Ο κόσμος γνωρίζει ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είναι οργισμένος με το Ιράν.
Όμως, σύμφωνα με αξιωματούχους της περιοχής, η αμερικανική δυσαρέσκεια δεν περιορίζεται στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Στο στόχαστρο βρίσκεται πλέον και το Ομάν, η μικρή χώρα στην απέναντι πλευρά του Στενού του Ορμούζ.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Όπως αναφέρει σε εκτενή του ανάλυση το Assosciated Press, το Ομάν έχει διαδραματίσει έναν σχετικά διακριτικό ρόλο από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, μεταξύ άλλων μέσω της διαμεσολάβησης.
Η γεωγραφική του θέση, ωστόσο, έχει φέρει το σουλτανάτο σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση: καλείται να διαπραγματευτεί με την Τεχεράνη για τον τρόπο διαχείρισης της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας στενό, ενώ ταυτόχρονα βρίσκεται αντιμέτωπο με τις απειλές του Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε αυτή την εβδομάδα στον δημοσιογράφο του Fox News Τρέι Γινγκστ ότι οι ΗΠΑ θα βομβαρδίσουν το Ομάν εάν «σταθεί εμπόδιο», χρησιμοποιώντας μάλιστα και βωμολοχία για να υπογραμμίσει τη σοβαρότητα της προειδοποίησής του.
Δεν πρόκειται για την πρώτη ανάλογη απειλή που έχει διατυπώσει ο Τραμπ.
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν δεν απάντησε άμεσα σε ερωτήσεις μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σχετικά με την τελευταία απειλή του Αμερικανού προέδρου, ούτε για το πότε το Ομάν και το Ιράν ενδέχεται να εκδώσουν κοινή δήλωση σχετικά με τη συμφωνία που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση.
Η εξέλιξη αυτή στρέφει την προσοχή σε μια χώρα που βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της διελκυστίνδας ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Ο Τραμπ δεν είναι ευχαριστημένος με την επικείμενη συμφωνία Ομάν – Ιράν
Ο Τραμπ απείλησε το Ομάν επειδή δεν είναι ικανοποιημένος από το γεγονός ότι το σουλτανάτο βρίσκεται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν για τη λειτουργία και τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με δύο περιφερειακούς αξιωματούχους που μίλησαν την Τρίτη.
Ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται υπό πίεση. Είχε δεσμευτεί για έναν γρήγορο πόλεμο και για ένα αποδυναμωμένο Ιράν, αλλά και για μια καλύτερη συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Αντί γι’ αυτό, το Ιράν χρησιμοποίησε το Στενό του Ορμούζ ως νέο διαπραγματευτικό όπλο.
Οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν έχουν πλέον σταματήσει.
Αυτή την εβδομάδα έληξε η περίοδος των 60 ημερών που ξεκίνησε μετά την υπογραφή μιας ενδιάμεσης συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, η οποία είχε στόχο να ανοίξει τον δρόμο για πιο λεπτομερείς διαπραγματεύσεις.
Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η συμφωνία θα παραταθεί.
Ο Τραμπ δηλώνει πλέον ότι δεν έχουν προγραμματιστεί νέες συνομιλίες με το Ιράν.
Έτσι, οι μόνες επιβεβαιωμένες συζητήσεις που διεξάγονται αυτή τη στιγμή αφορούν το Ιράν και το Ομάν και επικεντρώνονται στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.
Οι διαπραγματεύσεις αυτές συνεχίζονται εδώ και εβδομάδες.
Το Ομάν έχει αποφύγει να δώσει πολλές πληροφορίες δημοσίως, ενώ η Τεχεράνη αναφέρει ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται στη διαδικασία ολοκλήρωσης μιας κοινής δήλωσης.
Υπάρχει, παράλληλα, ευρέως διαδεδομένη η εκτίμηση ότι το Ιράν δεν βιάζεται ιδιαίτερα να ολοκληρώσει τη διαδικασία.
