Οι πρώτοι τέσσερις Σουηδοί κρατούμενοι έφτασαν την Τρίτη 18 Αυγούστου στην Εσθονία, εγκαινιάζοντας στην πράξη τη συμφωνία των δύο χωρών για την προσωρινή έκτιση σουηδικών ποινών στις φυλακές του Τάρτου.
Σύμφωνα με το εσθονικό δημόσιο δίκτυο ERR, αεροσκάφος που μετέφερε τους κρατούμενους προσγειώθηκε στη στρατιωτική αεροπορική βάση του Αμάρι, από όπου οι τέσσερις άνδρες οδηγήθηκαν στο Τάρτου με συνοδεία ένοπλης μονάδας της εσθονικής σωφρονιστικής υπηρεσίας.
Η μεταγωγή ολοκληρώθηκε χωρίς προβλήματα και οι κρατούμενοι τοποθετήθηκαν στην ειδικά διαμορφωμένη πτέρυγα των φυλακών.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Η υπουργός Δικαιοσύνης και Ψηφιακών Υποθέσεων της Εσθονίας, Λίισα Πακόστα, επιβεβαίωσε ότι οι πρώτοι τέσσερις κρατούμενοι είναι άνδρες και Σουηδοί υπήκοοι.
Οι αρχές απέφυγαν να δώσουν περισσότερα στοιχεία για την ταυτότητα ή τα αδικήματα για τα οποία έχουν καταδικαστεί, επικαλούμενες ζητήματα ασφαλείας και προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Πάνω από τους μισούς υποψηφίους απορρίφθηκαν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η Εσθονία δεν αποδέχεται αυτόματα όλους τους κρατούμενους που προτείνει η Σουηδία.
Οι εσθονικές αρχές ανακοίνωσαν ότι οι τέσσερις που έφτασαν στη χώρα είχαν προηγουμένως υποβληθεί σε ελέγχους και από τις δύο πλευρές.
Μάλιστα, περισσότεροι από τους μισούς κρατούμενους που περιλαμβάνονταν στην πρώτη λίστα που υπέβαλε η Σουηδία απορρίφθηκαν από την Εσθονία.
Κάθε υποψήφιος αξιολογείται ξεχωριστά και η Εσθονία διατηρεί το δικαίωμα να αρνηθεί την υποδοχή του εφόσον δεν πληροί τα συμφωνημένα κριτήρια.
Η διευθύντρια των φυλακών του Τάρτου, Μέρλε Ούλστ, δήλωσε ότι τα κριτήρια που προβλέπονται στη συμφωνία είναι αυστηρά και ότι η εσθονική πλευρά μπορεί να απορρίψει οποιονδήποτε κρατούμενο κρίνει ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις.
Δεν επιτρέπεται, μεταξύ άλλων, η μεταφορά κρατουμένων που θεωρούνται ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου, ενώ το πρόγραμμα αφορά ενήλικες άνδρες.
Δεν προβλέπεται επίσης η μεταφορά γυναικών ή ανηλίκων, ενώ κρατούμενοι με συγκεκριμένες συνδέσεις με τρομοκρατία, ριζοσπαστικοποίηση ή οργανωμένο έγκλημα αποκλείονται.
Έως 600 κρατούμενοι στο Τάρτου
Η συμφωνία Σουηδίας-Εσθονίας προβλέπει τη διάθεση έως και 400 κελιών στις φυλακές του Τάρτου, με συνολική δυνατότητα φιλοξενίας έως 600 κρατουμένων. Η εγκατάσταση βρίσκεται στη νότια Εσθονία και διαθέτει συνολικά 933 θέσεις.
Η άφιξη των κρατουμένων θα γίνει σταδιακά. Οι εσθονικές αρχές σχεδιάζουν να έχουν περίπου 100 Σουηδούς κρατούμενους μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου και 200 μέχρι το τέλος του 2026, ενώ η πλήρης δυναμικότητα των 600 προβλέπεται να επιτευχθεί μέσα στην επόμενη χρονιά.
Η αρχική σουηδική εκτίμηση ήταν ότι η πρώτη φάση θα περιλάμβανε περίπου 30 κρατούμενους μέσα στον Αύγουστο. Τελικά, η πρώτη μεταφορά περιορίστηκε στους τέσσερις, με τις εσθονικές αρχές να επιβεβαιώνουν ότι οι επόμενες μεταγωγές θα ανακοινώνονται εκ των υστέρων για λόγους ασφαλείας.
Η Σουηδία πληρώνει την Εσθονία
Η συμφωνία υπογράφηκε στις 18 Ιουνίου 2025 και αποτελεί μέρος της προσπάθειας της Στοκχόλμης να αντιμετωπίσει την έντονη έλλειψη θέσεων στις φυλακές της.
