Ουκρανία: Μπορεί η ευρωπαϊκή αμυντική βιοηχανία να ανταπεξέλθει;

Για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 30 χρόνια, ο αμυντικός τομέας της Ευρώπης είναι περιζήτητος.

Μετά από δεκαετίες κατά τις οποίες οι ευρωπαϊκοί στρατιωτικοί προϋπολογισμοί συμπιέστηκαν για να χρηματοδοτηθούν άλλες δεσμεύσεις, η σκληρή προσέγγιση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προς την Ουκρανία και οι εκκλήσεις προς τους συμμάχους να αναλάβουν περισσότερο το βάρος της ασφάλειάς τους έχουν αναγκάσει τους ηγέτες της Ευρώπης να αναλάβουν δράση. Οι κυβερνήσεις υποσχέθηκαν να αποδεσμεύσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ για την αμυντική βιομηχανία και να καλύψουν τα κενά στις αποθήκες τους.

Οι αμυντικές βιομηχανίες της Ευρώπης ωφελήθηκαν από τις αυξημένες δαπάνες μετά την πλήρη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πριν από τρία χρόνια, με τις κυβερνήσεις να αυξάνουν τα αποθέματα με νέες παραγγελίες σε επίπεδα ρεκόρ, γράφουν οι Financial Times.

Η επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ωστόσο, έχει επιταχύνει την προσπάθεια επανεξοπλισμού της Ευρώπης και μαζί με αυτήν, τις προοπτικές της βιομηχανίας. Οι εκτιμήσεις των εταιρειών εκτοξεύτηκαν σε ιστορικά υψηλά αυτή την εβδομάδα, με τις μετοχές σε ορισμένες εταιρείες να έχουν αυξηθεί πάνω από 40% από την αρχή του έτους.

Η πιθανή λήξη της στρατιωτικής στήριξης των ΗΠΑ προς την Ευρώπη έχει προκαλέσει ερωτήματα για τα αμυντικά κενά της ηπείρου – και ποιες εταιρείες θα μπορούσαν να ωφεληθούν από την επείγουσα ανάγκη να τα καλύψουν. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αποκαλύψει ευπάθειες σε τομείς όπως οι πληροφορίες και η επιτήρηση, τα συστήματα προστασίας αέρος και πυραύλων, τα αεροσκάφη μεταφοράς βαρέων φορτίων και ο ανεφοδιασμός αέρος-αέρος. Οι ΗΠΑ έπληξαν αυτή την εβδομάδα την ικανότητα της Ουκρανίας να στοχοποιεί τις ρωσικές δυνάμεις, διακόπτοντας την ανταλλαγή πληροφοριών με το Κίεβο.

Εκτιμήσεις του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης δείχνουν ότι οι ΗΠΑ αντιπροσώπευαν το 55% των εισαγωγών αμυντικού εξοπλισμού της Ευρώπης μεταξύ 2019 και 2023, από 35% στα προηγούμενα πέντε χρόνια.

Η αλλαγή πολιτικής της Αμερικής προς την Ευρώπη είναι «θεμελιώδης» και «η μεγαλύτερη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», σύμφωνα με τον Guntram Wolff, ανώτερο συνεργάτη στο think tank Bruegel των Βρυξελλών.

«Είναι συγκρίσιμο με το τέλος του ψυχρού πολέμου», είπε, «αλλά με μια αρνητική πλευρά, καθώς η δυτική Ευρώπη βρισκόταν υπό την ομπρέλα των ΗΠΑ και υπό την στρατηγική ηγεσία των ΗΠΑ τα τελευταία 80 χρόνια».

Τα διευθυντικά στελέχη της αμυντικής βιομηχανίας έχουν δηλώσει ότι είναι έτοιμα να αυξήσουν τις επενδύσεις, αλλά τόνισαν ότι χρειάζονται από τις κυβερνήσεις να υλοποιήσουν τις υποσχέσεις τους για δαπάνες με μακροπρόθεσμα συμβόλαια.

Η Ευρώπη διαθέτει την «αναγκαία τεχνολογία για να παράγει όλο το φάσμα του αμυντικού εξοπλισμού που χρειάζεται», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Πατρίς Κέιν, διευθύνων σύμβουλος της γαλλικής εταιρείας αμυντικών ηλεκτρονικών Thales. Το κλειδί, όμως, είναι αν οι δηλώσεις αυτές θα «υποστηριχτούν από επιπλέον συμβόλαια… Αν έρθουν οι παραγγελίες, θα είμαστε έτοιμοι».

