Παρά τη διακοπή της αλυσίδας παγκόσμιων ρεκόρ ζέστης, ο Ιούλιος του 2025 κατατάσσεται ως ο τρίτος θερμότερος μήνας στην ιστορία των μετρήσεων για αυτό το μήνα στη Γη, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου Copernicus. Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, η κλιματική αλλαγή συνεχίζει να επηρεάζει το πλανητικό θερμοκρασιακό προφίλ με ανησυχητική ένταση.
Ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής του Copernicus (C3S), σημείωσε χαρακτηριστικά: «Δυο χρόνια μετά τον πιο θερμό Ιούνιο στα χρονικά, η τρέχουσα σειρά παγκόσμιων ρεκόρ θερμοκρασίας σταμάτησε – προς το παρόν. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή τελείωσε».
Το φετινό καλοκαίρι και ο Ιούλιος παρουσίασαν μια οριακή πτώση στη μέση θερμοκρασία, όμως ο μήνας εξακολουθεί να είναι κατά 1,25°C πιο θερμός σε σύγκριση με τον μέσο όρο της λεγόμενης προβιομηχανικής περιόδου (1850-1900). Η διαφορά αυτή παραμένει ανησυχητική, καθώς πλησιάζει το όριο του 1,5°C που έχει τεθεί ως στόχος στη Συμφωνία του Παρισιού – όριο που ξεπερνιόταν συνεχώς τους τελευταίους 24 μήνες.
Συνεχίζει έτσι να συγκαταλέγεται στους τρεις πιο θερμούς Ιουλίους που έχουν καταγραφεί ποτέ. Η μεσοσταθμική άνοδος της θερμοκρασίας, παρότι φαίνεται μικρή, έχει αποδειχθεί ικανή να πυροδοτήσει έκτακτα και επικίνδυνα φαινόμενα, όπως καταιγίδες, καύσωνες, ξηρασίες και άλλες ακραίες και συχνά φονικές και καταστροφικές μετεωρολογικές εξελίξεις.
Σοβαρές επιπτώσεις σε όλο τον πλανήτη
Όπως τόνισε ο κ. Μπουοντέμπο: «Τον Ιούλιο γίναμε, για ακόμη μια φορά, μάρτυρες των συνεπειών ενός κόσμου που θερμαίνεται, με ακραία κύματα ζέστης και καταστροφικές πλημμύρες» που σκίασαν πολλές χώρες το περασμένο διάστημα.
Τον Ιούλιο, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 50°C όχι μόνο στον περσικό Κόλπο και στο Ιράκ, αλλά και στην Τουρκία (για πρώτη φορά), ενώ καταρρακτώδεις βροχές κόστισαν δεκάδες ζωές στην Κίνα και το Πακιστάν. Εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα βλάστησης απανθρακώθηκαν από πυρκαγιές, κυρίως στον Καναδά. Στην Ισπανία, περισσότεροι από χίλιοι θάνατοι αποδόθηκαν στη ζέστη τον Ιούλιο, αυξημένοι κατά περίπου 50% σε σχέση με το 2024.
Παραμένει σε ισχύ κατάσταση έκτακτης ανάγκης, καθώς, όπως επισημαίνει ο κ. Μπουοντέμπο, η αδιάκοπη καύση πετρελαίου, άνθρακα και αερίου εξακολουθεί να απελευθερώνει σημαντικές ποσότητες CO2 στη ατμόσφαιρα. «Αν δεν σταθεροποιήσουμε γρήγορα τις συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου, θα βρεθούμε αντιμέτωποι όχι μόνο με νέα ρεκόρ θερμοκρασίας, αλλά και με επιδείνωση των επιπτώσεων. Χρειάζεται, επομένως, να προετοιμαστούμε», προειδοποιεί.
Ιστορικά δεδομένα και γεωγραφικές διαφοροποιήσεις
Οι μέσοι όροι θερμοκρασίας καταγράφονται βάσει δισεκατομμυρίων μετρήσεων από δορυφόρους και μετεωρολογικούς σταθμούς σε ξηρά και θάλασσα, με το Copernicus να συγκεντρώνει σχετικά δεδομένα από το 1940.
Τον Ιούλιο του 2025, έντεκα χώρες ή περιοχές κατέγραψαν τον θερμότερο Ιούλιο των τελευταίων πενήντα ετών, με επτά εξ αυτών στην Ασία (Κίνα, Ιαπωνία, Βόρεια Κορέα, Τατζικιστάν, Μπουτάν, Μπρουνέι, Μαλαισία), σύμφωνα με στοιχεία του Γαλλικού Πρακτορείου από τα επίσημα δεδομένα.
Παρά το γεγονός ότι δεν είχαμε νέα ρεκόρ σε σχέση με προηγούμενα καλοκαίρια, αρκετές περιοχές της Ευρώπης –μεταξύ αυτών οι σκανδιναβικές χώρες– βίωσαν θερινές περιόδους με θερμοκρασίες σαφώς ανώτερες από το συνηθισμένο.
Ξηρασία-ρεκόρ καταγράφηκε σε σημαντικό αριθμό ευρωπαϊκών χωρών και στη Μεσόγειο, μεταξύ 1ης και 10ης Ιουλίου, σε επίπεδα άνευ προηγουμένου από το 2012, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασιών (EDO).
Αντίθετα, χαμηλότερες από τα συνηθισμένα επίπεδα θερμοκρασίες σημειώθηκαν στη βόρεια και νότια Αμερική, στην Ινδία, σε περιοχές της Αυστραλίας και της Αφρικής, καθώς και στην Ανταρκτική.
Ρεκόρ και ανησυχία για τους ωκεανούς και τους παγετώνες
Καταγράφηκαν επίσης εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες στα θαλάσσια ύδατα, με τον φετινό Ιούλιο να κατατάσσεται ως ο τρίτος θερμότερος μήνας στους ωκεανούς παγκοσμίως. Στη Νορβηγία, τη Βόρεια Θάλασσα, τον βόρειο Ατλαντικό, τη δυτική Γαλλία και τη Βρετανία σπάστηκαν τοπικά ρεκόρ ζέστης.
Σοβαρή ανησυχία προκαλεί και η μείωση της έκτασης του πάγου: στην Αρκτική, ήταν 10% κάτω από τον μέσο όρο, στη δεύτερη χαμηλότερη θέση των τελευταίων 47 ετών δορυφορικών παρατηρήσεων, ισοφαρίζοντας ουσιαστικά τα αρνητικά ρεκόρ του 2012 και 2021. Αντίστοιχα, στην Ανταρκτική, η παρουσία πάγου ήταν στην τρίτη χαμηλότερη επίπεδο για μήνα Ιούλιο στα χρονικά.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
