Μετά τη μαζική επίθεση ρωσικών drones που προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο κτίριο της αντιπροσωπείας της ΕΕ στο Κίεβο τον περασμένο μήνα, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν περίμενε για επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ μέσω επίσημων διαύλων. Αντ’ αυτού, απλώς τηλεφώνησε απευθείας στον Τραμπ, σύμφωνα με το Politico. Δύο αξιωματούχοι της ΕΕ που έχουν γνώση της κλήσης ανέφεραν ότι η Φον ντερ Λάιεν είπε στον πρόεδρο των ΗΠΑ: «Αυτό είναι το επίπεδο στον οποίο μπορεί να φτάσει ο [πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ] Πούτιν. Εδώ έχουμε ένα σαφές παράδειγμα του ότι ο Πούτιν δεν τηρεί τον λόγο του».
Το γεγονός ότι η Φον ντερ Λάιεν και ο Τραμπ συνομιλούν απευθείας έχει μεγάλη γεωπολιτική σημασία. Για μήνες, στις αρχές της δεύτερης θητείας του Τραμπ, η ΕΕ φοβόταν ότι μένει στο περιθώριο, χωρίς να μπορεί να ακουστεί η φωνή της για τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς ο Τραμπ ευθυγραμμιζόταν με τις θέσεις του Κρεμλίνου.
Αλλά κάτι άλλαξε από τον Ιούνιο και οι δυο τους βρίσκονται πλέον σε τακτική επικοινωνία. Ο Τραμπ κάνει συχνά κομπλιμέντα στη Φον ντερ Λάιεν, χαρακτηρίζοντάς την «φανταστική» και «εκπληκτική», ενώ οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες πιστεύουν ότι η χημεία μεταξύ των δύο παίζει ρόλο στην αλλαγή της στάσης του Τραμπ απέναντι στον Πούτιν.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Η απροσδόκητα απότομη αλλαγή στάσης του Τραμπ την Τρίτη απέναντι στον Πούτιν – χαρακτηρίζοντας τη Ρωσία ως «χάρτινη τίγρη» – ήρθε μετά από συνομιλίες τόσο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι όσο και με τη Φον ντερ Λάιεν.
Αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε στο Politico ότι το μήνυμα του Τραμπ υπέρ της Ουκρανίας στο Truth Social ήρθε έπειπα από μια σε βάθος συζήτηση με τη Φον ντερ Λάιεν σχετικά με τις κυρώσεις, στην οποία παρευρέθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. Η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στην ενίσχυση της πίεσης προς τη Ρωσία, ανέφερε ο αξιωματούχος. «Η Φον ντερ Λάιεν ήταν σαφής σχετικά με το πόσο αποφασισμένοι είμαστε να συνεχίσουμε να ασκούμε πίεση στη Ρωσία», πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος.
Το ερώτημα «Ποιον καλείς στην Ευρώπη;» απασχολεί εδώ και καιρό την αμερικανική (και παγκόσμια) διπλωματία. Δεδομένης της κατακερματισμένης ηγεσίας της ΕΕ – ένας πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μία πρόεδρος της Κομισιόν, μία επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής και 27 ηγέτες κρατών – η απάντηση δεν ήταν ποτέ προφανής.
Η επιτυχία της Φον ντερ Λάιεν να αναδειχθεί ως το πρόσωπο της Ευρώπης οφείλεται εν μέρει στην ασαφή αντίληψη του Τραμπ για το έργο της – ακόμη και αυτή την εβδομάδα την επαίνεσε για το ρόλο της στη «διαχείριση πολλών διαφορετικών χωρών».
Ο Τραμπ επίσης αλλάζει συνεχώς γνώμη για τους αγαπημένους του, αλλά προς το παρόν τουλάχιστον οι Ευρωπαίοι πιστεύουν ότι η Φον ντερ Λάιεν έχει την προσοχή του σε μια κρίσιμη στιγμή. Η σχέση αυτή σημαίνει ότι πρέπει να κάνει ακόμα μεγάλες παραχωρήσεις στις ΗΠΑ – ιδίως στον τομέα του εμπορίου και των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών – αλλά όταν πρόκειται για θέματα ασφαλείας, οι αξιωματούχοι της ΕΕ θεωρούν ότι η Φον ντερ Λάιεν έχει λόγο στη συζήτηση.