Ο Τραμπ έχει εξαπολύσει επανειλημμένα απειλές κατά του Ιράν. Τώρα εκφράζει δημόσια την απογοήτευσή του και απέναντι στο Ομάν.
Το σουλτανάτο προσπαθούσε να διαμεσολαβήσει για την ειρήνη
Το Ομάν, με πληθυσμό λίγο πάνω από 5 εκατομμύρια κατοίκους, αποτελεί έναν από τους πιο χαμηλών τόνων παράγοντες στον Κόλπο.
Παράλληλα, έχει επιτρέψει στον αμερικανικό στρατό να χρησιμοποιεί τις εγκαταστάσεις του.
Η Ουάσινγκτον, ωστόσο, έχει χαρακτηρίσει τις αμυντικές σχέσεις με το Ομάν μικρότερης κλίμακας σε σύγκριση με εκείνες που διατηρεί με άλλους συμμάχους και εταίρους στον Κόλπο, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Σε αντίθεση με άλλα κράτη της περιοχής, το Ομάν δεν έχει βρεθεί στο επίκεντρο των επιθέσεων κατά τη διάρκεια του πολέμου, τουλάχιστον όχι στον βαθμό που το Ιράν έχει επιτεθεί σε άλλες γειτονικές χώρες του Κόλπου.
Το Ινστιτούτο Quincy για Υπεύθυνη Πολιτική, με έδρα την Ουάσινγκτον, σημειώνει ότι λιμάνια του Ομάν έχουν γίνει στόχος επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Ωστόσο, το Ιράν δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για αυτές τις επιθέσεις, ενώ ούτε το Ομάν έχει κατηγορήσει την Τεχεράνη. Παράλληλα, κανένας πύραυλος δεν έχει πλήξει μέχρι στιγμής ομανικό έδαφος.
Οι ηγέτες του Ομάν προτιμούν εδώ και χρόνια τη συνεργασία με το Ιράν.
Το σουλτανάτο έχει συμμετάσχει σε διάφορες προσπάθειες διαμεσολάβησης στην περιοχή, αν και το συγκεκριμένο έργο έχει περάσει πλέον σε μεγάλο βαθμό στα χέρια του Κατάρ και του Πακιστάν.
Η διεθνής προσοχή στράφηκε περισσότερο προς το Ομάν μετά την υπογραφή της ενδιάμεσης συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν.
Λίγο μετά την υπογραφή της, η σχετική ηρεμία διακόπηκε όταν το Ιράν άρχισε να πυροβολεί εναντίον πλοίων που επιχειρούσαν να διασχίσουν το Στενό του Ορμούζ κοντά στις ακτές του Ομάν, σε μια θαλάσσια διαδρομή που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ.
Η συμφωνία για τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ
Τώρα, το Ομάν βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις που φαίνεται να καθοδηγούνται σε μεγάλο βαθμό από το Ιράν.
Η Τεχεράνη έχει περιγράψει τις συνομιλίες ως προσπάθεια για την «ανάπτυξη μηχανισμών για την ασφαλή πλοήγηση μέσω του Πορθμού του Ορμούζ, σεβόμενοι παράλληλα τα κυριαρχικά δικαιώματα και την κυριαρχία και των δύο παράκτιων κρατών, καθώς και την ασφάλεια και τα εθνικά συμφέροντα του Ιράν».
Οι μηχανισμοί που θα συμφωνηθούν ενδέχεται να περιλαμβάνουν και τέλη.
Περιφερειακοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι η αναδυόμενη συμφωνία προβλέπει ένα συγκεκριμένο σύστημα διέλευσης πλοίων από το Στενό του Ορμούζ.
Σύμφωνα με το σχέδιο, τα πλοία θα εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο μέσω μιας θαλάσσιας διαδρομής που ελέγχεται από το Ιράν και θα εξέρχονται μέσω μιας άλλης διαδρομής που ελέγχεται από το Ομάν.
