Ανταλλαγή κρατουμένων: Εκατοντάδες ακόμη παραμένουν στις ρωσικές φυλακές

Ρωσία και Δύση προχώρησαν αυτή τη βδομάδα σε μια «ιστορική ανταλλαγή» κρατουμένων. Η Μόσχα απελευθέρωσε 16 ανθρώπους που κρατούνταν σε ρωσικές φυλακές, ανάμεσά τους τρεις Αμερικανοί υπήκοοι. Και μπορεί ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν να ετοίμασε ολόκληρη φιέστα για να υποδεχθεί τους πρώην κρατούμενους ωστόσο σε δημοσίευμά του το Politico αναφέρει ότι δεκάδες άλλοι παραμένουν φυλακισμένοι στις ρωσικές φυλακές.

Η δραματική συμφωνία της Πέμπτης επευφημήθηκε από πολλούς στη Δύση και στους ρωσικούς κύκλους, με 16 πολιτικούς κρατούμενους να απελευθερώνονται από τα νύχια του Κρεμλίνου. Το πώς συντάχθηκε η τελική λίστα των κρατουμένων που συμμετείχαν στην ανταλλαγή αποτελεί επτασφράγιστο μυστικό που οι διπλωμάτες δε θα αποκαλύψουν ποτέ. Αλλά αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι ότι περίπου 1.000 πολιτικοί κρατούμενοι συνεχίζουν να μαραζώνουν στα ρωσικά κέντρα κράτησης και τις ποινικές αποικίες.

Για αυτούς και τους υποστηρικτές τους, η «ιστορική ανταλλαγή» αυτής της εβδομάδας τους δίνει μια ελπίδα και ταυτόχρονα καταστρέφει τις δικές τους προοπτικές για ένα γρήγορο τέλος από την  κόλαση που ζουν.

Και παρά το γεγονός ότι οι ξένοι κρατούμενοι είναι εκείνοι που τραβούν τα βλέμματα, οι περισσότεροι πολιτικοί όμηροι στις ρωσικές φυλακές είναι… Ρώσοι. Για τον έξω κόσμο, και για ένα μεγάλο τμήμα της κρατικής τηλεόρασης είναι αόρατοι. Για τους περιθωριοποιημένους αλλά συχνά στωικούς αγωνιστές τους, είναι ήρωες.

Ένα άτομο για το οποίο πολλοί εξεπλάγησαν όταν έμαθαν ότι δε συμπεριλήφθηκε στην ανταλλαγή είναι ο πολιτικός της αντιπολίτευσης Αλεξέι Γκορίνοφ, ο πρώτος που καταδικάστηκε σε βαριά ποινή φυλάκισης (επτά χρόνια) τον Ιούλιο του 2022 επειδή επέκρινε την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία . Σε κέντρο κράτησης στο Βλαντιμίρ, ανατολικά της Μόσχας, σήμερα και πάσχοντας από χρόνια πνευμονοπάθεια, ο 63χρονος Γκορίνοφ, κατηγορήθηκε πρόσφατα με νέες κατηγορίες, αυτή τη φορά για «δημόσια δικαιολόγηση της τρομοκρατίας» αφού συζήτησε τον πόλεμο της Ουκρανίας με άλλους κρατούμενους. 

Εκτός από τον Γκορίνοφ υπάρχουν πολλοί άλλοι επιφανείς κρατούμενοι. Κάποιοι, όπως ο Γιούρι Ντμίτριεφ, ιστορικός της σοβιετικής καταστολής, φυλακίστηκαν χρόνια πριν από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Άλλοι έχουν γίνει θύματα της ρωσικής καταστολής της ελευθερίας του λόγου εν καιρώ πολέμου, όπως οι ηθοποιοί Yevgenia Berkovich και Svetlana Petrichuk, που κατηγορούνται για «δικαίωση της τρομοκρατίας» σε ένα έργο που ανέβασαν.

Συνολικά, οι υποθέσεις τους – και εκατοντάδες άλλες – χαρτογραφούν το διευρυνόμενο κύμα καταστολής που υπάρχει στο Κρεμλίνο το οποίο δεν έχει αφήσει κανένα μέρος της κοινωνίας ασυγκίνητο και δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης.

Ο δικηγόρος του Γκορίνοφ, Ντένις Σέντοφ, μιλώντας στο Politico είπε ότι δεν είχε επικοινωνήσει με τον πελάτη του πριν από την ανταλλαγή. Όμως, όπως πολλοί άλλοι, ομολόγησε ότι είχε «ανάμεικτα συναισθήματα». Ήταν μια θετική εξέλιξη το γεγονός ότι ορισμένα από τα πιο εξέχοντα στελέχη της αντιπολίτευσης της Ρωσίας ήταν τώρα ελεύθερα, είπε. Ωστόσο, τόνισε ότι αυτό δεν αλλάζει την κατεύθυνση του καθεστώτος του Πούτιν στο εσωτερικό. «Η καταστολή είναι μέρος της πολιτικής τους», είπε. 