«Νομίζω ότι είστε πιο ισχυρή από όλους αυτούς τους άντρες στο τραπέζι»
Άλλος αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι ένα σημαντικό σημείο καμπής στις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών ήταν η σύνοδος κορυφής της G7 που πραγματοποιήθηκε στις 16-17 Ιουνίου στον Καναδά, όπου η Φον ντερ Λάιεν και ο Τραμπ πραγματοποίησαν διμερή συνάντηση με θέμα την προώθηση της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ. «Μετά από αυτό, οι επαφές εντάθηκαν», δήλωσε ο πρώτος αξιωματούχος της ΕΕ που μίλησε στο Politico, κάνοντας λόγο για μια σαφή αλλαγή στις προσωπικές σχέσεις.
Όταν η Φον ντερ Λάιεν ταξίδεψε στην Ασία τον Ιούλιο για να συμμετάσχει σε συνόδους κορυφής με την Ιαπωνία και την Κίνα, αξιωματούχοι των ΗΠΑ έδειξαν ότι ήθελαν να επιταχυνθούν οι συνομιλίες. Μετά την επιστροφή της, ο Τραμπ ήταν αυτός που σήκωσε το τηλέφωνο, όπως επιβεβαίωσε ο δεύτερος αξιωματούχος της ΕΕ. «Γιατί δεν έρχεσαι στη Σκωτία για να κλείσουμε τη συμφωνία;» ρώτησε ο Τραμπ. Και έτσι έκανε η Ούρσουλα.
Ενώ η εμπορική συμφωνία έχει χαρακτηριστεί ευρέως στην Ευρώπη ως ταπεινωτικά άνιση, ο δεύτερος αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι ο τρόπος διαπραγμάτευσης της Φον ντερ Λάιεν εντυπωσίασε τον Αμερικανό πρόεδρο.
Οι συνομιλίες εξελίχθηκαν ακριβώς όπως αρέσει στον Τραμπ: χωρίς νομική ορολογία, μόνο αριθμοί, με τον ίδιο να απειλεί με εξωφρενικά υψηλούς δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα και τη Φον ντερ Λάιεν να παζαρεύει.
«Ξεκίνησε με 35%, μετά πήγε 29, και ύστερα στο 25», είπε ο δεύτερος αξιωματούχος της ΕΕ. «Τελικά κατέληξαν στο 15%, όπως όλοι γνωρίζουν».
Ο Τραμπ κράτησε τη σκληρή διαπραγματευτική της στάση. Στην επόμενη συνάντησή τους στην Ουάσινγκτον, με τη Φον ντερ Λάιεν να περιβάλλεται από άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, ο Τραμπ αστειεύτηκε δημοσίως: «Νομίζω ότι είστε πιο ισχυρή από όλους αυτούς τους άντρες στο τραπέζι».
«Εξαιρετική γυναίκα»
Όταν μια δημοσιογράφος αναφέρθηκε στο περιστατικό που προκάλεσε τρόμο σε μεγάλο υψόμετρο, κατά το οποίο υπήρξαν παρεμβολές στο GPS του αεροπλάνου της Φον ντερ Λάιεν πάνω από τη Βουλγαρία – ένα επεισόδιο που δεν εξελίχθηκε ακριβώς όπως είχε αρχικά αναφερθεί – ο Τραμπ τη διέκοψε μόλις συνειδητοποίησε για ποιο άτομο μιλούσε.
«Με την Ούρσουλα; Είχε έναν ενδιαφέρον συμβάν. Είναι μια καταπληκτική γυναίκα», είπε ο Τραμπ.
Η έκφραση «εκπληκτική γυναίκα» αντιπροσώπευε μια νίκη στη γλώσσα του Τραμπ. Η πρώην επικεφαλής της αντιμονοπωλιακής αρχής της ΕΕ, Μαργκρέτε Βεστάγκερ, αποδοκιμάστηκε ως «φοροεισπράκτορας» που «μισεί τις ΗΠΑ», ενώ η αντίπαλός του σε προηγούμενες εκλογές Χίλαρι Κλίντον ήταν γνωστή ως «κακιά γυναίκα». (Ο Τραμπ έχει από τότε αναβαθμίσει τους επαίνους του για τη Φον ντερ Λάιεν σε «πολύ ισχυρή», «πολύ έξυπνη γυναίκα» και «φίλη μου»).
Μόλις η δημοσιογράφος τελείωσε την ερώτησή της σχετικά με τις παρεμβολές στο GPS, ο Τραμπ συνέχισε: «Κανείς δεν ξέρει από πού προήλθε, αλλά της αφαίρεσαν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει το τηλέφωνό της». Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε: «Ξέρετε, μερικές φορές αυτό είναι καλό. Αν συνέβαινε σε μένα, θα ήμουν πολύ χαρούμενος».
