Σημαντικά μηνύματα για τη κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της στα οικοσυστήματα ανέδειξε η ομιλία του Γενικού Γραμματέα της Ακαδημίας Αθηνών και Εθνικού Εκπροσώπου για την Κλιματική Αλλαγή, Καθηγητή Χρήστου Ζερεφού, κατά την εκδήλωση βράβευσής του από τη Σχολή Θετικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 100 χρόνια του ιδρύματος.
Ο διακεκριμένος επιστήμονας τόνισε πως τα παγκόσμια οικοσυστήματα δέχονται πλέον έντονη πίεση λόγω των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης και επισήμανε τη ανάγκη για ακόμη πιο δυναμικές παρεμβάσεις προκειμένου να αντιστραφούν οι βλαβερές συνέπειες της ανθρωπογενούς δραστηριότητας στο περιβάλλον. Σύμφωνα με τον ίδιο, “ο ρυθμός των επιπτώσεων είναι ταχύτερος από ό,τι οι επιστημονικές προβλέψεις του παρελθόντος”.
Τα πρόσφατα στοιχεία για το κόστος της κλιματικής αλλαγής
Σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Ζερεφός υπογράμμισε ότι τα τελευταία πέντε χρόνια καταγράφεται η θερμότερη περίοδος στην ιστορία του πλανήτη, ενώ η συχνότητα και η ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί. Οι αποζημιώσεις των ασφαλιστικών εταιρειών διεθνώς έχουν πολλαπλασιαστεί την τελευταία πεντηκονταετία.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Χαρακτηριστικά, ο κ. Ζερεφός σημειώνει πως “το κόστος της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής παγκοσμίως αναμένεται να ξεπεράσει τα 130 τρισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το τέλος του αιώνα”, υπενθυμίζοντας ότι “ο Covid κόστισε περίπου 3 τρισεκατομμύρια δολάρια σε παγκόσμιο επίπεδο”. Η σωστή προσαρμογή, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να μειώσει το κόστος των επιπτώσεων έως και κατά 40%.
Το ελληνικό περιβάλλον υπό πίεση και οι απαραίτητες παρεμβάσεις
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Ζερεφός στην Ελλάδα, τονίζοντας ότι ήδη βιώνει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής με αυξημένη συχνότητα και ισχύ τα τελευταία χρόνια. Αναφέρθηκε στην πίεση που δέχονται οι ακτογραμμές λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και τις συνέπειες που αυτό έχει στην υδροφορία και τις καλλιέργειες. Υπογράμμισε ότι πρέπει άμεσα να δρομολογηθούν νέα έργα διαχείρισης υδάτων, όπως τροποποιήσεις στο υδροδοτικό έργο του Μόρνου για την Αττική, παραποτάμιες μεταφορές και υδατικά έργα για τη Θεσσαλονίκη.
Παράλληλα, επισήμανε το πρόσφατο φαινόμενο του “Daniel”, το οποίο προέκυψε από σπάνια αλληλεπίδραση αέριων μαζών και κόστισε στη χώρα δισεκατομμύρια ευρώ, υπογραμμίζοντας ότι “είναι οικονομικά πιο συμφέρον να προλαμβάνουμε, παρά να θεραπεύουμε τα αποτελέσματα της κλιματικής κρίσης”.
Η διαδρομή και η ακαδημαϊκή συμβολή του Χρήστου Ζερεφού
Κατά την τιμητική ομιλία του, ο Καθηγητής Ζερεφός μοιράστηκε μνήμες από τα πρώτα βήματα της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ, από τη μετεωρολογία και την αστρονομία έως τις μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις της τελευταίας πεντηκονταετίας. Αναφέρθηκε στη δική του διαδρομή, από την ανάληψη καθηκόντων το 1979, στη μελέτη της Φυσικής της Ατμόσφαιρας με περιορισμένους πόρους, έως τη συμμετοχή σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα, τη χαρτογράφηση της ηλιακής ακτινοβολίας και τη διαπίστωση της επίδρασης των ανθρωπογενών ενεργειών στο κλίμα σε ποσοστά 30-40%.
Ο κ. Ζερεφός επισήμανε ότι το Εργαστήριο Φυσικής Ατμόσφαιρας του ΑΠΘ εξελίχθηκε σε κομβικό ερευνητικό κέντρο συμμετέχοντας σε διεθνή προγράμματα, όπως το “Copernicus”, και πραγματοποιώντας πρωτοποριακές μετρήσεις και τοπογραφίες στην ελληνική επικράτεια και διεθνώς. Τόνισε τη συμβολή των ελληνικών ερευνητικών ομάδων στην κατανόηση του ρόλου του όζοντος, στη χαρτογράφηση της ηλιακής ακτινοβολίας και στον εντοπισμό της τρύπας του όζοντος στην Αρκτική.
Αποτίμησε ότι σήμερα, η πρόοδος στην πρόβλεψη καιρικών φαινομένων και αλλαγών του κλίματος είναι σημαντική, ενώ εξήρε τον ρόλο του εργαστηρίου ως “φυτωρίου” νέων επιστημόνων.
Τιμητική βράβευση – Χαιρετισμοί και βιογραφικά
Κατά τη διάρκεια της τελετής, ο Χρήστος Ζερεφός αναγορεύτηκε Επίτιμος Καθηγητής της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ, σε μια εκδήλωση στην οποία παρευρέθηκαν μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, πολιτικοί, πανεπιστημιακοί και φοιτητές.
Ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, τόνισε το ιστορικό αποτύπωμα της Σχολής Θετικών Επιστημών και την αποστολή του Πανεπιστημίου στην προώθηση της ελεύθερης σκέψης, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις της εποχής, όπως η κλιματική αλλαγή και η τεχνητή νοημοσύνη. Αναφέρθηκε εκτενώς στο έργο και τη συμβολή του κ. Ζερεφού, σχολιάζοντας τη μακρά και βαθιά σχέση του με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.
Ο πρώην δήμαρχος Θεσσαλονίκης και υπουργός, Σωτήρης Κούβελας, σε έντονα συγκινησιακό κλίμα, εξήρε τη συμβολή του κ. Ζερεφού στη σύνδεση της επιστήμης με τις ανάγκες της κοινωνίας, αφηγούμενος προσωπικές εμπειρίες από τη μακρόχρονη συνεργασία τους και τις παρεμβάσεις του καθηγητή για την επίλυση ζητημάτων δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος.
Ο Χρήστος Ζερεφός, εκτός της ιδιότητάς του ως επικεφαλής του Κέντρου Έρευνας Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, έχει διατελέσει συντονιστής της Επιτροπής Μελέτης Επιπτώσεων Κλιματικής Αλλαγής της Τράπεζας της Ελλάδος και έχει τιμηθεί με πλήθος διεθνών διακρίσεων. Το επιστημονικό του έργο περιλαμβάνει την ίδρυση οκτώ επιστημονικών κέντρων, περισσότερες από 250 δημοσιευμένες μελέτες, επιβλέψεις διδακτορικών και μεταπτυχιακών διατριβών, καθώς και βραβεία όπως το Παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής, το Παράσημο του Ακαδημαϊκού Φοίνικα και το Παγκόσμιο Βραβείο Όζοντος από το ΟΗΕ.
Η εκδήλωση κορυφώθηκε με την αναμνηστική φωτογραφία των μελών του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας του ΑΠΘ με τον τιμώμενο καθηγητή, επιβεβαιώνοντας τη συνεισφορά του στη διαμόρφωση της επιστημονικής κουλτούρας και της κλιματικής ευαισθησίας στην Ελλάδα.
Φάνης Γρηγοριάδης
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