Ένα μοναδικό γεγονός 

Η συμφωνία αυτής της εβδομάδας ήταν εξαιρετική ως προς την πολυπλοκότητα και την κλίμακά της. Με επτά κυβερνήσεις να συμμετέχουν, σε τρεις ηπείρους, και συνολικά 24 άτομα να ανταλλάσσονται, η ανταλλαγή είναι ένα μοναδικό γεγονός στη ρωσική, αμερικανική και γερμανική ιστορία από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.

Εν μέσω εκκλήσεων για μια ειρηνευτική συμφωνία με την Ουκρανία, το μήνυμα ότι η Ρωσία είναι ένας αξιόπιστος διαπραγματευτικός εταίρος είναι ένα μήνυμα που το Κρεμλίνο επιθυμεί να προωθήσει. Μια πιο προσεκτική ματιά όμως στην ανταλλαγή, υποδηλώνει το αντίθετο, σχολιάζει το Politico.

Αρχικά, η ανταλλαγή επρόκειτο να περιλάμβανε τον Αλεξέι Ναβάλνι με τον Πούτιν να είναι πρόθυμος να τον ανταλλάξει με τον Βαντίμ Κρασίκοφ, έναν εκτελεστή της FSB που καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη στη Γερμανία για τη δολοφονία ενός Τσετσένου αντιφρονούντα. Όμως, καθώς οι συνομιλίες φέρεται να συνεχίζονταν, τον περασμένο Δεκέμβριο ο Ναβάλνι πέθανε μυστηριωδώς. 

Σύμφωνα με την ομάδα του Ναβάλνι, ο Πούτιν ήταν αυτός που έδωσε το «οκ» για τη δολοφονία του Ναβάλνι, υποθέτοντας ότι δε θα εμπόδιζε την απελευθέρωση του Κρασίκοφ. Και είχε δίκιο.

Στις ανταλλαγές υπάρχει ένας κανόνας που λέει ότι οι ανταλλαγές κρατουμένων πρέπει να αντικατοπτρίζουν η μία την άλλη — στρατιώτη αντί στρατιώτη, κατασκόπου αντί κατασκόπου. Αλλά η ανταλλαγή αυτής της εβδομάδας ανέτρεψε αυτόν τον άρρητο κανόνα. Η Ρωσία την Πέμπτη έβαλε σε αεροπλάνο δημοσιογράφους, πολιτικούς και έναν ιστορικό, μεταξύ άλλων. Σε αντάλλαγμα αργότερα εκείνο το βράδυ, ο Πούτιν καλωσόρισε στο σπίτι του κατασκόπους, κυβερνοεγκληματίες της Ρωσίας και έναν δολοφόνο με αποδεδειγμένους δεσμούς με το Κρεμλίνο. 

Αντί να «ντρέπεται» η Μόσχα για την ανταλλαγή αυτή, ο Πούτιν ετοίμασε φιέστα για να τους υποδεχθεί. Τους χαιρέτησε προσωπικά μόλις προσγειώθηκαν στο αεροδρόμιο συνοδεία ανώτερων αρχηγών. Έδωσε στον Κρασίκοφ μια συναδελφική αγκαλιά και τους υποσχέθηκε ότι θα συζητήσει το «μέλλον» μαζί τους σύντομα.  

Στη Ρωσία του Πούτιν, οι πατριώτες ανταμείβονται με κρατικά βραβεία και πολιτικές θέσεις, αντίθετα οι προδότες είτε πεθαίνουν ξαφνικά, όπως στην περίπτωση του Ναβάλνι, είτε με φυλάκιση, είτε αν είναι εξαιρετικά τυχεροί, με ανταλλαγή αιχμαλώτων η οποία πραγματοποιείται πολύ σπάνια έπειτα από χρόνια συζητήσεων και διαπραγματεύσεων. 

Ο Αλεξάντερ Μπάουνοφ, πρώην Ρώσος διπλωμάτης που είναι τώρα ανώτερος συνεργάτης στο Carnegie Russia Eurasia Center, είπε ότι με την ανταλλαγή κρατουμένων, το Κρεμλίνο δίνει σήμα στους Ρώσους ότι «δεν πρέπει να φοβούνται να διαπράττουν εγκλήματα στο όνομα του καθεστώτος, η Πατρίδα θα τους σώσει». 

Ωστόσο, με την ανταλλαγή μερικά κελιά έχουν πλέον αδειάσει, με το Politico να σχολιάζει πως οι επικριτές του Κρεμλίνου που εξακολουθούν να απολαμβάνουν την ελευθερία τους καλά θα κάνουν να είναι πιο προσεκτικοί.

Πηγή: skai.gr