Πώς το Ισραήλ επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τη Μέση Ανατολή

Από τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 , το Ισραήλ έχει επιφέρει μια σειρά πληγμάτων στους πιο επικίνδυνους περιφερειακούς αντιπάλους του. Έχει διαλύσει τη Χαμάς στη Γάζα, έχει προκαλέσει σοβαρές ζημιές στη σιιτική πολιτοφυλακή Χεζμπολάχ στον Λίβανο και απέκρουσε με επιτυχία την πυραυλική επίθεση της Τεχεράνης, εξαπολύοντας τα δικά του αντίποινα.

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ -ειδικά η διεξαγωγή του πολέμου στη Γάζα, όπου οι τοπικές αρχές λένε ότι περισσότεροι από 40.000 Παλαιστίνιοι έχουν χάσει τη ζωή τους – έχουν πλήξει τη διεθνή θέση της χώρας, όπως αναφέρει σε ανάλυση της η Wall Street Journal. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για τον πρωθυπουργό και τον πρώην υπουργό Άμυνας.

Ωστόσο, οι ηγέτες του Ισραήλ λένε ότι τα στρατιωτικά κέρδη αντισταθμίζουν τις διεθνείς αντιδράσεις και υποστηρίζουν ότι η ισχυρότερη στρατηγική θέση της χώρας, ανοίγοντας την πόρτα για διπλωματικά κέρδη στο μέλλον καθώς οι αραβικές χώρες αναζητούν εταίρους για να αποτρέψουν την ισχύ του Ιράν.

Οι σημερινοί και πρώην Ισραηλινοί αξιωματούχοι πιέζουν για πιο επιθετικές πρωτοβουλίες για την οικοδόμηση μιας ισραηλινής, αμερικανικής και μετριοπαθούς αραβικής συμμαχίας που περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία και στοχεύει στον έλεγχο της επιρροής του Ιράν. Η επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ , ο οποίος στράφηκε εναντίον του Ιράν στην πρώτη του θητεία και επιστρέφει στην προεδρία τον επόμενο μήνα, έχει δημιουργήσει ελπίδες για μια τέτοια συμμαχία, αναφέρουν αναλυτές.

Ο πόλεμος της Γάζας ξεκίνησε μια σειρά γεγονότων που βοήθησαν να τεθούν τα θεμέλια, δήλωσε ο Ντάνι Ντάνον , πρεσβευτής του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη. Το Ισραήλ έχει αποδυναμώσει το Ιράν ανατρέποντας σε μεγάλο βαθμό τους στρατιωτικούς του συμμάχους, τη Χαμάς στη Γάζα και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Αυτές οι επιτυχίες πυροδότησαν την πρόσφατη πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Συρία, ενός βασικού συμμάχου της Τεχεράνης. Το Ισραήλ έχει επίσης αποδεκατίσει την αντιαεροπορική άμυνα του Ιράν σε δύο αεροπορικές επιδρομές, αφήνοντας την Τεχεράνη ευάλωτη σε οποιαδήποτε μελλοντική αντιπαράθεση.

«Αναμένουμε ότι η αποφασιστικότητα και η δύναμή μας θα οδηγήσουν σε περισσότερη περιφερειακή σταθερότητα», δήλωσε ο Ντάνον.

Ο Sharren Haskel, υφυπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, είπε ότι, επειδή το Ισραήλ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή και έχει δείξει τη στρατιωτική του ικανότητα, «πολλές περισσότερες χώρες συνειδητοποιούν ότι πρέπει να εργαστούμε μαζί». Οι εμβάθυνση των σχέσεων, συμπεριλαμβανομένης της εξομάλυνσης με τη Σαουδική Αραβία, θα απομόνωσαν περαιτέρω το Ιράν, είπε.

Οι δύο χώρες ήταν κοντά σε μία τέτοια συμφωνία πριν από τον πόλεμο, αλλά το Ριάντ έχει γίνει έκτοτε έντονα επικριτικό για τις ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα. Ωστόσο, έχει διατηρήσει την προπολεμική του θέση ότι η ομαλοποίηση είναι δυνατή εάν το Ισραήλ συμφωνήσει να επιλύσει το ζήτημα του παλαιστινιακού κράτους.

Οι Ισραηλινοί στη συντριπτική τους πλειοψηφία αντιτίθενται σε ένα παλαιστινιακό κράτος τώρα, αλλά το Ισραήλ θα μπορούσε να δώσει στους Παλαιστίνιους έναν σαφή οδικό χάρτη για την αυτοδιακυβέρνηση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη. Δεν είναι σαφές εάν η Σαουδική Αραβία θα αποδεχόταν έναν τέτοιο συμβιβασμό.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου θα δυσκολευόταν να εγκρίνει τέτοια απόφαση με τον σημερινό συνασπισμό του, λένε οι αναλυτές, επειδή βασίζεται σε ακροδεξιά κόμματα που θέλουν να ενισχύσουν αντί να χαλαρώσουν τον ισραηλινό έλεγχο στα παλαιστινιακά εδάφη. Ο ίδιος ο Νετανιάχου έχει τονίσει από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος ότι θα εναντιωθεί στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. 

