσταθεί σε σώμα στις 25 Μαρτίου.