Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) ενέκρινε, βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, το ελληνικό μέτρο στήριξης για την κατασκευή δύο τμημάτων στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ).
Η οικονομική ενίσχυση θα επιτρέψει την ολοκλήρωση αυτού του μέρους του Διευρωπαϊκού Οδικού Δικτύου και θα προωθήσει την οικονομική ανάπτυξη της Κρήτης χωρίς να προκαλεί αθέμιτη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Μέρος της χρηματοδότησης προέρχεται από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας («RRF»).
Η Ελλάδα κοινοποίησε στην Επιτροπή τα σχέδιά της για χορήγηση ενίσχυσης που θα συμβάλει στη χρηματοδότηση της κατασκευής του τμήματος Χανιά – Χερσόνησος του αυτοκινητοδρόμου, μήκους 106 χιλιομέτρων. Το έργο περιλαμβάνει επίσης τη δυνατότητα κατασκευής του τμήματος Κίσσαμος – Χανιά, μήκους 30 χιλιομέτρων. Το έργο αποτελεί μέρος ευρύτερου σχεδίου για την αναβάθμιση του ΒΟΑΚ, ο οποίος είναι η κύρια οδική υποδομή της Κρήτης, με συνολικό μήκος περίπου 300 χιλιόμετρα.
Το έργο της κατασκευής του ΒΟΑΚ έχει ανατεθεί στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με 35ετή παραχώρηση. Η σύμβαση, ύψους άνω των 1,75 δισ. ευρώ, προβλέπει διόδια πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο νέος αυτοκινητόδρομος. Πρόκειται για προσωρινούς μετωπικούς σταθμούς διοδίων, όταν παραδοθούν συγκεκριμένα τμήματα του οδικού άξονα. Για τις ανάγκες περάτωσης αυτού του σημαντικού οδικού έργου, που αναβαθμίζει σημαντικά την Κρήτη, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προχώρησε στη σύσταση εταιρείας ειδικού σκοπού, η οποία θα ενεργεί ως παραχωρησιούχος και θα σχεδιάζει, θα κατασκευάζει, θα χρηματοδοτεί, θα λειτουργεί και θα συντηρεί τα τμήματα του αυτοκινητόδρομου.
Σύμφωνα με την απόφαση της Κομισιόν, η εταιρεία ειδικού σκοπού της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ θα λάβει από το Ελληνικό Δημόσιο:
- Επιχορήγηση ύψους περίπου 792 εκατ. ευρώ και
- επιπλέον ποσοστό περίπου 65% επί των διοδίων που καταβάλλουν οι χρήστες του αυτοκινητοδρόμου (γνωστό ως «πλεόνασμα σκιωδών διοδίων»).
Η δημόσια χρηματοδότηση θα παρέχεται εν μέρει μέσω του RRF, κατόπιν θετικής αξιολόγησης από την Επιτροπή του Ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και της έγκρισής του από το Συμβούλιο.
Γιατί η Κομισιόν ενέκρινε την κρατική ενίσχυση του ΒΟΑΚ
Η Επιτροπή αξιολόγησε το μέτρο βάσει του άρθρου 107(3)(γ) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη να υποστηρίζουν την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή περιοχών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Πιο συγκεκριμένα, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι:
- Η ενίσχυση παρέχει κίνητρο στον παραχωρησιούχο να αναλάβει το έργο, το οποίο θα συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη της Κρήτης. Το έργο θα στηρίξει τις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, θα βελτιστοποιήσει τις συνθήκες κυκλοφορίας και θα αυξήσει σημαντικά την οδική ασφάλεια.
- Η ενίσχυση είναι αναγκαία και αναλογική για την υλοποίηση του έργου. Ειδικότερα, η Ελλάδα απέδειξε ότι η δημόσια χρηματοδότηση δεν υπερβαίνει το χρηματοδοτικό κενό μεταξύ της επένδυσης και των μελλοντικών οικονομικών αποδόσεων, και επομένως περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο για την ολοκλήρωση του έργου. Η συμβολή του μέτρου στην ανάπτυξη οικονομικών περιοχών και δραστηριοτήτων υπερτερεί των περιορισμένων αρνητικών επιπτώσεών του όσον αφορά τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και τον αντίκτυπο στο εμπόριο μεταξύ των κρατών – μελών.
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η δημόσια χρηματοδότηση για την κατασκευή των τμημάτων Χανιά – Χερσόνησος και Κίσσαμος – Χανιά του ΒΟΑΚ είναι σύμφωνη με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.
Το άρθρο “ΒΟΑΚ: Πράσινο φως της Κομισιόν στην κρατική ενίσχυση 792 εκατ. ευρώ“, δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο CRETA24.
