ΆλλαΣχετικά άρθρα
Η Ουκρανία έχει δυνητικά μεγάλα κοιτάσματα ζωτικής σημασίας ορυκτών, αλλά θα χρειαστεί ειρήνη, και δισ. δολάρια, για να τα αξιοποιηθούν
Όπως λένε οι Ουκρανοί αξιωματούχοι, η χώρα τους είναι μια από τις κορυφαίες περιοχές στον κόσμο για κρίσιμης σημασίας σπάνιες γαίες που απαιτούνται για την τροφοδοσία μιας σύγχρονης οικονομίας – ένας πραγματικός θησαυρός.
Αυτή η τακτική χρησιμοποιήθηκε για να δελεάσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ώστε να συνεχίσει την υποστήριξη της χώρας του προς το Κίεβο – και λειτούργησε. Ο Τραμπ δείχνει προθυμία για την Ουκρανία — αλλά προθυμία μόνο όταν πρόκειται να τη στριμώξει για χρήματα, όχι για να τη βοηθήσει να εξασφαλίσει μια σταθερή μεταπολεμική ειρήνη, σχολιάζει το Politico.
«Η προσφορά ορυκτών ήταν μια προφανής προσφορά ασφάλειας για την Ουκρανία. Διαθέτει κρίσιμους πόρους όπως τιτάνιο, ουράνιο και άλλους. Και αν η Ρωσία πάρει στα χέρια της αυτούς τους πόρους, θα είναι καταστροφή για τους συμμάχους του Κιέβου», δήλωσε στο Politico ανώτατος αξιωματούχος που γνωρίζει τις διαπραγματεύσεις, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Αλλά αυτό που θεωρούνταν κίνηση ματ για τα ορυκτά έχει μετατραπεί από τότε σε πολιτική καταστροφή, και η Ουκρανία μπορεί να μην έχει καν όλο τον τεράστιο πλούτο πόρων που υποσχέθηκε. Επιπλέον, η εξόρυξη οποιωνδήποτε ορυκτών από το έδαφος θα κοστίσει δισεκατομμύρια και θα μπορούσε να πάρει δεκαετίες – σίγουρα όχι το χρονοδιάγραμμα που φερόταν να φαντάζεται ο Τραμπ.
Αρχικά, τα ορυκτά αποτελούσαν μέρος μιας ειρηνευτικής συμφωνίας που προωθήθηκε πέρυσι από τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Το πακέτο περιελάμβανε επίσης πρόσκληση για ένταξη στο ΝΑΤΟ και δέσμευση από τη Δύση να συνεχίσει να εξοπλίζει την Ουκρανία.
Μόνο τα ορυκτά έχουν απομείνει σε αυτή την προσπάθεια, και μετατρέπονται σε υπαρξιακό πρόβλημα για την Ουκρανία.
Το Κίεβο έμεινε άναυδο όταν ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ εμφανίστηκε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο με ένα προσχέδιο συμφωνίας για την παράδοση του μισού του ορυκτού πλούτου της χώρας σε αμερικανικές εταιρείες. Ο Ζελένσκι αντέδρασε με οργή.
Μετά την άρνηση της Ουκρανίας, οι δύο πλευρές διαπραγματεύτηκαν μια πιο δίκαιη συμφωνία που έπρεπε να υπογράψει ο Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο στις 28 Φεβρουαρίου. Αλλά αυτή η συνάντηση εξελίχθηκε σε καταστροφή καθώς ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Βανς επιτέθηκαν στον Ουκρανό πρόεδρο, ο οποίος εκδιώχθηκε από το Οβάλ Γραφείο χωρίς συμφωνία.
Στη συνέχεια, οι ΗΠΑ επανήλθαν με μια άλλη πρόταση που επανέρχεται στα περισσότερα από τα πιο τοξικά στοιχεία του πρώτου σχεδίου.
Δεν προσφέρει καμία εγγύηση ασφάλειας και καμία περαιτέρω βοήθεια ή επένδυση, αλλά δίνει στην Ουάσιγκτον προνομιακή πρόσβαση σε όλους τους φυσικούς πόρους της Ουκρανίας καθώς και οικονομικό έλεγχο στο κρατικό ταμείο ανοικοδόμησης και σε όλα τα έργα της – έως ότου το Κίεβο επιστρέψει δισεκατομμύρια στις ΗΠΑ για τη στρατιωτική βοήθεια που αρχικά είχε εκταμιευθεί ως επιχορηγήσεις.
«Το τρέχον προσχέδιο υπονομεύει σημαντικά τη στρατηγική ισορροπία, περιορίζοντας τη ρυθμιστική και φορολογική αυτονομία της Ουκρανίας», τόνισε ο Βολοντίμιρ Λάντα, ανώτερος αναλυτής στο Κέντρο Οικονομικής Στρατηγικής που εδρεύει στο Κίεβο.
Η συμφωνία θέτει επίσης σε κίνδυνο τις πιθανότητες της Ουκρανίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση επειδή παραβιάζει την κοινοτική νομοθεσία για τον ανταγωνισμό και το περιβάλλον, είπε ο Λάντα. Στο μεταξύ, η πληρωμή δισεκατομμυρίων στις ΗΠΑ είναι πιθανό να τρομάξει τους επενδυτές που διαφορετικά θα μπορούσαν να ενδιαφέρονται να βοηθήσουν την Ουκρανία να ανοικοδομηθεί.
«Άλλοι εταίροι δεν είναι πιθανό να αποδεχτούν ότι η βοήθειά τους διοχετεύεται από την Ουκρανία προς όφελος τρίτου μέρους», είπε ο Λάντα.
