Άμυνα: Η Ευρώπη έχει ανάγκη τη Γαλλία – και τούμπαλιν

Η αμυντική βιομηχανία της Γαλλίας είναι μία από τις ισχυρότερες της Ευρώπης και διεκδικεί κομβικό ρόλο στη στρατιωτική αυτονομία της ηπείρου. Πρέπει όμως να έχει και διάθεση για συνεργασία.

Ο Μακρόν είχε αναφερθεί στη λεγόμενη στρατηγική αυτονομία ήδη από το 2017. «Όσον αφορά την άμυνα, εμείς ως Ευρώπη θα πρέπει να μπορούμε να δραστηριοποιούμαστε αυτόνομα, συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ», είχε δηλώσει τότε ο Γάλλος πρόεδρος.

Η θέση του εκείνη την περίοδο δεν είχε βρει ευήκοα ώτα. Σήμερα όμως, με τις διεθνείς γεωστρατηγικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, τα πράγματα έχουν αλλάξει.

Η ΕΕ συμφώνησε προσφάτως στη δημιουργία του “Rearm-Europe”, το οποίο προβλέπει επενδύσεις περίπου 800 δισεκατομμυρίων ευρώ στην ευρωπαϊκή άμυνα έως το 2030. Πολλά κράτη-μέλη της Ένωσης δείχνουν διατεθειμένα να αυξήσουν τον στρατιωτικό τους προϋπολογισμό – και η Γαλλία θα μπορούσε να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στον εξοπλισμό της Ευρώπης.

Η Γαλλία προχωρά σε επενδύσεις στην άμυνα

Μέχρι το 2030 ο προϋπολογισμός της Γαλλίας για τον στρατό πρόκειται σχεδόν να διπλασιαστεί – επί του παρόντος βρίσκεται περίπου στα 50 δισεκατομμύρια ευρώ, που αναλογούν στο 2% του ΑΕΠ της χώρας.

Η γαλλική αμυντική βιομηχανία περιλαμβάνει 20.000 επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν 200.000 εργαζομένους. «Η Γαλλία είναι ουσιαστικά παρούσα σε όλους τους τομείς παραγωγής», επισημαίνει στην DW η Φανί Κουλόμπ, οικονομολόγος άμυνας στο Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ. Η Γαλλία επενδύει πολλά χρήματα στην άμυνα ήδη από τη δεκαετία του 1960. Και «παρ’ ότι οι επενδύσεις μειώθηκαν κάπως μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου στη δεκαετία του 1990, αυτό άλλαξε και πάλι μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους και τον επακόλουθο πόλεμο ενάντια στην τρομοκρατία. Παράλληλα, η Γαλλία διεξήγαγε πάντοτε αποστολές στο εξωτερικό, όπως για παράδειγμα στη Λιβύη και στη ζώνη του Σαχέλ», συνεχίζει η ειδικός.

Έτσι, η γαλλική αμυντική βιομηχανία συνέχισε σταθερά να εξελίσσεται, αλλά και να διατηρεί τις δυνατότητες ανάλυσης των ενδεχόμενων απειλών και προκλήσεων – εν αντιθέσει, για παράδειγμα, με τη Γερμανία. Ως εκ τούτου, η Γαλλία σήμερα πρωτοστατεί στην παραγωγή και εξέλιξη οπλικών συστημάτων με τεχνολογίες αιχμής, εστιάζοντας, για παράδειγμα, περισσότερο στην κατασκευή εξελιγμένων πολεμικών αεροσκαφών, όπως τα Rafale, και λιγότερο στην παραγωγή ελαφρού οπλισμού και πυρομαχικών – υπολογίζοντας πως ούτως ή άλλως τέτοιου είδους προϊόντα μπορούν ανά πάσα στιγμή να παραχθούν και να εξελιχθούν ευκολότερα.

Ζήτημα χρημάτων και πρώτων υλών

Κατά την Κουλόμπ πάντως, η επανεκκίνηση της παραγωγής ελαφριών όπλων και πυρομαχικών ενδέχεται να μην είναι και εντελώς απλή υπόθεση. «Θα χρειαστούν τεράστιες ποσότητες πρώτων υλών, οι οποίες θα είναι δύσκολο να βρεθούν έπειτα και από τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία, που προμήθευε πρώτες ύλες», εξηγεί η οικονομολόγος. «Εκτός αυτού, θα πρέπει επίσης να εκπαιδεύσουμε περισσότερους μηχανικούς και ειδικούς. Διότι τα τελευταία χρόνια οι βιομηχανικοί τομείς της Γαλλίας έχουν συρρικνωθεί».