Πίσω από το αστείο, ήταν απροσδόκητα ενήμερος για τα προβλήματα με το τηλέφωνο της Φον ντερ Λάιεν, και υπήρχε μια σαφής ένδειξη ότι οι δύο δεν είχαν καταφέρει να επικοινωνήσουν.
Επικοινωνία
Μέσα στην αταξία της ιεραρχίας της ηγεσίας της ΕΕ – που εκτείνονται σε πολλές εθνικές κυβερνήσεις και θεσμικά όργανα των Βρυξελλών – η Φον ντερ Λάιεν κατάφερε να αναδειχθεί σε ηγετική προσωπικότητα.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης των Ευρωπαίων ηγετών στο Λευκό Οίκο τον Αύγουστο, ήταν η μόνη εκπρόσωπος των θεσμικών οργάνων της ΕΕ που έδωσε το παρών. Δεν υπήρχε η συνήθης συνδυαστική παρουσία με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Το μήνυμα ήταν σαφές: Οι Βρυξέλλες εξορθολογίζουν τη διατλαντική φωνή τους. Η Φον ντερ Λάιεν μπορεί να μην εκφράζει ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά είναι όλο και περισσότερο αυτή που σηκώνει το τηλέφωνο. Και αυτή που ο Τραμπ καλεί.
Δεν ήταν πάντα τόσο ομαλή η επικοινωνία. Οι δύο αξιωματούχοι της ΕΕ παραδέχτηκαν ότι οι πρώτες προσπάθειες συνεργασίας με την ομάδα του Τραμπ ήταν αδέξιες. Ωστόσο, καθώς η κατάσταση σταθεροποιήθηκε στην Ουάσινγκτον, οι σχέσεις βελτιώθηκαν, ανέφεραν οι πηγές. Ένας παράγοντας συνέβαλε σε αυτό: Η συνήθεια του Τραμπ να παρακάμπτει το πρωτόκολλο και να πραγματοποιεί απευθείας κλήσεις. «Η εντύπωση που έχω είναι ότι απλά σηκώνει το τηλέφωνο και καλεί όποτε θέλει», δήλωσε ο πρώτος αξιωματούχος της ΕΕ, με βάση την εμπειρία του από τις συνήθειες επικοινωνίας του προέδρου των ΗΠΑ.
Το τίμημα
Το να ανήκεις στον κύκλο του Τραμπ είναι ένα πράγμα, αλλά η εύνοιά του σπάνια έρχεται δωρεάν.
Εκτός από την εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ που έχει δεχτεί κριτική, η πιο χαλαρή προσέγγιση της Φον ντερ Λάιεν όσον αφορά τη ρύθμιση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών – η οποία θεωρείται ως αποδυνάμωση των κανόνων της ΕΕ για να ικανοποιηθεί ο Τραμπ – έχει προκαλέσει κριτική τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από τα κράτη μέλη της ΕΕ.
Ωστόσο, σε μια Ευρώπη που δυσκολεύεται να μιλήσει με μια φωνή, είναι σημαντικό να υπάρχει κάποιος που μπορεί να μιλήσει απευθείας στον Τραμπ.
Αυτό σηματοδοτεί μια αλλαγή σε σχέση με τις προηγούμενες προσπάθειες ηγετών όπως ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζιόρτζια Μελόνι, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ή ο Βρετανός πρωθυπουργός Κίρ Σταρμερ να παίξουν το ρόλο του «ψυχολόγου του Τραμπ».
«Η Φον ντερ Λάιεν δεν προσπάθησε ποτέ να είναι «ψυχολόγος» του Τραμπ, δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ. «Ο Τραμπ απλώς κατάλαβε από μόνος του ότι αυτή η γυναίκα είναι πολύ σκληρή, όπως του αρέσει να λέει».
«Δεν είναι η μόνη, φυσικά. Έχω την αίσθηση ότι μιλάει συνεχώς με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε», πρόσθεσε ο πρώτος αξιωματούχος της ΕΕ που μίλησε στο Politico, αναφερόμενος στα συνεχή μηνύματα και τηλεφωνήματα του Τραμπ.
Αλλά με τη Φον ντερ Λάιεν είναι διαφορετικά. Ο Τραμπ τηλεφωνεί όταν έχει σημασία. Τελικά, όμως, το να είσαι «φίλος» του Τραμπ δεν σε οδηγεί πολύ μακριά, καθώς «θα συνεχίσει να κάνει ό,τι θέλει», τόνισε ο ίδιος αξιωματούχος.
Πηγή: skai.gr