Ο Νετανιάχου είπε πρόσφατα στη Wall Street Journal ότι υπάρχει αισιοδοξία για εξομάλυνση με τη Σαουδική Αραβία όταν το Ισραήλ εξασφαλίσει μια συμφωνία για την απελευθέρωση των ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς στη Γάζα και τον τερματισμό του πολέμου.

Δεν συμφωνούν όλοι ότι τα στρατιωτικά επιτεύγματα του Ισραήλ έχουν οδηγήσει σε ένα καθεστώς ασφάλειας στην περιοχή, και υπάρχει ο κίνδυνος ο συμβιβασμός του πολέμου να αποδειχθεί δαπανηρός για το Ισραήλ. 

Η ευρεία καταστροφή στη Λωρίδα της Γάζας και ο αυξανόμενος αριθμός των νεκρών έσπειραν τους σπόρους για μελλοντικές συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και των γειτόνων του, δήλωσε ο Hussein Ibish, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο των Αραβικών Κρατών του Κόλπου.

Οι στρατιωτικές νίκες του Ισραήλ, πρόσθεσε ο Ibish, έχουν δημιουργήσει μια κατάσταση στην οποία θα χρειαστεί περισσότερους στρατιώτες για να φυλάξουν τα σύνορά του με τον Λίβανο, τη Συρία και τη Λωρίδα της Γάζας – καθώς και στη Δυτική Όχθη.

«Είναι πραγματικά περικυκλωμένο από εχθρούς που έχουν πολύ περισσότερους λόγους να είναι εχθροί του σήμερα από ό,τι στις 7 Οκτωβρίου», είπε.

Σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, η συνάντηση με Ισραηλινούς ηγέτες αποτελεί ταμπού, ακυρώνοντας μία μελλοντική συνεργασία, δήλωσε ο William Wechsler, ανώτερος διευθυντής προγραμμάτων Μέσης Ανατολής στο Atlantic Council.

Δεν είναι το πρώτο διπλωματικό πλήγμα για το Ισραήλ. Ο Itamar Rabinovich, πρώην πρεσβευτής του Ισραήλ στις ΗΠΑ και σύμβουλος αρκετών πρωθυπουργών, πιστεύει ότι θα εξομαλυνθεί το κλίμα. Το Ισραήλ δέχεται αυτή την κριτική σήμερα, είπε, αλλά θα μειωθεί με την πάροδο του χρόνου μόλις τελειώσει ο πόλεμος.  

«Το Ισραήλ έχει τεράστια υποστήριξη από τις ΗΠΑ όχι μόνο λόγω της ανάγκης να απαντήσει σε μια επίθεση της Χαμάς ή της Χεζμπολάχ, αλλά λόγω της αίσθησης ότι διακυβεύονται σημαντικά συμφέροντα των ΗΠΑ», είπε ο Ραμπίνοβιτς.

Η τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, για παράδειγμα, έχει ευρύτερη σημασία καθώς το Ιράν αναπτύσσει στενότερους δεσμούς με τη Ρωσία, η οποία με τη σειρά της βρίσκεται κοντά σε χώρες που ανταγωνίζονται τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, εξήγησε ο Ραμπίνοβιτς. «Δεν είναι απλώς μια περιφερειακή σύγκρουση, αλλά μια παγκόσμια σύγκρουση, ενάντια στον συνασπισμό Ρωσίας, Κίνας και Βόρειας Κορέας».

Από την αρχή του πολέμου, ένα από τα βασικά ερωτήματα για το Ισραήλ στη στάθμιση των προκλήσεων του πολέμου ήταν αν θα καταφέρει να επιδιώξει τους στρατιωτικούς του στόχους πριν οι διπλωματικές συνέπειες γίνουν συντριπτικές, είπε ο Micah Goodman, Ισραηλινός συγγραφέας και φιλόσοφος.

«Χρειαζόμασταν να αποκαταστήσουμε την αποτροπή – και για να αποκαταστήσουμε την αποτροπή, έπρεπε να κάνουμε πράγματα που μειώνουν τη νομιμότητά μας», είπε ο Goodman. Αλλά συνολικά, πρόσθεσε, «νομίζω ότι το Ισραήλ τα κατάφερε».

Πηγή: skai.gr