Ωστόσο, οποιαδήποτε συμφωνία φαίνεται να εξαρτάται από την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
Το Ομάν περιέγραψε νωρίτερα αυτόν τον μήνα τις συνομιλίες ως μια διαδικασία που «προχωρά σε θετική και εποικοδομητική ατμόσφαιρα».
Στην ίδια ανακοίνωση, ωστόσο, το Μουσκάτ καταδίκασε τις επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον πλοίων που διέρχονται από το στενό.
Μετά τη συνάντηση της Τρίτης μεταξύ του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν και του Αιγύπτιου ομολόγου του, η Αίγυπτος ανέφερε ότι η συμφωνία Ιράν – Ομάν θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την επιστροφή των ΗΠΑ και του Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Στόχος θα ήταν μια «ολοκληρωμένη και μόνιμη συμφωνία που θα αντιμετωπίζει όλες τις ανησυχίες και θα ενισχύει την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα».
Το Ομάν παγιδευμένο ανάμεσα σε δύο δυνάμεις
Δεν είναι σαφές ποιες θα είναι οι επιπτώσεις της νέας απειλής του Τραμπ.
Το Ομάν βρίσκεται ουσιαστικά παγιδευμένο ανάμεσα σε δύο βαριά οπλισμένες και αποφασισμένες δυνάμεις.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες διατηρούν στρατιωτική παρουσία και ζητούν την απρόσκοπτη λειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Από την άλλη βρίσκεται το Ιράν, το οποίο ελέγχει μεγάλο μέρος της βόρειας πλευράς του στενού και έχει χρησιμοποιήσει τη δυνατότητα ελέγχου της ναυσιπλοΐας ως μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις.
Την ίδια στιγμή, οι παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων εμπορευμάτων μπορούν να διέρχονται από το στενό μόνο σε περιορισμένο επίπεδο, ενώ τα πλοία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο επίθεσης.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε εξέλιξη στην περιοχή άμεσα σημαντική για τις διεθνείς αγορές.
Η σιωπηλή στάση του Μουσκάτ
Παρά τη δημόσια απειλή του Αμερικανού προέδρου, η αντίδραση του Ομάν μέχρι στιγμής είναι ιδιαίτερα συγκρατημένη.
Μετά την τελευταία απειλή του Τραμπ, το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ομάν συνέχισε να δημοσιεύει ειδήσεις για την καθημερινότητα της χώρας, μεταξύ άλλων για το Χρηματιστήριο του Μουσκάτ, τον αθλητισμό, αλλά και τις εισαγωγές καφέ και τσαγιού.
Αντίστοιχα, οι ανακοινώσεις του υπουργείου Εξωτερικών επικεντρώθηκαν σε διπλωματικές συναντήσεις και εθιμοτυπικές επαφές.
Δεν είναι σαφές εάν η απειλή του Τραμπ θα επηρεάσει τις συνομιλίες μεταξύ Ομάν και Ιράν.
Δεν είναι επίσης σαφές εάν θα οδηγήσει τις δύο χώρες να επιταχύνουν τις διαδικασίες προκειμένου να οριστικοποιήσουν και να ανακοινώσουν τη συμφωνία τους.
Ένα πράγμα, ωστόσο, είναι σαφές: ο Αμερικανός πρόεδρος μεταφέρει πλέον και προς το Ομάν την αυξανόμενη ένταση που επικρατεί στην κυβέρνησή του, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και η παγκόσμια οικονομία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο Στενό του Ορμούζ.
Οποιοδήποτε σημάδι αποκλιμάκωσης ή, αντίθετα, περαιτέρω κλιμάκωσης στην περιοχή που ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από το Ιράν θα μπορούσε να έχει άμεσες συνέπειες για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά και τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Πηγή: skai.gr
