Μια ομάδα δυτών εντόπισε τον νεοανακαλυφθέντα καρχαρίαστα σκοτεινά νερά γύρω από τους υφάλους της νοτιοανατολικής Παπούα Νέας Γουινέας. Το μικρό καφέ καρχαριοειδές με τις κηλίδες γλιστρούσε ανάμεσα στα βράχια και οι επιστήμονες κατάλαβαν αμέσως ότι δεν έμοιαζε με κανένα γνωστό είδος.
«Ήμουν ενθουσιασμένη. Δεν πρόσεξα ιδιαίτερα το μοτίβο του σώματός του και το έπιασα γρήγορα για να το μεταφέρω στο σκάφος», δήλωσε η Κριστίν Ντάτζεον, ανώτερη ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Sunshine Coast της Αυστραλίας.
Η Ντάτζεον παρέδωσε το δείγμα στην Τζες Μπλέικγουεϊ, υποψήφια διδάκτορα και πρώτη συγγραφέα της νέας μελέτης που περιγράφει το είδος. Η Μπλέικγουεϊ παρατήρησε αμέσως ότι το μοτίβο του δέρματος ήταν διαφορετικό από εκείνο του είδους που αναζητούσαν και φώναξε: «Κρις, αυτό είναι διαφορετικό!»
Το νέο είδος ονομάστηκε Hemiscyllium dudgeonae ή «καρχαρίας-περιπατητής της Ντάτζεον», προς τιμήν της ερευνήτριας για τα 20 χρόνια μελέτης του γένους Hemiscyllium.
Η ανακάλυψη, που δημοσιεύθηκε στις 15 Ιουνίου στο επιστημονικό περιοδικό Journal of the Ocean Science Foundation, αυξάνει τον αριθμό των γνωστών ειδών καρχαριών που «περπατούν» σε δέκα. Κάθε είδος διαθέτει το δικό του μοναδικό χρωματικό και σχεδιαστικό μοτίβο.
«Η ανακάλυψη αυτή είναι ιδιαίτερα συναρπαστική, επειδή τα περισσότερα νέα είδη ψαριών, και ειδικά καρχαριών και σαλαχιών, εντοπίζονται συνήθως στα μεγάλα βάθη. Το να βρίσκουμε ένα νέο είδος σε νερά μικρότερα από ένα μέτρο είναι ασυνήθιστο και δείχνει πόση βιοποικιλότητα παραμένει ακόμη άγνωστη», δήλωσε η Ντάτζεον.
Η συνάντηση με ένα νέο είδος
Η ερευνητική ομάδα αναζητούσε αρχικά ένα άλλο είδος, τον καρχαρία-περιπατητή του Μάικλ (Hemiscyllium michaeli), όταν συνάντησε τον άγνωστο καρχαρία. «Ο καρχαρίας του Μάικλ έχει σχέδια που θυμίζουν λεοπάρδαλη, ενώ ο καρχαρίας της Ντάτζεον καλύπτεται από μικρές λευκές παύλες και καφέ κουκκίδες», εξήγησε η ερευνήτρια. «Όμως, έχοντας μόνο ένα δείγμα, δεν γνωρίζαμε αν επρόκειτο για κάποια ανωμαλία ή για πραγματική διαφορά.»
Οι επιστήμονες συνέχισαν τις έρευνες στους γύρω υφάλους και μέσα σε δύο ημέρες εντόπισαν ακόμη έντεκα άτομα του νέου είδους σε τρεις διαφορετικές τοποθεσίες. Ανάμεσά τους υπήρχαν αρσενικά, θηλυκά, νεαρά και ενήλικα άτομα, όλα με το ίδιο χαρακτηριστικό μοτίβο στο σώμα τους. Αυτό έπεισε την ομάδα ότι πιθανότατα επρόκειτο για ένα είδος που δεν είχε περιγραφεί ποτέ στο παρελθόν.
