Πώς θα ήταν η Ευρώπη χωρίς ποτάμια;

Ο ασυνήθιστος καύσωνας που στεγνώνει αυτές τις μέρες Ρήνο και Δούναβη είναι ένα ακόμα καμπανάκι για το πόσο σύνθετες είναι οι προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.Υπάρχουν πράγματα που ήταν και είναι πάντα εδώ. Τόσο αυτονόητα που ποτέ δεν σκέφτεσαι πώς θα ήταν η ζωή σου χωρίς αυτά. Ο ρους των ποταμών, για παράδειγμα. Το νερό τους κυλάει ασταμάτητα, ακούραστα δίνει ζωή, δημιούργησε πόλεις, προσφέρει δουλειά σε εκατομμύρια ανθρώπους. Δούναβης και Ρήνος.

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί την Ευρώπη χωρίς αυτούς; Ο πρώτος με μήκος 2.872 χιλιόμετρα ξεκινά από τον Μέλανα Δρυμό στη Γερμανία και κινούμενος ανατολικά καταλήγει στο Δέλτα της Ρουμανίας διασχίζοντας δέκα συνολικά χώρες. Ο δεύτερος από τις ελβετικές Άλπεις ρέει προς τον Βορρά για να καταλήξει στη Βόρεια Θάλασσα στο Ρότερνταμ μετά από 1.238 χιλιόμετρα.

Πηγή οικονομικής δραστηριότητας

Είναι τα ποτάμια που καθόριζαν κάποτε τα σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Από τότε οι άνθρωποι ανακάλυψαν την αξία τους ως μεγάλες πλωτές αρτηρίες που εκτόξευσαν την εμπορική δραστηριότητα και την κινητικότητα. Οι πόλεις που χτίστηκαν στις όχθες τους άνθισαν και ευημέρησαν. Σήμερα τα νερά τους συνεχίζουν να αποτελούν πηγή οικονομικής δραστηριότητας για το εμπόριο και τις μεταφορές και αξιοποιούνται για μια σειρά χρήσεις – από την άρδευση, μέχρι την ψύξη για πυρηνικούς σταθμούς και τον καθαρισμό ορυκτών για μεγάλες βιομηχανίες.

Παρέμειναν επί αιώνες γενναιόδωρα, όσο και αν η ανθρώπινη παρέμβαση μπορεί να τα έχει πληγώσει. Όλα αυτά ήταν πράγματι αυτονόητα, μέχρι που ο φετινός «βάναυσος» καύσωνας μας βάζει να αναρωτηθούμε αν πράγματι είναι.

Οι στάθμες και των δύο ποταμών βρίσκονται αυτές τις μέρες σε ιστορικά χαμηλά. Η πλεύση έχει γίνει απαγορευτική για τις μεγάλες φορτηγίδες. Απαιτούνται 100 νταλίκες για να αντικαταστήσουν μία από αυτές. Μόνο οι πιο μικρές και οι μισογεμάτες μπορούν πια να περάσουν τα «Στενά του Ρήνου» στην περιοχή του Κάουμπ, λίγο πριν το Κόμπλεντς. Κοινότητες καλούν τους αγρότες να σταματήσουν την άρδευση των καλλιεργειών τους. Βιομηχανίες και πυρηνικά εργοστάσια αναγκάζονται να κατεβάσουν ταχύτητες. Βιολόγοι προειδοποιούν για μακροπρόθεσμες συνέπειες για τα οικοσυστήματα. Τουριστικοί προορισμοί μετατρέπονται σε «ξερότοπους».

Ένα νέο χτύπημα για τη Γερμανία

Για τη γερμανική οικονομία αυτό είναι ένα ακόμα χτύπημα μετά την ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών. Ξαφνικά προστίθεται ακόμα ένας παράγοντας στη λίστα με τις αιτίες για την ανθεκτικότητα του πληθωρισμού. Η κλιματική κρίση ξεπροβάλλει πάλι ως κάτι που δεν αφορά μόνο γραφικούς καταστροφολόγους. Οι συνέπειές της είναι πολύ ορατές και επώδυνες. Για την καθημερινότητα και για την τσέπη.

Μπορεί φυσικά να ξεμπερδέψει κανείς με την φράση κλισέ «η φύση μας εκδικείται». Μπορεί να το υποβαθμίσει με το επιχείρημα «πάντα υπήρχαν καύσωνες». Μπορεί και να αγνοήσει την 30ή Ιουλίου, την «Ημέρα της Υπέρβασης» που πρόσφατα γιορτάσαμε, την ημερομηνία που ως πλανήτης «γιορτάσαμε» την κατανάλωση των φυσικών πόρων που θα αντιστοιχούσαν σε 12, και όχι σε 7 μήνες.

Οι πολιτικοί που μιλούν συνέχεια για την «ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές» δεν δικαιούνται όμως να προσφεύγουν σε δικαιολογίες. Στη Γερμανία των… μεγάλων ποταμών η κυβέρνηση χρησιμοποίησε την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης ως αιτιολογία για να παρακάμψει το περιβόητο «χρεόφρενο», αλλά μέχρι τώρα δεν έχει αποδείξει αν το εννοούσε σοβαρά. Οι στεγνές όχθες του Ρήνου και του Δούναβη είναι ένα σήμα προς όλους μας. Αλλά κυρίως προς εκείνους που αποφασίζουν πώς θα μοιράσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια.

Πηγή: Deutsche Welle