Αλλά η ουκρανική κυβέρνηση δεν θέλει να υποκινήσει άλλον έναν παροξυσμό οργής από τον Τραμπ, επομένως οι αξιωματούχοι απέχουν από την κριτική της νέας έκδοσης της συμφωνίας. Αντίθετα, το Κίεβο προσπαθεί να τροποποιήσει με λεπτότητα την προτεινόμενη συμφωνία χωρίς να κάνει τον Τραμπ να ξεσπάσει και πάλι.
«Την προηγούμενη φορά, οι Ουκρανοί έπρεπε να εξηγήσουν ότι ορισμένα πράγματα που θέλουν οι ΗΠΑ από την Ουκρανία απλώς δεν θα συμβούν, καθώς είναι αντίθετα με το νόμο και το σύνταγμά μας. Ας αλλάξουμε λοιπόν τη συμφωνία ώστε να λειτουργεί. Τώρα πρέπει να κάνουμε αυτή τη συζήτηση για άλλη μια φορά», σχολίασε ο ανώτερος αξιωματούχος.
Δυσκολίες στην πράξη
Το ερώτημα που ελλοχεύει στις συνομιλίες είναι πόσο ορυκτό πλούτο έχει πραγματικά η Ουκρανία.
Η χώρα διαθέτει περίπου το 5% των παγκόσμιων αποθεμάτων σπάνιων γαιών, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, που περιλαμβάνει λίθιο, βηρύλλιο, νιόβιο, ταντάλιο, τιτάνιο, νικέλιο, κοβάλτιο, γραφίτη και φωσφορικά, στοιχεία ζωτικής σημασίας για τους τομείς της ενέργειας, της τεχνολογίας και της άμυνας, δήλωσε ο Άλα Βασιλένκο, ανώτερος ερευνητής της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών της Ουκρανίας.
«Τα περισσότερα από αυτά ανακαλύφθηκαν την περίοδο 1960-1980. Τότε, οι ερευνητές δεν έδιναν προσοχή σε ζητήματα που είναι σήμερα πολύ σημαντικά: τη χρήση των εδαφών και τη μορφή ιδιοκτησίας, περιβαλλοντικούς, υγειονομικούς και άλλους περιορισμούς για την εξόρυξη, καθώς και την κοινή γνώμη» εξήγησε.
«Ωστόσο τα αποθέματα εγκρίθηκαν σύμφωνα με το σοβιετικό σύστημα, το οποίο οι ξένοι επενδυτές δεν καταλαβαίνουν. Επομένως, θεωρητικά, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η Ουκρανία έχει τα μεγαλύτερα αποθέματα λιθίου στην Ευρώπη, αλλά για να κατανοήσουμε τις οικονομικές δυνατότητές τους, πρέπει πρώτα να διεξαγάγουμε πρόσθετες μελέτες».
Και η εξόρυξη αυτού του πλούτου από το έδαφος δεν θα είναι εύκολη
Ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει προτού η Ουκρανία μπορέσει να αντλήσει κέρδη από την κομβικής σημασίας αλλά υπανάπτυκτη βιομηχανία εξόρυξης ορυκτών της. Η χώρα θα πρέπει επίσης να επισκευάσει το κατεστραμμένο ενεργειακό της δίκτυο.
«Η Ουκρανία χρειάζεται επενδύσεις, όχι μόνο στην εξόρυξη αλλά και στη μεταποίηση. Οι επενδύσεις θα πρέπει να είναι κυρίως αμερικανικές – δισεκατομμύρια και ίσως δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια άμεσες επενδύσεις, δάνεια, ίδια κεφάλαια, χρέη, διάφορες μορφές», δήλωσε ο Αντρίγι Μπρόντσκι, Διευθύνων Σύμβουλος του Velta Group, του μεγαλύτερου ιδιωτικού παραγωγού μεταλλεύματος τιτανίου της Ουκρανίας.
Χρειάστηκαν επτά χρόνια προκειμένου η Velta να δημιουργήσει ορυχείο οξειδίου του τιτανίου. Η εξόρυξη λιθίου θα διαρκέσει 10 έως 15 χρόνια, δήλωσε ο Ντενίς Αλιόσιν, επικεφαλής στρατηγικής της UkrLithiumMining (ULM).
Η ULM αγόρασε μια εικοσαετή άδεια για την εξόρυξη μεταλλεύματος λιθίου από το κοίτασμα Πολοκχίβσκε στην περιοχή Κιρόβοχραντ της κεντρικής Ουκρανίας το 2017 για 5 εκατομμύρια δολάρια. Το Πολοκχίβσκε σήμερα είναι μια άδεια περιοχή με λίγους ανιχνευτές και τρυπάνια.
Ο αρχικός στόχος της ουκρανικής κυβέρνησης ήταν οι Ηνωμένες Πολιτείες να είναι οικονομικός εταίρος – παρέχοντας παράλληλα ασφάλεια που θα επιτρέψει στη χώρα να ανακάμψει από τον πόλεμο και να αποτρέψει μια άλλη ρωσική επίθεση.
«Για να αρχίσει να λειτουργεί το ορυχείο λιθίου και το εργοστάσιο εμπλουτισμού, θα χρειαστούμε επενδύσεις 350 εκατομμυρίων δολαρίων. Η στρατηγική μας είναι να βρούμε διεθνείς στρατηγικούς παίκτες που θα χρηματοδοτήσουν την επένδυσή μας, ενώ παραμένουμε αξιόπιστος τοπικός εταίρος», πρόσθεσε ο Αλιόσιν.
Δεν είναι σαφές ότι η συμφωνία που βρίσκεται τώρα υπό διαπραγμάτευση προσφέρει αυτόν τον συμβιβασμό.
Πηγή: skai.gr
