Το Creta24 και η Τηλεόραση CRETA βρέθηκαν στο μαρτυρικό χωριό – Συγκλονιστικές οι περιγραφές συγγενών των 27 εκτελεσθέντων Σοκαριανών, που δικαιώνονται 81 χρόνια μετά
8 Αυγούστου 2025. Μόλις λίγες ημέρες πριν συμπληρωθούν 81χρόνια από τη «μαύρη» επέτειο που σημάδεψε μια για πάντα το χωριό και τους κατοίκους, ο Σοκαράς ανακηρύσσεται μαρτυρικός τόπος.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Θυμάτων Ολοκαυτώματος Σοκαρά Νίκος Μπιμπάκης, λαμβάνει στα χέρια του το πολυπόθητο ΦΕΚ. Ένα χαρτί που δικαίωσε 27 αδικοχαμένους Σοκαριανούς που δολοφονήθηκαν από του Γερμανούς το 1944 αλλά και τους απογόνους τους. Ένα χαρτί, που αποτελούσε εκκρεμότητα δεκαετιών και αγώνων που είχαν ξεκινήσει άνθρωποι που πια δεν είναι στη ζωή. Απλά και μόνο για να δικαιωθούν οι ψυχές των οικογενειών και συγχωριανών τους και για να μάθει όλη η Ελλάδα, ότι ο Σοκαράς του Δήμου Γόρτυνας υπήρξε τόπος μαρτυρίου.
Το πρωί της Κυριακής 10 Αυγούστου, ακριβώς μια εβδομάδα πριν το μνημόσυνο στη μνήμη των 27 εκτελεσθέντων της «Σπηλιάρας», το Creta24 και η Τηλεόραση CRETA βρέθηκαν στο μαρτυρικό χωριό και η δημοσιογράφος Εύα Λαμπρινού, συνομίλησε με κατοίκους του Σοκαρά, συγγενείς θυμάτων αλλά και ανθρώπους που έβαλαν το δικό τους «λιθαράκι» στον αγώνα δρόμου που επιτέλους έφτασε στον τερματισμό του.
Δεν γίνεται να μην αναφερθούμε στον αείμνηστο Σοκαριανό φιλόλογο και συγγραφέα, τον Σήφη Κοσόγλου που είχε βάλει στόχο ζωής την αναγνώριση του χωριού του ως μαρτυρικό. Με πολυετείς έρευνες, συλλογή μαρτυριών για τις θηριωδίες των Γερμανών στον Σοκαρά και ακούραστο συμπαραστάτη τον δικηγόρο Γεώργιο Καρτσωνάκη είχαν καταφέρει να συντάξουν έναν ογκώδη φάκελο , που αποτέλεσε την αρχή αλλά και την ουσία της προσπάθειας.
Δεν πρόλαβε να δει το όνειρό του να γίνεται πραγματικότητα, αφού έφυγε από τη ζωή τον Οκτώβριο του 2014.
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Θυμάτων Ολοκαυτώματος Σοκαρά και Ειδικός Σύμβουλος Περιφερειάρχη Κρήτης σε θέματα Ιστορίας και Μνήμης Ολοκαυτωμάτων Ναζιστικής Κατοχής Νίκος Μπιμπάκης, αναφέρθηκε στις δικές του προσπάθειες που ξεκίνησαν το 2016, για την ανακήρυξη του χωριού ως μαρτυρικό, τις συνεχείς επισκέψεις στην Αθήνα, τις 32 φορές που βρέθηκε στο Υπουργείο Εσωτερικών, τις επαφές με κυβερνητικά στελέχη, μέχρι να έρθει η 8η Αυγούστου 2025 και να εκδοθεί το πολυαναμενόμενο ΦΕΚ.
Πριν από εννέα χρόνια ανέλαβε και εκείνος να εκκινήσει ξανά τις διαδικασίες που είχαν «παγώσει» για την ανακήρυξη του χωριού ως μαρτυρικό, αν και δεν υπήρχαν ελπίδες. Το 2019 ξεκίνησε να γράφεται ξανά η ιστορία του Σοκαρά, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Νίκος Μπιμπάκης, με τη συγκέντρωση στοιχείων για τα θύματα του ολοκαυτώματος και την κατάθεση του φακέλου.
«Στο μνημόσυνο των εκτελεσθέντων το 2024 είχα πει κάτι: Θέλω να πιστεύω ότι σε έναν χρόνο θα είμαστε μαρτυρικό χωριό». Και τα λόγια αυτά του Νίκου Μπιμπάκη έμοιαζαν προφητικά, αν και υπήρξε η εκκρεμότητα της σύστασης της επιτροπής που στην ουσία θα είχε κύριο λόγο για την ανακήρυξη του Σοκαρά ως μαρτυρικό χωριό. Ήταν καθοριστική, σύμφωνα με τον κ. Μπιμπάκη, η μεσολάβηση του βουλευτή Ηρακλείου της ΝΔ Κωνσταντίνου Κεφαλογιάννη γι΄αυτόν τον σκοπό που είχε θετικά αποτελέσματα.
Σειρά εκδηλώσεων θα ακολουθήσουν πολύ σύντομα με σκοπό το κοινό να ενημερωθεί για την ανακήρυξη του Σοκαρά ως μαρτυρικό χωριό αλλά και για τη σημαντική ιστορία του.«Πρέπει να ακουστεί και επίσημα ότι ο τόπος μας είναι μαρτυρικός, είναι τόπος θυσίας, είναι τόπος μαρτυρίου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Νίκος Μπιμπάκης.
«Νιώθουμε μια αγαλλίαση και υπερηφάνεια για τους γονείς, τις γιαγιάδες και τους παππούδες μας»
Μη μπορώντας να συγκρατήσει τα δάκρυα της, η Ιωάννα Χαλκιαδάκη, εγγονή του Χαλκιαδογιώργη που μαζί με τους πέντε γιους του, δολοφονήθηκαν από τους Γερμανούς στο Σοκαρά, ανέφερε: «Το χωριό κάηκε. Οι άνθρωποι πεινούσαν. Η κατάσταση τότε είναι τραγική. Η 8η Αυγούστου του 2025 για εμάς ήταν μια εξαιρετική ημέρα. Επιτέλους μετά από 81 χρόνια δικαιώθηκαν οι θυσίες των ανθρώπων που έπεσαν στη Σπηλιάρα και εμείς νιώθουμε μια αγαλλίαση και υπερηφάνεια για τους γονείς, τις γιαγιάδες και τους παππούδες μας».
«Μας δικαίωσαν επιτέλους»
Ο Στέλιος Ορφανάκης, που έχασε τον πατέρα του από τη μαζική δολοφονία στον Σοκαρά το 1944, ήταν πρώην πρόεδρος της τοπικής κοινότητας Σοκαρά και δημιούργησε και το ηρώο στη μνήμη των 27 εκτελεσθέντων. «Μας δικαίωσαν επιτέλους, γιατί προσπαθούσαμε πολλά χρόνια. Σκότωσαν τον πατέρα μου οι Γερμανοί στον Σοκαρά και τρία του αδέρφια. Έπρεπε κάτι να κάνω κι εγώ, να δικαιωθώ και έκανα το ηρώο. Δικαίωση που ανακηρύχθηκε ο Σοκαράς μαρτυρικό χωριό, μας ευχαρίστησε».
«Είναι μια ηθική δικαίωση»
Στη σημερινή θεία λειτουργία τελέστηκε μνημόσυνο στη μνήμη των πρώτων ανθρώπων που ξεκίνησαν αυτόν τον αγώνα προς τη δικαίωση, του Σήφη Κοσόγλου και του Γιώργου Καρτσωνάκη, μας είπε ο ιερέας του Σοκαρά π. Χαράλαμπος Κοπανάκης. «Είναι μια ηθική δικαίωση και εκφράζουμε ευγνωμοσύνη και αγάπη σε όλους τους ανθρώπους που συνέβαλαν για πάνω από τρεις δεκαετίες και προσπάθησαν, ώστε αυτό το αίτημα να δικαιωθεί και να εκπληρωθεί και να μπει στον κατάλογο μαρτυρικών χωριών και πόλεων η ενορία μας. Μνημονεύσαμε το πρωί στη θεία λειτουργία τον Σήφη Κοσόγλου και τον Γιώργο Καρτσωνάκη για τις προσπάθειες που έκαναν και η σκυτάλη παραδόθηκε στη νεότερη γενιά, στον Νίκο Μπιμπάκη, που με ανθρώπους που συνέδραμαν και τον βοήθησαν έφτασαν στο ευτυχές και επιτυχές αποτέλεσμα».
