RSF: Τελευταία της ΕΕ πάλι η Ελλάδα σε θέματα ελευθεροτυπίας

Στην θέση 86 την κατατάσσουν οι «Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα». Στο 80η Κύπρος. Πτώση και για την Γερμανία στη 14η θέση. Παγκόσμια επιδείνωση για την δουλειά των δημοσιογράφων.Η Ελλάδα παραμένει πάντα στον βυθό της λίστας αξιολόγησης για την κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου μεταξύ των χωρών της ΕΕ σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της οργάνωσης «Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα» (RSF). Βρίσκεται στην θέση 86 μεταξύ συνολικά 180 χωρών, ενώ το 2025 βρισκόταν στη θέση 89. Ανήκει δηλαδή στην κατηγορία «με ορατά προβλήματα» οριακά πάνω από την τέταρτη κατηγορία της «δύσκολης κατάστασης». Η βαθμολογία της είναι πρακτικά ίδια με πέρυσι με 55,05 μονάδες έναντι 55,37 (με άριστα το 100).

Η έκθεση σημειώνει την πτώση της εμπιστοσύνης των πολιτών στον Τύπο, την υπερσυγκέντρωση των ΜΜΕ που ελέγχονται από συγκεκριμένους μεγάλους ομίλους, αλλά και το γεγονός ότι τα δημόσια ΜΜΕ υπάγονται απευθείας στις αρμοδιότητες του κυβερνητικού εκπροσώπου. Επίσης γίνεται αναφορά στις παρακολουθήσεις δημοσιογράφων από την ΕΥΠ, η οποία λογοδοτεί στον πρωθυπουργό της Ελλάδας και στη χρήση λογισμικών όπως το γνωστό Predator. Τέλος, επισημαίνει και πρακτικές βίας της αστυνομίας κατά εκπροσώπων του Τύπου κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων.

Πτώση τριών θέσεων και για την Κύπρο από το 77 στο 80, αλλά και για τη Γερμανία από το 11 στο 14. Η κατάσταση εξακολουθεί να αξιολογείται ως «ικανοποιητική», αλλά σύμφωνα με την έκθεση, οι δημοσιογράφοι στη Γερμανία αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερες απειλές στο διαδίκτυο και στον δρόμο. Ως κύριος λόγος αναφέρεται ένα πιο σκληρό εργασιακό περιβάλλον. Πολωμένα θέματα, όπως τα ρεπορτάζ για τη Μέση Ανατολή, οδηγούν σε πιο δύσκολες συνθήκες στα γραφεία σύνταξης και σε αυξανόμενη πίεση στους επαγγελματίες των ΜΜΕ. Συνολικά, πολλοί δημοσιογράφοι ανέφεραν ότι έχουν βιώσει ρητορική μίσους, δυσφήμιση και απώλεια εμπιστοσύνης.

Στις πρώτες θέσεις παραμένουν παραδοσιακά οι χώρες της Σκανδιναβίας, με τη Νορβηγία να παραμένει στην πρώτη θέση και ακολουθούν: Ολλανδία, Εσθονία, Δανία, Σουηδία, Φινλανδία, Ιρλανδία, Ελβετία, Λουξεμβούργο και Πορτογαλία.

Παγκόσμια επιδείνωση

Η έκθεση των RSF κρούει για μια ακόμα φορά τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι η κατάσταση για τους δημοσιογράφους παγκοσμίως έχει επιδεινωθεί για άλλη μια φορά: Για πρώτη φορά στην 25χρονη ιστορία του Δείκτη Παγκόσμιας Ελευθερίας του Τύπου περισσότερες από τις μισές χώρες εμπίπτουν στις δύο χειρότερες κατηγορίες, «δύσκολη» και «πολύ σοβαρή». Στις 110 από τις 180 χώρες η κατάσταση έχει χειροτερέψει. Το νομικό πλαίσιο για τους επαγγελματίες των ΜΜΕ έχει επιδεινωθεί και η δημοσιογραφία ποινικοποιείται ολοένα και περισσότερο παγκοσμίως. Ακόμα και στις δημοκρατικές χώρες, το δικαίωμα των πολιτών στην ενημέρωση περιορίζεται ολοένα και περισσότερο.