Οι αμυντικές εταιρείες των ΗΠΑ θα μπορούσαν επίσης να ωφεληθούν από τις αυξημένες δαπάνες των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, εκτός αν οι χώρες προχωρήσουν σε ενέργειες για να αποκλείσουν σκόπιμα τον αμερικανικό εξοπλισμό. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν αγοράσει το F-35 της Lockheed Martin, το πιο προηγμένο μαχητικό αεροσκάφος στον κόσμο.

Χερσαίος πόλεμος και πυρομαχικά 

Η παραγωγική ικανότητα της Ευρώπης για πυρομαχικά και θωρακισμένα οχήματα είναι εξαιρετικά περιορισμένη, γεγονός που μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες σε αμερικανικούς κατασκευαστές όπως η General Dynamics για να συνεχίσουν να παρέχουν εξοπλισμό.

Ωστόσο, οι άμεσοι ωφελούμενοι στην Ευρώπη από οποιαδήποτε αύξηση των δαπανών αναμένεται να είναι η μικρή ομάδα κρατών που ηγούνται των αμυντικών εξοπλισμών, όπως η Rheinmetall της Γερμανίας και η BAE Systems της Βρετανίας, οι οποίες έχουν ωφεληθεί από παραγγελίες για χερσαία οχήματα, πυρομαχικά και πυροβολικό. Η KNDS, συμμαχία της γαλλικής Nexter και της γερμανικής Krauss-Maffei Wegmann, είναι επίσης ένας πιθανός ανταγωνιστής.

Η Rheinmetall, η BAE, η Nexter και η κρατική εταιρεία Νάμμο της Φινλανδίας-Νορβηγίας θα ωφεληθούν από περισσότερες επενδύσεις στα πυρομαχικά. Προμηθευτές εκρηκτικών και προωθητικών ουσιών όπως η βρετανική Chemring και η γαλλική Eurenco θα παραμείνουν μέσα στην κούρσα.

Αμυντικά συστήματα αέρα και πυραύλων  

Αναμένεται επίσης να διοχετευθούν περισσότερα κονδύλια σε συστήματα αεροπορικής άμυνας και πυραύλων. Η Ουκρανία μέχρι στιγμής έχει ωφεληθεί από το σύστημα Patriot των ΗΠΑ, το πιο προηγμένο όπλο αεροπορικής άμυνας της Ουάσινγκτον, το οποίο χρησιμοποιείται επίσης από αρκετούς συμμάχους. Αποτελείται από ένα σύστημα ραντάρ και κινητούς εκτοξευτές που μπορούν να εκτοξεύσουν πυραύλους-αντιπυραύλους για να αναχαιτίσουν εισερχόμενους πυραύλους ή αεροσκάφη.

Οι αναλυτές δήλωσαν ότι η Ευρώπη θα μπορούσε αντ’ αυτού να στείλει περισσότερους πυραύλους SAMP-T στην Ουκρανία. Το σύστημα, κατασκευασμένο από την Eurosam, μια κοινοπραξία της πανευρωπαϊκής εταιρείας πυραύλων MBDA και της Thales, χρησιμοποιείται επίσης από τις ένοπλες δυνάμεις της Ιταλίας και της Γαλλίας.

Η Thales, την Κυριακή, εξασφάλισε συμφωνία αξίας 1,6 δισεκατομμυρίων λιρών από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου για την κατασκευή περισσότερων από τους ελαφρούς πολυμορφικούς πυραύλους (LMMs), που χρησιμοποιούν οι δυνάμεις της Ουκρανίας. Η Saab της Σουηδίας, η οποία κατασκευάζει τους αντιαρματικούς πυραύλους NLAWs, θα μπορούσε επίσης να διεκδικήσει περισσότερες παραγγελίες.

Πληροφορίες και επιτήρηση  

Ένας άλλος κρίσιμος τομέας στον οποίο η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει τις επενδύσεις είναι στις πληροφορίες, την επιτήρηση και την αναγνώριση (ISR).

