14 χρόνια μετά, η Κύπρος βρίσκεται ξανά στο τιμόνι του Συμβουλίου της ΕΕ. Καλείται να ηγηθεί σε μια κρίσιμη περίοδο, που θα καθορίσει τον ρόλο της Ένωσης στα γεωπολιτικά δρώμενα. Ρεπορτάζ, Λουκιανός Λυρίτσας.Ρεπορτάζ από τη Λευκωσία
Όταν το 2012 η Κυπριακή Δημοκρατία αναλάμβανε για πρώτη φορά την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης, η Ευρωπαϊκή Ένωση πάλευε να διαχειριστεί τις συνέπειες μιας οικονομικής κρίσης που όδευε προς της κορύφωσή της.
Η Eυρωζώνη και η συνοχή της βρίσκονταν υπό διαρκή αμφισβήτηση, ενώ χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία βρίσκονταν σε καθεστώς οικονομικής στήριξης. Παρόμοια και η Κύπρος, ενώ ασκούσε την Προεδρία, αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα στον τραπεζικό της τομέα, τα οποία λίγους μήνες αργότερα θα την οδηγούσαν εσπευσμένα σε πρόγραμμα διάσωσης.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Μιλώντας στην DW η τότε υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή θυμάται: «Το 2012 η Στρατηγική Ατζέντα ήταν επικεντρωμένη στην αντιμετώπιση της κρίσης της Ευρωζώνης, στην προώθηση της ανάπτυξης, της απασχόλησης και της ανταγωνιστικότητας, στον εκσυγχρονισμό της διοίκησης και στην ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς».
Νέο περιβάλλον, νέες προτεραιότητες
Δεκατέσσερα χρόνια μετά, η Κυπριακή Δημοκρατία αναλαμβάνει για δεύτερη φορά την προεδρία του Συμβουλίου, σε ένα περιβάλλον εντελώς διαφορετικό καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται πλέον να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της ως πολιτική οντότητα, εν τω μέσω παρατεταμένων γεωπολιτικών εντάσεων.
Σχολιάζοντας την παρούσα συνθήκη, η κ. Μαρκουλλή σημειώνει πως η Ευρώπη σήμερα «βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες και πρωτοφανείς προκλήσεις που απορρέουν από τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και ενώπιον ενός μεταβαλλόμενου παγκόσμιου τοπίου και αυξανόμενης αστάθειας».
Η τέως η υπουργός εκτιμά ότι «η ΕΕ εμφανίζεται αποφασισμένη να αναλάβει ηγετικό ρόλο για αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, γεγονός που αντικατοπτρίζεται στο στρατηγικό θεματολόγιο, που υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2024 και καλύπτει την περίοδο 2024-2029». Είναι συνεπώς επόμενο προσθέτει, η ατζέντα της Κυπριακής Προεδρίας να αντανακλά αυτές τις προτεραιότητες.
«Αυτόνομη ΕΕ ανοικτή προς τον κόσμο»
Και πράγματι, όταν στις 21 Δεκεμβρίου ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης παρουσίασε από τα Λεύκαρα-ένα εμβληματικό χωριό της Κύπρου- τις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας, ο στόχος για μια αυτόνομη Ένωση, ικανή να διαδραματίσει ρόλο στις παγκόσμιες εξελίξεις ήταν κάτι περισσότερο από ευκρινής.
Η Κυπριακή Προεδρία θα εργαστεί για μια «αυτόνομη Ένωση ανοικτή προς τον κόσμο» δήλωσε ο Κύπριος Πρόεδρος βάζοντας έναν τίτλο στους πέντε βασικούς πυλώνες στους οποίους θα βασιστεί η Κυπριακή Προεδρία.
Αυτοί θα είναι σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλίδη ο τομέας της ασφάλειας, της ανταγωνιστικότητας, της διεύρυνσης, της αυτονομίας και της δημοσιονομικής ισορροπίας. Εξηγώντας τις εν λόγω προτεραιότητες ο Κύπριος Πρόεδρος τόνισε ότι η κυπριακή προεδρία θα υποστηρίξει τις πρωτοβουλίες για την άμυνα και θα προωθήσει την ατζέντα για ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα μέχρι το 2030, ενώ έμφαση θα δοθεί στην ενίσχυση της ευρω-νατοϊκής συμμαχίας.
