ΆλλαΣχετικά άρθρα
Κάποτε οι πολιτικοί επικαλούνται στοιχεία που προκαλούν εντύπωση, αλλά δεν ισχύουν – Τρία παραδείγματα ενός fact-checking μετά το ντιμπέιτ της Κυριακής στη Γερμανία
Κάποτε οι πολιτικοί επικαλούνται στοιχεία που προκαλούν εντύπωση, αλλά δεν ισχύουν. Τρία παραδείγματα ενός fact-checking μετά το ντιμπέιτ της Κυριακής στη Γερμανία. Για πρώτη φορά και οι τέσσερις υποψήφιοι για την καγκελαρία διασταύρωσαν τα ξίφη τους στο προεκλογικό ντιμπέιτ της περασμένης Κυριακής, στο στούντιο του τηλεοπτικού δικτύου RTL. Το παρών έδωσαν ο σοσιαλδημοκράτης καγκελάριος Όλαφ Σολτς, ο επικεφαλής της χριστιανοδημοκρατικής αντιπολίτευσης Φρίντριχ Μερτς, ο «Πράσινος» αντικαγκελάριος Ρόμπερτ Χάμπεκ και η συμπρόεδρος του ακροδεξιού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) Άλις Βάιντελ.
Για μία ακόμη φορά η Άλις Βάιντελ προέβαλε μία «αντι-συστημική» ρητορική χωρίς έκδηλο φανατισμό, επιχειρώντας να προβάλει την AfD ως μετριοπαθή πολιτική δύναμη, έτοιμη και ώριμη για να αναλάβει κυβερνητική ευθύνη. Για τον σκοπό αυτό επικαλέστηκε στοιχεία και αριθμούς, που όμως δεν ισχύουν πάντα, όπως επισημαίνει το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa) σε ένα fact-checking την επόμενη μέρα του τηλεοπτικού ντιμπέιτ.
Ανακρίβειες στον πολιτικό τους λόγο εμφανίζουν κατά καιρούς και άλλοι πολιτικοί αρχηγοί, αλλά στην περίπτωση της AfD φαίνεται ότι ακολουθείται συγκεκριμένη στρατηγική, με στόχο να διαστρεβλωθεί η πραγματικότητα με μία επίφαση επιστημονικής τεκμηρίωσης.
«Το πιο ακριβό ρεύμα στον κόσμο»
Παράδειγμα: Επικρίνοντας την ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης Σολτς, η Άλις Βάιντελ ανέφερε στο ντιμπέιτ της Κυριακής ότι η Γερμανία έχει σήμερα «τις πιο ακριβές τιμές ηλεκτρικού ρεύματος σε όλον τον κόσμο». Για κάποιον που δεν γνωρίζει τα στοιχεία, αλλά «υποφέρει» από τις υψηλές χρεώσεις του ρεύματος, αυτός ο ισχυρισμός αυτός ακούγεται πειστικός. Είναι όμως πράγματι έτσι;
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ενεργειακού πόρταλ Verivox, οι τιμές του ρεύματος στη Γερμανία είναι πράγματι πολύ υψηλές και μάλιστα έχουν αυξηθεί κατά 3% σε σχέση με το 2021. Ωστόσο, δεν είναι οι υψηλότερες τιμές παγκοσμίως. Τη θλιβερή αυτή πρωτιά έχει το νησί των Βερμούδων, στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Ιταλία, ακολουθούν οι νήσοι Κέιμαν, η Ιρλανδία, το Λιχτενστάιν. Η Γερμανία βρίσκεται στην 9η θέση στην παγκόσμια κατάταξη με μία τιμή κιλοβατώρας ελάχιστα πιο ακριβή από εκείνη της Μεγάλης Βρετανίας. Όλα αυτά σε απόλυτες τιμές. Αν συνυπολογίσουμε και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, η Γερμανία βρίσκεται στην 22η θέση παγκοσμίως. Ακριβότερο θεωρείται το ρεύμα στην Τσεχία ή την Πολωνία, αλλά και στην Κύπρο, αν συνεκτιμηθεί το γενικότερο επίπεδο των μισθών. Επομένως, ο ισχυρισμός της Αλίς Βάιντελ μπορεί να είναι εντυπωσιακός και να «γράφει» στον προεκλογικό αγώνα, αλλά δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
«Κοινωνικά επιδόματα για αλλοδαπούς»;
Δεν είναι όμως και παντελώς άσχετος με την πραγματικότητα. Δηλαδή δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι η Γερμανία έχει μία από τις πιο χαμηλές τιμές του ρεύματος παγκοσμίως. Προφανώς εκεί πατάει η AfD και η κάθε AfD για να δημιουργήσει εντυπώσεις και να αλιεύσει ψήφους.
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει με τον ισχυρισμό της Αλίς Βάιντελ ότι «κοινωνικό επίδομα παίρνουν κυρίως οι αλλοδαποί». Η στερεότυπη εικόνα του αλλοδαπού που κυκλοφορεί με απλωμένο χέρι είναι «θείο δώρο» για την AfD, ιδιαίτερα σε προεκλογική περίοδο. Τί λένε όμως τα επίσημα στοιχεία; Σύμφωνα με το Ομοσπονδιακό Γραφείο Εργασίας, στη Γερμανία λαμβάνουν κοινωνικό επίδομα συνολικά 5.452.432 άτομα. Από αυτούς οι αλλοδαποί είναι 2,6 εκατομμύρια, δηλαδή το 47,9% του συνόλου των δικαιούχων. Κατά συνέπεια το 52,1% των δικαιούχων είναι Γερμανοί.
Αυξήσεις-φωτιά στα καύσιμα;
«Κόκκινο πανί» για την AfD αποτελούν και η φιλόδοξοι κλιματικοί στόχοι που έχει ανακοινώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την «πράσινη μετάβαση» της οικονομίας. Στο τηλεοπτικό ντιμπέιτ της Κυριακής η Αλίς Βάιντελ προειδοποιούσε ότι από το 2027 η φορολόγηση των εκπομπών CO 2 στη Γερμανία θα φτάσει σε τόσο δυσθεώρητα ύψη, ώστε η τιμή της βενζίνης θα πρέπει να αυξηθεί κατά ένα ευρώ το λίτρο! Μία τέτοια πρόβλεψη ασφαλώς προκαλεί τρόμο σε πολλούς Γερμανούς, που, ως γνωστόν, έχουν μία σχέση λατρείας με το αυτοκίνητο και ήδη σήμερα πληρώνουν πολύ περισσότερο για καύσιμα σε σύγκριση με τις τιμές που ίσχυαν πριν από την πανδημία.
Είναι όμως αλήθεια ότι η τιμή της βενζίνης θα αυξηθεί κατά ένα ευρώ; Σύμφωνα με τη Γερμανική Λέσχη Αυτοκινήτου (ADAC), από το 2027 οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την αυτοκίνηση εντάσσονται στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Ρύπων, κάτι που όντως θα προκαλέσει σημαντική αύξηση στις τιμές των καυσίμων. Όταν λέμε «σημαντική αύξηση», εννοούμε ότι η «πράσινη φορολόγηση» που κυμαίνεται σήμερα στα 16 λεπτά ανά λίτρο για τη βενζίνη και στα 17 λεπτά ανά λίτρο για το ντίζελ, θα επιβαρυνθεί με ένα επιπλέον ποσό, το οποίο πάντως, σύμφωνα με την ADAC, δεν αναμένεται να ξεπεράσει τα 19 λεπτά.