Εδώ έρχεται και ένα επιπλέον ζήτημα: τα χρήματα για την αύξηση της παραγωγής. Η χώρα έχει υψηλό δημόσιο χρέος και θα πρέπει να κάνει δραστική εξοικονόμηση, προκειμένου να μειώσει το έλλειμμα στον προϋπολογισμό της. Το γαλλικό κράτος έχει ανακοινώσει τη δημιουργία ενός ειδικού ταμείου για την άμυνα σε συνεργασία με τη δημόσια επενδυτική τράπεζα BPIFrance, από το οποίο θα διατεθούν 450 εκατομμύρια ευρώ, ενώ υπάρχουν διαβουλεύσεις και για άλλα χρηματοπιστωτικά προϊόντα γύρω από την άμυνα. Επιπλέον, με στόχο την ανάπτυξη και εξέλιξη των αμυντικών τεχνολογιών, η Γαλλία στηρίζει και τις δυναμικές start-ups του κλάδου, οι οποίες είναι πιο ευέλικτες σε αυτό το κομμάτι από τις μεγάλες επιχειρήσεις.

Ανταγωνισμός με τον Ίλον Μασκ

Η πρόσφατη επεισοδιακή επίσκεψη του προέδρου Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο προκάλεσε σε πολλούς ανησυχία πως οι προμήθειες πρώτων υλών είναι κάθε άλλο παρά εξασφαλισμένες – όπως το ίδιο ισχύει και για τη στήριξη των ΗΠΑ προς την Ουκρανία. Η συνθήκη αυτή ενίσχυσε έτσι τη διάθεση πολλών Γάλλων να επενδύσουν χρήματα στην αμυντική βιομηχανία της χώρας τους.

Το αυξανόμενο ενδιαφέρον των επενδυτών γίνεται αισθητό και για την Cailabs, μία γαλλική start-up που από το 2013 δραστηριοποιείται στην κατασκευή ειδικών σταθμών, οι οποίοι είναι σε θέση να επικοινωνούν μέσω τεχνολογίας λέιζερ με δορυφόρους. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εξασφαλίσουν σύνδεση στο διαδίκτυο, αλλά και ασφαλείς επικοινωνίες – αποτελώντας έτσι ανταγωνιστικό προϊόν για τα συστήματα που κατασκευάζει η Starlink του Αμερικανού δισεκατομμυριούχου Ίλον Μασκ.

«Οι σταθμοί μας είναι επίσης δύσκολο να εντοπιστούν, διότι δεν βασίζονται σε ραδιοσήματα, αν και προς το παρόν είναι πολύ μεγάλοι σε μέγεθος και ως εκ τούτου δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο μέτωπο», εξηγεί στην DW ο επικεφαλής της εταιρείας, Ζαν-Φρανσουά Μοριζούρ. Παρ’ όλα αυτά, το 50% του τζίρου της εταιρείας προέρχεται από στρατιωτικές εφαρμογές της τεχνολογίας της – ένα ποσοστό που σύντομα θα ανέλθει στο 80%. «Έως τώρα εξάγουμε το μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων μας στις ΗΠΑ. Όμως αυτό θα μπορούσε να αλλάξει σύντομα, μεταξύ άλλων και μέσω της χρηματοδότησης από την ΕΕ».

Η Ευρώπη έχει ανάγκη τη Γαλλία – και τούμπαλιν

Η start-up Kayrros, από την άλλη πλευρά, υπέγραψε προσφάτως τις πρώτες της συμβάσεις με επιχειρήσεις της αμυντικής βιομηχανίας. Η εταιρεία αναλύει αλλαγές σε δορυφορικές λήψεις με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης – μια τεχνολογία που θα μπορούσε να χρησιμεύσει και στην ανάλυση των κινήσεων ενός στρατεύματος. Και εδώ, όπως και σε καθετί σχετικό με τις δορυφορικές εικόνες και γενικώς τα συστήματα του διαστήματος, η Γαλλία βρίσκεται σε άμεσο ανταγωνισμό τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με άλλες μεγάλες δυνάμεις.

Ωστόσο, η χώρα θα πρέπει να μην παρασυρθεί από τις φιλοδοξίες της. Όπως τονίζει στην DW η Ντελφίν Ντεσό-Ντουτάρ, πολιτική επιστήμονας και αναπληρώτρια επικεφαλής του γαλλικού Ερευνητικού Κέντρου για τη Διεθνή Ασφάλεια και τις Ευρωπαϊκές Συνεργασίες, «η Γαλλία δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις ΗΠΑ ως ηγέτιδα δύναμη στον τομέα της ασφάλειας – το ζητούμενο είναι η συνεργασία με άλλα ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Γερμανία και η Ιταλία». Κατά την ειδικό, η ανέλιξη και η συνεργασία περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών στις αμυντικές τεχνολογίες «είναι απαραίτητες για την επίτευξη καλύτερων και μεγαλύτερης κλίμακας αποτελεσμάτων. Γι’ αυτό και η Γαλλία θα πρέπει να κινηθεί περισσότερο διπλωματικά και χωρίς να περιφρονεί τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη».

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς