Τουρκία: Θανάσιμες «μπόμπες»

Η τουρκική ρακή δεν είναι απλώς ένα αλκοολούχο ποτό. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της τουρκικής γαστρονομικής κουλτούρας – συνοδεύοντας την αργή και πολύωρη απόλαυση του φαγητού, της κοινωνικής ζωής και της μουσικής.

Πρόκειται για μία παράδοση που έχει εμπνεύσει ποιητές και καλλιτέχνες. Ο διάσημος Τούρκος ποιητής Ορχάν Βελί Κανίκ είχε πει κάποτε χαρακτηριστικά πως θα ήθελε να είναι ένα ψάρι μέσα σε ένα… μπουκάλι με ρακή. Η ποπ σταρ Σεζέν Ακσού αφιέρωσε στη ρακή μια ερωτική εξομολόγηση μέσα από το τραγούδι της «Είμαστε λουλούδια και πάλι». Ακόμα και ο ιδρυτής του σύγχρονου τουρκικού κράτους, Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ήταν γνωστός για τα μεγάλα τραπέζια με φίλους και καλλιτέχνες – με απαραίτητο συνοδευτικό τη ρακή φυσικά.

Τα τελευταία χρόνια, όμως, αυτή η παράδοση επισκιάζεται από την ανησυχητική αύξηση των θανάτων λόγω δηλητηρίασης από αλκοόλ. Ιδιαίτερα οι μεγάλες πόλεις, όπως η Κωνσταντινούπολη, η Άγκυρα και η Σμύρνη, αλλά και οι τουριστικές περιοχές, έχουν το μεγαλύτερο πρόβλημα.

Φθηνή μεθανόλη και υψηλοί φόροι

Ειδικά φέτος, ο αριθμός των θανάτων από νοθευμένο αλκοόλ αυξήθηκε δραματικά. Από τις αρχές του έτους, τουλάχιστον 160 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στην Τουρκία. Σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό Εσωτερικών Αλί Γερλικαγιά, μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου είχαν κατασχεθεί 648.000 λίτρα παράνομα παρασκευασμένων αλκοολούχων, μεταξύ αυτών τουρκική ρακή αλλά και «διεθνή» ποτά, όπως βότκα, ουίσκι και τζιν, ενώ συνελήφθησαν περίπου 560 ύποπτοι.

Οι τιμές των αλκοολούχων ποτών στην Τουρκία έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια λόγω της υψηλής φορολογίας. Ένα μπουκάλι ρακή κοστίζει πλέον περίπου 35 ευρώ. Με έναν κατώτατο μισθό γύρω στα 572 ευρώ τον μήνα, πρόκειται για ένα ποσό απλησίαστο για πολλούς.

Η βασική αιτία των δηλητηριάσεων από αλκοόλ είναι η χρήση φθηνής μεθανόλης, η οποία προστίθεται στα παράνομα παρασκευασμένα ποτά αντί για το πόσιμο αλκοόλ, την αιθανόλη. Ο Τζαγκίν Ταν Ερόγλου από την πλατφόρμα παρακολούθησης πολιτικής αλκοόλ τονίζει ότι το νοθευμένο αλκοόλ δεν μπορεί να διακριθεί από το κανονικό σε μυρωδιά, χρώμα ή γεύση. Η μεθανόλη είναι εξαιρετικά τοξική και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όρασης, εμετό, ζάλη και ανεπάρκεια οργάνων, ενώ στο χειρότερο σενάριο μπορεί να οδηγήσει μέχρι και σε θάνατο.

Λύση η μείωση της φορολογίας;

Μετά τους πρόσφατους θανάτους από νοθευμένο αλκοόλ, οι επαγγελματικοί σύλλογοι των Τούρκων ειδικών από τη βιομηχανία τροφίμων έκαναν επανειλημμένα εκκλήσεις προς την κυβέρνηση. Θεωρούν ότι οι υπερβολικά υψηλοί φόροι δεν έχουν οδηγήσει σε μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ, αλλά αντίθετα έχουν κάνει την κατάσταση ακόμα πιο επικίνδυνη σε ό,τι αφορά τη δημόσια υγεία.

Παράλληλα ζητούν εντατικοποίηση των ελέγχων με στόχο την καταπολέμηση της παράνομης παραγωγής αλκοόλ. Τέλος, απευθύνουν εκκλήσεις προς την κυβέρνηση να μειώσει τους υπερβολικούς φορολογικούς συντελεστές, οι οποίοι πλέον είναι πολλαπλάσιοι του κόστους παραγωγής, ώστε να αποτρέψουν τους πολίτες από την προσφυγή στη μαύρη αγορά.

Επιμέλεια: Χρύσα Βαχτσεβάνου