Με βάση τους οικονομικούς όρους της συμφωνίας, η Σουηδία καταβάλλει στην Εσθονία 30,6 εκατ. ευρώ ετησίως για τη διαθεσιμότητα χωρητικότητας 300 κρατουμένων, ενώ για κάθε επιπλέον κρατούμενο προβλέπεται κόστος 8.500 ευρώ τον μήνα.
Για τη μεταβατική περίοδο του πρώτου έτους έχει συμφωνηθεί ειδική καταβολή περίπου 23 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με εσθονικές πηγές, ανάλογα με τον αριθμό των κρατουμένων, τα ετήσια έσοδα της Εσθονίας από τη συμφωνία μπορούν να φτάσουν περίπου τα 61 εκατ. ευρώ.
Οι κρατούμενοι θα επιστρέψουν στη Σουηδία
Η έκτιση της ποινής στην Εσθονία δεν σημαίνει ότι οι κρατούμενοι θα αφεθούν ελεύθεροι εκεί.
Όλοι θα επιστρέψουν στη Σουηδία πριν από την αποφυλάκισή τους. Δεν προβλέπονται άδειες εξόδου από τις φυλακές ούτε ελεύθερη κυκλοφορία στην πόλη του Τάρτου.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ειδικοί κανόνες που συμφωνήθηκαν για την καθημερινότητα των Σουηδών κρατουμένων.
Θα υπάγονται στους κανονισμούς λειτουργίας των φυλακών του Τάρτου, αλλά θα φορούν σουηδικές στολές και θα έχουν πρόσβαση σε σουηδικά ενημερωτικά μέσα.
Στα κελιά τους θα υπάρχει τηλεόραση, ενώ θα επιτρέπεται η χρήση ηλεκτρικού ρεύματος και κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Η φυλακή παραμένει χώροι χωρίς καπνό, με τα τσιγάρα και τα προϊόντα καπνού να απαγορεύονται.
Ωστόσο, στους Σουηδούς κρατούμενους θα διατίθενται προϊόντα νικοτίνης χωρίς καπνό, όπως σακουλάκια νικοτίνης και επιθέματα.
Ειδική στελέχωση και αντιδράσεις στην Εσθονία
Η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό της Εσθονίας. Δημοσκόπηση που επικαλέστηκε το σουηδικό SVT έδειξε ότι 54% των Εσθονών τάσσονταν κατά της μεταφοράς Σουηδών κρατουμένων στη χώρα.
Η αντιπολίτευση έχει μάλιστα προειδοποιήσει ότι θα επιδιώξει την κατάργηση της συμφωνίας εφόσον αναλάβει την εξουσία.
Την ίδια ώρα, η εσθονική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η συμφωνία έχει σημαντικά οικονομικά και θεσμικά οφέλη.
Οι φυλακές του Τάρτου διαθέτουν μεγάλη ανεκμετάλλευτη δυναμικότητα, ενώ για τη λειτουργία της εγκατάστασης απαιτείται σημαντική ενίσχυση του προσωπικού.
Οι εσθονικές αρχές έχουν προγραμματίσει την πρόσληψη περίπου 300 νέων εργαζομένων στις φυλακές του Τάρτου.
Η αρχική αμοιβή για τους νέους σωφρονιστικούς υπαλλήλους ξεκινά περίπου από 2.400 ευρώ τον μήνα.
Γιατί η Σουηδία έφτασε στη λύση της Εσθονίας
Η συμφωνία αποτελεί πρωτοφανή κίνηση για τη Σουηδία, καθώς για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα η εκτέλεση σουηδικών ποινών ανατίθεται σε σωφρονιστικό σύστημα άλλης χώρας.
Η σουηδική κυβέρνηση έχει συνδέσει την απόφαση με τη μεγάλη πίεση που δέχεται το σωφρονιστικό σύστημα, καθώς η αυστηροποίηση της ποινικής πολιτικής, οι μεγαλύτερες ποινές και η αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος έχουν αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των κρατουμένων.
Η σουηδική Βουλή ενέκρινε τη συμφωνία τον Ιούνιο του 2026, ενώ το εσθονικό κοινοβούλιο την επικύρωσε στις 10 Ιουνίου. Η νέα νομοθεσία τέθηκε σε ισχύ στις 3 Ιουλίου.
Η επιλογή του Τάρτου βασίστηκε και στο γεγονός ότι η Εσθονία διαθέτει σημαντική πλεονάζουσα σωφρονιστική χωρητικότητα.
Το Τάρτου, που κατασκευάστηκε το 2002, διαθέτει 933 θέσεις, ενώ μεγάλο μέρος των εγκαταστάσεων παρέμενε αναξιοποίητο.
Η συμφωνία έχει αρχική διάρκεια πέντε ετών, με δυνατότητα παράτασης για επιπλέον τριετείς περιόδους.
*Φωτογραφία: Lauraliis Jurkov/ERR
Πηγή: skai.gr