«Μόνο ένας στους 100 ανθρώπους παγκοσμίως μπορεί πλέον να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες μέσω ενός ποικιλόμορφου και υγιούς τοπίου των μέσων ενημέρωσης. Παρόλο που καταγράφουμε την παρακμή της ελευθερίας του Τύπου για ένα τέταρτο του αιώνα, αυτό το εύρημα παραμένει δραματικό», λέει ο Κρίστιαν Μιρ, Εκτελεστικός Διευθυντής Πολιτικής και Στρατηγικής στους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα. «Το γεγονός ότι η Γερμανία χάνει ξανά θέσεις είναι επίσης μια έκφραση ενός θερμού κλίματος. Ειδικά όταν αναφέρονται σε ακροδεξιούς εξτρεμιστικούς κύκλους ή στον πόλεμο στη Γάζα, πολλοί δημοσιογράφοι αναφέρουν έντονες πιέσεις, έντονες συζητήσεις και φόβο μήπως διαπομπευτούν δημόσια».

Πόλεμοι και ένοπλες συγκρούσεις

Στην ανακοίνωση των RSF τονίζεται ότι «σε αρκετές χώρες, οι πόλεμοι και οι ένοπλες συγκρούσεις ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την υποβάθμιση της ελευθερίας του Τύπου. Το Ισραήλ (116) έχει υποχωρήσει τέσσερις θέσεις, κυρίως λόγω του αδυσώπητου πολέμου στη Γάζα. Από τον Οκτώβριο του 2023, περισσότεροι από 220 δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί στη Γάζα από επιθέσεις του ισραηλινού στρατού, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 70 κατά την εκτέλεση του έργου τους. Τα Παλαιστινιακά Εδάφη κατατάσσονται στην 156η θέση. Ο αντίκτυπος των ένοπλων συγκρούσεων στην ασφάλεια των δημοσιογράφων είναι επίσης εμφανής σε χώρες όπως το Σουδάν (161), το Ιράκ (162) και η Υεμένη (164). Εκτός από τη Μέση Ανατολή, η Ανατολική Ευρώπη έχει γίνει μια από τις πιο επικίνδυνες περιοχές στον κόσμο για τους επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης.

O Πούτιν και ο Τραμπ

Η Ρωσία του Πούτιν (172) συνεχίζει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, στοχεύοντας και σκοτώνοντας επανειλημμένα δημοσιογράφους. Επί του παρόντος, 48 επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης είναι φυλακισμένοι στη Ρωσία, 26 εκ των οποίων είναι από την Ουκρανία. Στις ΗΠΑ υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, οι επιθέσεις σε Μέσα Ενημέρωσης και δημοσιογράφους έχουν γίνει συστηματικές. Η χώρα έχει υποχωρήσει επτά θέσεις, φτάνοντας στην 64η θέση στην κατάταξη. Αστυνομικοί και αξιωματικοί της ICE χρησιμοποιούν μονίμως βία κατά των επαγγελματιών των ΜΜΕ. Οι δραστικές περικοπές στην Υπηρεσία Παγκόσμιων Μέσων Ενημέρωσης των ΗΠΑ (USAGM) είχαν παγκόσμιες επιπτώσεις: Οδήγησαν στο κλείσιμο, την αναστολή ή τη μείωση του μεγέθους διεθνών ραδιοτηλεοπτικών φορέων όπως η Φωνή της Αμερικής (VOA), το Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL) και το Radio Free Asia (RFA) σε χώρες όπου αυτά τα μέσα ενημέρωσης ήταν από τις τελευταίες αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης. Μαζί με το προσωπικό της VOA, οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF) αγωνίζονται στο δικαστήριο για να τους επιτραπεί να επαναλάβουν το έργο τους.

Φυλακίσεις στην Τουρκία

Στην Τουρκία (163), εκτός από τους αντιτρομοκρατικούς νόμους, οι κατηγορίες για «παραπληροφόρηση», «προσβολή του προέδρου» και «δυσφήμιση κρατικών θεσμών» χρησιμοποιούνται τακτικά για την καταστολή δημοσιογράφων. Για παράδειγμα, ο ανταποκριτής της Deutsche Welle, Alican Uludağ, βρίσκεται στη φυλακή από τον Φεβρουάριο του 2026 για φερόμενη προσβολή του προέδρου.

Πηγή: Deutsche Welle