Σε σχέση με την ανταγωνιστικότητα ο Κύπριος Πρόεδρος υπογράμμισε την ανάγκη για ενεργειακή ασφάλεια και εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών και διαύλων προμήθειας μέσω της ενίσχυσης υποδομών ενεργειακής συνδεσιμότητας. Σε σχέση με την διεύρυνση αναφέρθηκε ειδικότερα στην Ουκρανία την Μολδαβία και τα Δυτικά Βαλκάνια, σχολιάζοντας ότι η προεδρία είναι προσηλωμένη στην επίτευξη αποτελεσμάτων ως προς την ενταξιακή πορεία των εν λόγω χωρών.
Βλέμμα σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή
Πάντως κάθε φορά που ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας καλείται να μιλήσει για τους στόχους της Κυπριακής Προεδρίας και ειδικά για τον στόχο της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέρεται στις κρίσεις στα ανατολικά ευρωπαϊκά σύνορα και δει στην Ουκρανία καθώς και στην κατάσταση την Μέση Ανατολή.
Όπως για παράδειγμα στην πρόσφατη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπου ο Κύπριος Πρόεδρος αναφέρθηκε στο Ουκρανικό ζήτημα, συνδέοντάς το τόσο με την ατζέντα της διεύρυνσης της ΕΕ όσο και με την ατζέντα της ασφάλειας και της άμυνας. Ο κ. Χριστοδουλίδης είχε δώσει το στίγμα της προεδρίας της Κύπρου και κατά την επίσκεψή του στην Ουκρανία στις 4 Δεκεμβρίου, δηλώνοντας πως «η Λευκωσία θα πράξει ό,τι χρειάζεται» ώστε η ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας να παραμείνει και να ενισχυθεί στην ατζέντα της Ένωσης.
Χαρακτηρίζοντας τη διεύρυνση όχι απλώς πολιτική επιλογή αλλά «γεωπολιτική αναγκαιότητα», είχε σημειώσει ότι η Κυπριακή Προεδρία θα επιδιώξει να προωθήσει την ενταξιακή διαδικασία, ενισχύοντας τη συλλογική ασφάλεια και τη δημοκρατική ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Η Κυπριακή Προεδρία αναμένεται να δώσει ανάλογο βάρος και στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, αφού για τον Κύπριο Πρόεδρο η θεσμική ενίσχυση των σχέσεων της ΕΕ με τις χώρες της περιοχής είναι επιβεβλημένη. «Πρέπει ως ΕΕ να κάνουμε σαφώς περισσότερα, να θεσμοθετήσουμε τη συνεργασία μας, αλλά και να αποδείξουμε στην πράξη αυτό που λέμε συχνά ότι η ΕΕ πρέπει να έχει μια οπτική 360 μοιρών» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πρόκληση τα ευρωπαϊκά σύνορα
Για τον πρώην υπουργό Εξωτερικών της Κύπρου Γιαννάκη Κασουλίδη η διασύνδεση του Ουκρανικού και της κρίσης στη Μέση Ανατολή με την Ευρωπαϊκή Ένωσης αποτελούν τις βασικές προκλήσεις της Κυπριακής Προεδρίας.
Μιλώντας στην DW σημειώνει ότι «η Κύπρος πρέπει να διεξάγει μια προεδρία, κατά την οποία το Ουκρανικό ζήτημα να προωθείται στο πλαίσιο των συζητήσεων για την ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική και άμυνα, ώστε η ΕΕ να διαδραματίσει τον ρόλο που την αρμόζει στον κόσμο».
Πρωτίστως, όμως, σημειώνει ο κ. Κασουλίδης, η Κύπρος μπορεί ως προέδρευσα χώρα να προσφέρει μια «επιπρόσθετη αξία στον τομέα της συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την περιοχή της Μέσης Ανατολής και του Αραβικού κόσμου λόγω των σχέσεων της Λευκωσίας με τις χώρες της περιοχές».
Ήδη υπενθυμίζει ο κ. Κασουλίδης, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης έχει εξαγγείλει την πραγματοποίηση Συνόδου Κορυφής στις 23 Απριλίου 2026 στη Λευκωσία, με συμμετοχή των 27 κρατών-μελών της ΕΕ αλλά και χωρών της ανατολικής μεσογείου και κρατών του Κόλπου.
Πηγή: Deutsche Welle