Σοκαράς – Το χρονικό της “Σπηλιάρας”
Το πρωί της 17ης Αυγούστου 1944 οι Γερμανοί κατακτητές συγκέντρωσαν όλους τους κατοίκους του Σοκαρά στο σχολείο.
Λίγο πριν το μεσημέρι οι Γερμανοί διαχώρισαν τους άνδρες από τα γυναικόπαιδα. Όλοι οι άντρες του χωριού, από 18 έως 60 χρόνων βρέθηκαν ενώπιον των δοσίλογων οι οποίοι φορώντας μαύρες κουκούλες πρόδωσαν εκείνους που είχαν αναπτύξει αντιστασιακή δράση.
Οι προδότες ξεχώρισαν 26 Σοκαριανούς τους οποίους οι Γερμανοί έδεσαν πισθάγκωνα και τους οδήγησαν έξω από το χωριό, προς τη θέση «Σπηλιάρα». Ο Γιώργος Γιαννακάκης επιχείρησε κατά τη διαδρομή να δραπετεύσει όμως οι ναζί τον συνέλαβαν μέσα στον Σοκαρά και τον σκότωσαν επί τόπου δια ξυλοδαρμού.
Το μεσημέρι το απόσπασμα έχει στηθεί στην «Σπηλιάρα» κι ένα-ένα τα 25 παλικάρια του Σοκαρά σωριάστηκαν στο έδαφος έπειτα από τις γερμανικές ομοβροντίες των όπλων.
Ο 27ος Σοκαριανός που εκτελέστηκε ήταν ο Γιώργος Κυριακάκης που δολοφονήθηκε με μαρτυρικό και απάνθρωπο τρόπο από τους ναζί, επειδή στο σπίτι του βρέθηκαν κρυμμένα όπλα.
Οι Γερμανοί στην συνέχεια άνοιξαν έναν ομαδικό τάφο και πέταξαν μέσα και τους 27 εκτελεσθέντες, μαζί με ένα σκύλο.
Αναλυτικά οι 27 Σοκαριανοί που δολοφονήθηκαν από τους Γερμανούς ήταν οι:
- Γιώργος Χαλκιαδάκης με τους 5 γιούς του, Μανώλη, Αστρινό, Δημήτρη, Γιάννη και Λευτέρη.
- Γυπαράκης Στυλιανός και οι 2 γιοί του, Νίκος και Μανώλης
- Παντελής Ορφανός του Νικολάου,
- Γιώργης Ορφανός του Νικολάου
- Λευτέρης Ορφανός του Νικολάου,
- Αντώνης Ορφανός του Νικολάου
- Γιαννουλάκης Βασίλης του Μιχαήλ,
- Γιαννουλάκης Ευθύνης του Μιχαήλ,
- Γιαννουλάκης Γιώργης του Μιχαήλ,
- Γιαννουλάκης Βασίλης του Γεωργίου
- Γυπαράκης Γιάννης του Αριστείδη
- Κυριακάκης Γιώργης του Μιχαήλ
- Κυριακάκης Νίκος του Μιχαήλ
- Κωστακής Γιώργης του Ιωσήφ
- Κωστάκης Νίκος του Ιωσήφ
- Μπιμπάκης Νίκος
- Σαρρής Δημήτρης
- Κουτεντάκης Γιάννης
- Παχιαδάκης Χαράλαμπος
- Σταματάκης Γιάννης
Υπενθυμίζεται πως με το ίδιο ΦΕΚ, μαρτυρικό χωριό ανακηρύσσεται και ο Αβδελλάς του Δήμου Μυλοποτάμου, για τους 23 Αβδελλιανούς που εκτελέστηκαν στη θυσία του Γουρνόλακκου.
Το άρθρο “Το Creta24 στον Σοκαρά μετά την ανακήρυξή του σε μαρτυρικό χωριό – Δάκρυα συγκίνησης από τους συγγενείς των θυμάτων“, δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο CRETA24.