Ο Ντάγκλας Μπάρι, ανώτερος συνεργάτης για τη  στρατιωτική αεροναυπηγική στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, δήλωσε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει επισημάνει τη σημασία του ISR και τον κρίσιμο ρόλο των ΗΠΑ στην παροχή του. Η Ευρώπη βασίζεται μόνο σε τρία αεροσκάφη «big wing» για σήματα πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των αεροσκαφών Boeing RC-135 Rivet Joint που χρησιμοποιεί το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ένας πιθανός ωφελούμενος είναι η Hensoldt με έδρα το Μόναχο, σύμφωνα με τους αναλυτές, η οποία εργάζεται πάνω σε ένα σύστημα επιτήρησης αέρος με την ονομασία Pegasus για τις ένοπλες δυνάμεις της Γερμανίας. Η Saab της Σουηδίας διαθέτει επίσης δυνατότητες σε συστήματα προειδοποίησης και ελέγχου.

Διαστημικές και δορυφορικές επικοινωνίες

Οι δορυφορικές επικοινωνίες και η ενσωμάτωση δεδομένων στο πεδίο της μάχης είναι τομείς στους οποίους η Ευρώπη εξαρτάται από τη βοήθεια των ΗΠΑ. Η «ενσωμάτωση ψηφιακών δεδομένων, διαχείρισης δεδομένων, δορυφορικών πληροφοριών και η σύνδεση όλων αυτών με τα στρατεύματα στο έδαφος, είναι ένα μεγάλο κενό στο οποίο πρέπει να κάνουμε σημαντικές επενδύσεις», δήλωσε ο Wolff.

Η Eutelsat, ο γαλλικός δορυφορικός φορέας και ιδιοκτήτης της OneWeb, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την παροχή επιπλέον δορυφορικής συνδεσιμότητας στην Ουκρανία. Η εταιρεία θα πάρει τη θέση της Starlink του Ίλον Μασκ, η οποία έχει διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στη βοήθεια της Ουκρανίας για τη βελτίωση των επικοινωνιών της στο πεδίο της μάχης, εάν αποσύρει τις υπηρεσίες της. Η τιμή της μετοχής της Eutelsat έχει αυξηθεί πάνω από 500% από το κλείσιμο της Παρασκευής.

Τεχνητή Νοημοσύνη και Αυτονομία 

Οι κυβερνήσεις της Ευρώπης αναμένεται να διοχετεύσουν σημαντικά ποσά για νέους τομείς ανάπτυξης όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια και η αυτονομία, οι οποίοι αναμένεται να παίξουν τεράστιο ρόλο στον μελλοντικό πόλεμο. Η αλλαγή αυτή θα ωφελήσει κάποιους υφιστάμενους παίκτες — η Thales είναι ηγέτης στην κυβερνοασφάλεια, ενώ η ιταλική Leonardo διαθέτει δεκαετίες εμπειρίας στους αισθητήρες και το ραντάρ. Η Leonardo βρίσκεται επίσης σε συνομιλίες για μια συνεργασία παραγωγής με την τουρκική κατασκευάστρια drone Baykar για να ενισχύσει τις ικανότητες παραγωγής της ηπείρου.

Ωστόσο, αναμένεται ότι θα ωφεληθούν επίσης και οι νεοεισερχόμενοι, όπως και η αναπτυσσόμενη βιομηχανία drones της Ουκρανίας.

Ο Ρόμπερτ Στάλαρντ, αναλυτής στη Vertical Research Partners, δήλωσε ότι η Ευρώπη έχει την «ευκαιρία να κάνει τα πράγματα διαφορετικά… να φέρει περισσότερες εμπορικές τεχνολογικές εταιρείες στην άμυνα».

«Αν πρόκειται να αυξηθούν οι αμυντικές δαπάνες κατά 50%, υπάρχει μια ευκαιρία για τις νεοσύστατες εταιρείες στην άμυνα στην Ευρώπη.»

Η γερμανική αμυντική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Helsing, που θεωρείται η ευρωπαϊκή απάντηση στην αμερικανική εταιρεία δεδομένων Palantir Technologies του Πήτερ Τιλ, ανακοίνωσε πέρυσι ότι θα εισέλθει στην κατασκευή drones για να εκμεταλλευτεί την αυξανόμενη ζήτηση για αυτόνομα όπλα. Η εταιρεία έχει δεσμευτεί να παραδώσει 6.000 από τα επιθετικά drones HX-2 στην Ουκρανία. Τα drones αυτά είναι ηλεκτρικά κινούμενα με εμβέλεια έως 100 χιλιόμετρα. Η προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη που φέρουν επιτρέπει πλήρη αντίσταση στον ηλεκτρονικό πόλεμο.
 

Πηγή: skai.gr