Στη συνέχεια, οι Ντάτζεον και Μπλέικγουεϊ ανέλυσαν γενετικά δείγματα στο εργαστήριό τους στην Αυστραλία. Συγκρίνοντας το DNA των νέων καρχαριών με εκείνο των υπόλοιπων εννέα γνωστών ειδών, επιβεβαίωσαν ότι επρόκειτο πράγματι για ένα νέο είδος.
Πώς «περπατούν» στη στεριά
Οι καρχαρίες αυτοί ξεχωρίζουν για τη μοναδική βιολογία τους. Σε αντίθεση με τα μεγαλύτερα είδη που ζουν στον ανοιχτό ωκεανό, περνούν ολόκληρη τη ζωή τους κοντά σε κοραλλιογενείς υφάλους.
Η ικανότητά τους να «περπατούν» στον βυθό χρησιμοποιώντας τα θωρακικά και κοιλιακά πτερύγιά τους αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη κατά την άμπωτη, όταν τμήματα των υφάλων απομονώνονται από τα βαθύτερα νερά. Αυτή η συμπεριφορά τους επιτρέπει να παραμένουν δραστήριοι ακόμη και όταν τα επίπεδα οξυγόνου μειώνονται σημαντικά, συνεχίζοντας να αναζητούν τροφή στις ρηχές εκτάσεις του υφάλου.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η ικανότητα αυτή εξελίχθηκε ως προσαρμογή στις δύσκολες συνθήκες των τροπικών υφάλων, όπου τα επίπεδα οξυγόνου μεταβάλλονται δραστικά ανάλογα με την παλίρροια. Μελέτες δείχνουν ότι ορισμένα είδη καρχαριών-περιπατητών μπορούν να επιβιώσουν σε περιβάλλοντα με πολύ χαμηλό οξυγόνο για αρκετές ώρες, αν και απαιτείται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί πλήρως ο μηχανισμός αυτής της αντοχής.
Πιθανοί κίνδυνοι για το νέο είδος
Μέχρι σήμερα, ο καρχαρίας της Ντάτζεον έχει καταγραφεί μόνο σε τρεις τοποθεσίες της Παπούα Νέας Γουινέας.
Αν μελλοντικές έρευνες επιβεβαιώσουν ότι η εξάπλωσή του περιορίζεται σε τόσο μικρή περιοχή, το είδος ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στην υποβάθμιση των οικοτόπων, στην κλιματική αλλαγή και στην υπεραλίευση.
Πολλά είδη καρχαριών-περιπατητών φαίνεται να παραμένουν κοντά στους υφάλους όπου γεννήθηκαν, γεγονός που περιορίζει την ικανότητά τους να επαναποικίζουν περιοχές που έχουν υποστεί καταστροφή. Τα είδη με μικρή γεωγραφική εξάπλωση είναι γενικά πιο ευάλωτα σε πληθυσμιακές μειώσεις, καθώς ένα τοπικό περιβαλλοντικό πρόβλημα μπορεί να επηρεάσει μεγάλο μέρος του συνολικού πληθυσμού τους.
Η ανακάλυψη αυτή αποδεικνύει επίσης ότι εξακολουθούν να ανακαλύπτονται νέα είδη καρχαριών σε περιοχές που έχουν μελετηθεί ελάχιστα επιστημονικά.
Η Ντάτζεον και οι συνεργάτες της σκοπεύουν να συνεχίσουν τις έρευνες στην Παπούα Νέα Γουινέα για να μελετήσουν το νέο είδος στο φυσικό του περιβάλλον. «Πιστεύω ότι πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν την εκπληκτική ποικιλομορφία των καρχαριών και των συγγενικών τους ειδών, όπως τα σαλάχια, οι σκέιτ και οι χίμαιρες», δήλωσε η ερευνήτρια. «Ελάχιστα είδη είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο. Πρόκειται για μια εξαιρετικά ποικιλόμορφη και συναρπαστική ομάδα ζώων που συνεχίζει να μας εκπλήσσει και να μας γοητεύει.»
Πηγή: skai.gr
